VERGİLENDİRMEDE GEÇMİŞE YÜRÜMEZLİK İLKESİNİN TÜRK VERGİ HUKUKUNDAKİ YERİNİN ANAYASA MAHKEMESİ KARAR ÖRNEKLERİ İLE ANALİZİ

Hüseyin USLU

Makale detayları

VERGİLENDİRMEDE GEÇMİŞE YÜRÜMEZLİK İLKESİNİN TÜRK VERGİ HUKUKUNDAKİ YERİNİN ANAYASA MAHKEMESİ KARAR ÖRNEKLERİ İLE ANALİZİ

Yazarlar:

Hüseyin USLU

Yayıncı:

Nevsehir Haci Bektas Veli University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2021 Vol.11 Issue 3, pp.1487-1505

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000616427

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2149-3871

Özet:

 

In this study, the principle of non-retroactivity of laws, which is a fundamental principle of law, is discussed in terms of tax laws. This principle basically states that tax laws should only cover the income and transactions that have occurred after their enactment. However, it can be observed that some of the tax laws that have been issued do not comply with this norm. This situation is more common especially in tax laws enacted during economic crisis and military coup periods. The Constitutional Court in Turkey is the highest supervisory authority of tax laws in terms of security principle of the state of law. In the investigations conducted within the scope of this study; it was observed that the Constitutional Court did not consider some of the laws as retroactive, although they were, due to reasons such as “public interest”, “economic difficulties of the country” and “taxation of unfair profits”, while rejected some of them with the evaluation of “unconstitutionality” or “retroactivity”. Both the courts of first instance and the supreme courts such as the Council of State and the Constitutional Court are very important institutions where citizens can seek their rights through law, and the wrong decisions of these institutions can undermine the trust of the people in the law and the state. It can increase the tendency for tax avoidance and tax evasion. Therefore, it would be beneficial to regulate tax laws in a fair, balanced and inclusive manner, as they have evolve in the historical process and are widely applied in modern countries, and not to be implemented retroactively unless there is a very important reason.

 

Bu çalışmada, temel bir hukuk kaidesi olan kanunların geçmişe yürümezliği ilkesi, vergi kanunları açısından ele alınmıştır. Bu ilke temel olarak vergi kanunlarının, sadece yürürlüğe girmelerinden itibaren meydana gelen gelir ve işlemleri kapsaması gerektiğini ifade etmektedir. Ancak çıkarılan vergi kanunlarının bazılarında bu norma uyulmadığı da gözlenebilmektedir. Özellikle ekonomik kriz ve askeri darbe dönemlerinde çıkarılan vergi kanunlarında bu duruma daha sık rastlanmaktadır. Türkiye’de Anayasa Mahkemesi vergi kanunlarını, hukuk devletinin güvenlik ilkesi açısından, denetleyici en üst mercidir. Bu çalışma kapsamında yapılan incelemelerde; Anayasa Mahkemesi’nin geçmişe yürüme yaşanan kanunlardan bazılarını; “kamu yararının olması”, “ülkenin içinde bulunduğu ekonomik zorluklar” ve “haksız kazançların vergilendirilmesi” gibi gerekçelerle, gerçek anlamda geçmişe yürüme olarak kabul etmediği, bir kısmını ise “Anayasaya aykırılık” veya “geçmişe yürümenin sabitliği” değerlendirmesiyle reddettiği görülmüştür. Gerek ilk derece mahkemeler, gerekse Danıştay ve AYM gibi yüksek mahkemeler yurttaşların hukuk yoluyla haklarını arayabilecekleri çok önemli kurumlar olup, bu kurumların verebilecekleri yanlış kararlar, kişilerin hukuka ve devlete olan güvenlerini sarsabilir. Onlarda vergiden kaçınma ve vergi kaçırma eğilimini artırabilir. Bu nedenle vergi kanunlarının, tarihsel süreçte olgunlaşan ve modern ülkelerde yaygın biçimde uygulanan şekilde adil, dengeli ve herkesi kapsayıcı biçimde düzenlenmesi ve çok önemli bir gerekçe olmadıkça geriye doğru yürütülmemesi yararlı olacaktır.

Makale detayları

VERGİLENDİRMEDE GEÇMİŞE YÜRÜMEZLİK İLKESİNİN TÜRK VERGİ HUKUKUNDAKİ YERİNİN ANAYASA MAHKEMESİ KARAR ÖRNEKLERİ İLE ANALİZİ

Yazarlar: Hüseyin USLU

Yayıncı: Nevsehir Haci Bektas Veli University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2021 Vol.11 Issue 3, pp.1487-1505

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000616427

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2149-3871

Sayı

Yazarlar:

Hüseyin USLU

Yayıncı:

Nevsehir Haci Bektas Veli University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2021 Vol.11 Issue 3, pp.1487-1505

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000616427

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2149-3871