2015-2017 Kazı Dönemlerinde İznik Çini Fırınları Kazısı’nda Ele Geçen Baskı ve Kalıp Baskı Tekniğinde Dekorlu Seramikler

V. Belgin DEMİRSAR ARLI; Şennur KAYA; Hakan ARLI; Özlem EROL

Makale detayları

2015-2017 Kazı Dönemlerinde İznik Çini Fırınları Kazısı’nda Ele Geçen Baskı ve Kalıp Baskı Tekniğinde Dekorlu Seramikler

Yazarlar:

V. Belgin DEMİRSAR ARLI | Şennur KAYA | Hakan ARLI | Özlem EROL

Yayıncı:

Akdeniz University

Dergi:

Akdeniz Sanat 2019 Vol.13 Issue , pp.182-192

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000881590

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9683

pISSN:

1307-9700

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Batı Anadolu’da küçük bir yerleşim yeri olan İznik, Osmanlı öncesinden XVIII. yüzyıla
kadar uzanan süreçte çini-seramik üretiminin kesintisiz sürdüğü önemli bir merkezdir.
Roma, Bizans, kısa süren Anadolu Selçuklu hakimiyetlerinden sonra 1331 yılına kadar Bizans
İmparatorluğu idaresinde kalan İznik’teki kültürel mirasın aydınlatılmasına yönelik, İstanbul
Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nden Prof. Dr. Oktay Aslanapa başkanlığında 1963-1969 yılları
arasını kapsayan ilk dönem kazılarından sonra, 1981 yılında başlatılan ve 1984 yılında BHD
kodu verilen kazı alanında düzenli olarak yürütülen Kazısı ile İznik’te ki çini ve seramik üretimi
aydınlatılmaya devam edilmektedir.
Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda toplam dokuz fırınateşhanesi ortaya çıkarılmıştır.
Birbirine bitişik plankarelerde bulunan bu fırınateşhaneleri kazısı yapılan alandaki atölye
bölgesini de işaret etmektedir. Yapılan analizler neticesinde bu fırınların XIV-XVII. yüzyıllarda
faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Kazı çalışmalarında ele geçen buluntuların yoğunluğunu da
bu tarihlerde üretilmiş Osmanlı dönemine ait kırmızı ve beyaz hamurlu seramik parçaları
oluşturmaktadır. Öte yandan, ele geçen buluntular arasında tarihsel açıdan daha önceki dönemlere
ya da Bizans-Osmanlı geçiş dönemine işaret eden örneklere de rastlanılmaktadır. Örneğin son iki
sezonun en önemli buluntu grubu, önceki kazı sezonlarında nadir olarak rastlanılan yarı mamul
sırlı/sırsız tuğlalardır. Karşılaşılan yoğunluğa göre, bunların yalnızca İznik ve yakın çevredeki
yapılar için değil, Anadolu’da Selçuklu ve Beylikler dönemi yapıları için üretildiklerini söylemek
yanlış olmayacaktır. Sırlı tuğlaların dışında, Anadolu’da ele geçen benzer örnekleri XII-XV. yüzyıl
aralığına tarihlenen baskı dekorlu seramik kapların İznik’te de üretildiğini kanıtlayan çok sayıda
yarı mamul sırlı-sırsız seramikle de aynı yoğunlukta karşılaşılmaktadır. Bu makalede, 2015- 2017
kazı dönemlerinde İznik Çini Fırınları Kazısı’nda ele geçen baskı ve kalıp baskı dekorlu seramik
formlarının benzer örneklerle karşılaştırılarak tanıtılması amaçlanmaktadır.

.

Makale detayları

2015-2017 Kazı Dönemlerinde İznik Çini Fırınları Kazısı’nda Ele Geçen Baskı ve Kalıp Baskı Tekniğinde Dekorlu Seramikler

Yazarlar: V. Belgin DEMİRSAR ARLI | Şennur KAYA | Hakan ARLI | Özlem EROL

Yayıncı: Akdeniz University

Dergi: Akdeniz Sanat 2019 Vol.13 Issue , pp.182-192

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000881590

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2458-9683

pISSN: 1307-9700

İznik

Çini Fırınları

Seramik

Baskı Tekniği

Kalıp Baskı Tekniği

Sayı

Yazarlar:

V. Belgin DEMİRSAR ARLI | Şennur KAYA | Hakan ARLI | Özlem EROL

Yayıncı:

Akdeniz University

Dergi:

Akdeniz Sanat 2019 Vol.13 Issue , pp.182-192

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000881590

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9683

pISSN:

1307-9700