Kafatasından Kadeh Yapma Ritüeli ve Türklerde Görülen Misalleri

Meltem AKINCI

Makale detayları

Kafatasından Kadeh Yapma Ritüeli ve Türklerde Görülen Misalleri

Yazarlar:

Meltem AKINCI

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) 2021 Issue 35, pp.7-19

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000457381

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1305-5992

Özet:

 

The origin of the practice of making skullcaps is very old. The skullcaps, initially emerged for pragmatic purposes and gained a ritual meaning with the birth of belief elements. According to the rebirth belief, since a killed being could be reborn from its bones and the soul of the dead is actually hidden in these bones, the skull was used in different forms. The most obvious belief was that a person who drank from the skull of the killed enemy would gain power. The practice of making caps from skulls evident in almost seven continents showed that this practice spread over a wide area and was used for different purposes. While the practice was mostly observed in warrior societies believing in primitive shamanism, it was also evident among Turks according to contemporary Chinese, Russian and Byzantine sources. With the exception of the Scythians, no archaeological site related to the heritage of the Turks traced this practice. Thus, the paper aims to investigate, whether the skullcaps seen among the Turks really exist or they constitute a tradition.

 

Kafatasından kadeh yapma uygulamasının kökeni oldukça eskidir. İlk etapta pragmatik amaçlı ortaya çıkan kafatası kadehleri, inanç unsurlarının doğuşuyla ritüel bir anlam kazanmıştır. Yeniden doğuş temelinde öldürülen bir canlının kemiklerinden yeniden doğacağı ve mevtanın ruhunun aslında bu kemiklerde saklı olduğu inancı, kafatasının değişik formlarda kullanılmasına neden olmuştur. En bariz suretle de öldürülen düşmanın kafatasından içki içen kimsenin güç kazanacağına inanılmıştır. Kafatasından kadeh yapma uygulamasının neredeyse yedi kıtada da misallerine rastlanılması, bu uygulamanın oldukça geniş bir alana yayıldığını ve farklı amaçlarla kullanıldığını göstermektedir. Uygulama, daha çok iptidai şamanlığa bağlı savaşçı toplumlarda gözlemlenirken dönemin Çin, Rus, Bizans, Arap kaynaklarına göre Türklerde de bu uygulama dönem dönem zuhur etmiştir. Fakat İskitler hariç Türk kökenli halkların hiçbir arkeolojik mirasında bu uygulamanın herhangi bir izine rastlanmamıştır. Bu sebeple Türklerde görülen kafatası kadehlerinin gerçekten mevcut olup olmadığı ya da bir gelenek teşkil edip etmediği, mühim bir sorunsalı oluşturmaktadır.

Makale detayları

Kafatasından Kadeh Yapma Ritüeli ve Türklerde Görülen Misalleri

Yazarlar: Meltem AKINCI

Yayıncı: Hacettepe University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) 2021 Issue 35, pp.7-19

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000457381

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1305-5992

Sayı

Yazarlar:

Meltem AKINCI

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) 2021 Issue 35, pp.7-19

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000457381

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1305-5992