Abdurrahman Bistâmî’nin Bilimler Tasnifi

Veysel KAYA

Makale detayları

Abdurrahman Bistâmî’nin Bilimler Tasnifi

Yazarlar:

Veysel KAYA

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Journal of Istanbul University Faculty of Theology 2016 Issue 35, pp.187-216

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000942777

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5083

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Abd al-Rahman al-Bistami (1380-1454)
is a scholar who was active in the 15. century Ottoman milieu. His engagement
with occult sciences such as the science of letters (ilm al-huruf)
provoked discussions among Ottoman scholars and statesmen as well. Confronted
with his writings, the Ottoman ulama who were educated and well-versed in
classical orthodox sciences such as Kalam and Usul al-Fiqh faced with a new
dimension in the structure of Islamic sciences. Although al-Bistami harshly
criticized the Hurufi teachings of Fadl Allah al-Astarabadi and his followers,
he took to the science of letters seriously. Al-Bistami wrote al-Fawayih
al-Miskiyya, an encyclopedia of sciences, and in that book which
characterizes the Greco-Arabic literature, he is mainly under the influence of
the philosophy of the Brethren of Purity (Ikhwan al-Safa). Not only
al-Bistami follows the framework of the Brethren in the classification of
sciences, but he maintains their philosophical project so much so that he
builds a syncretic system which combines different religious and philosophical
tendencies. The “Ikhwanism” of al-Bistami is not restricted to the allusion
that comes by the phrase “ikhwan al-safa”, which is repeated many times
throughout his work. Al-Bistami’s project is a revision of the syncretic
philosophy of the Brethren, with a special touch from the occult science of the
letters.


.

 


Abdurrahmân Bistâmî (1380-1454), 15. yüzyıl
Osmanlı coğrafyasında faaliyet gösteren ve daha sonraki Osmanlı düşünce
tarihinde iz bırakan alimlerden biridir. Harf ilmi başta olmak üzere gizli ilimlerle
olan uğraşısı, dönemindeki Osmanlı sarayının ve saray çevresindeki ulemânın
dikkatini çekmiş, kelâm ve usûl-i fıkıh gibi klasik medrese bilimleriyle meşgul
olan ulemânın ürettiği birikime yeni bir boyut katmıştır. Fazlullah Esterâbâdî ve
takipçilerinin ortaya koyduğu Hurûfîlik akımına şiddetle karşı çıkmasına rağmen
harf ilmine diğer ilimler arasında önemli bir yer veren Bistâmî, bilimler
ansiklopedisi olarak el-Fevâyihü’l-Miskiyye’yi telif etmiştir. Arapçaya
aktarılmış Yunan felsefe geleneğiniyle (Greko-Arabik felsefe) ana çatısı belirlenen
bu eserde, 10. yüzyılda ortaya çıkan İhvân-ı Safâ ekolünün etkileri görülür.
Bistâmî, öncelikle bir bilimler sınıflandırması sunan bu eserde İhvân’ın çerçevesine
bağlı kaldığı gibi, tüm dinî ve felsefî gelenekleri kuşatan senkretik bir
sistemin oluşturulmasında da seleflerini takip etmiştir. Onun İhvân-ı Safâcılığı,
eserinde sıklıkla zikrettiği “ihvânü’s-safâ” terkibiyle yaptığı ima ile sınırlı
kalmamakta, harf ilmini merkeze çeken bir anlayışla İhvân-ı Safâ felsefesinin
bir revizyonunu içermektedir. 



.

Makale detayları

Abdurrahman Bistâmî’nin Bilimler Tasnifi

Yazarlar:

Veysel KAYA

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Journal of Istanbul University Faculty of Theology 2016 Issue 35, pp.187-216

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000942777

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5083

Abdurrahmân Bistâmî

Osmanlı Felsefesi

Gizli Bilimler

Harf İlmi

Sayı

Makale detayları

Abdurrahman Bistâmî’nin Bilimler Tasnifi

Yazarlar: Veysel KAYA

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Journal of Istanbul University Faculty of Theology 2016 Issue 35, pp.187-216

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000942777

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5083

Abdurrahmân Bistâmî

Osmanlı Felsefesi

Gizli Bilimler

Harf İlmi

Sayı

Yazarlar:

Veysel KAYA

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Journal of Istanbul University Faculty of Theology 2016 Issue 35, pp.187-216

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000942777

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5083