Osmanzâde Tâ’ib Re’îs-i Şâ’irân mıydı?

Muhammed DUMAN

Makale detayları

Osmanzâde Tâ’ib Re’îs-i Şâ’irân mıydı?

Yazarlar:

Muhammed DUMAN

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Language and Literature 2022 Vol.62 Issue 1, pp.17-41

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000650332

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091

Özet:

 

Osmanzâde Tâ’ib Ahmed (d.1136), one of the leading poets of the Ahmed III era, is called melikü’ş-şu’arâ/re’îs-i şâ’irân based on a hatt-i humayun quoted by Safâyî. However, a document review in the Ottoman archives of a hatt-i humayun manuscript belonging to Ahmet III revealed that Safâyî’s transmission regarding Tâ’ib was incorrect. Thus, it is evident that Osmanzâde Tâ’ib was praised; however, he was neither referred to as melikü’ş-şu’arâ nor was he assigned such a mission. The recent discovery necessitates a reassessment of Osmanzâde Tâ’ib. In this study, the personal and professional life of Osmanzâde Tâ’ib as well as his patronage relations and approach to other poets were summarized. Furthermore, prominent poets of the Istanbul literary structures of 1133/1721 are introduced by emphasizing their situation in that era to clarify their positions in literary circles. After stating the positions of these poets at the state levels and describing their patronage relations, the views of Sâlim, Safâyî, and other poets concerning these poets are presented. Hence, after sampling the text of Ahmed III’s hatt-i humayun regarding poetry and poets, the complete and original text about Osmanzâde Tâ’ib is presented. The views of the biographical sources of the era of Tâ’ib are introduced, and Tâ’ib’s relations with other poets are explained. Therefore, it was stated that Osmanzâde Tâ’ib was not a melikü’ş-şu’arâ/re’îs-i şâ’irân; however, he was a great poet who gained the appreciation of Ahmed III and Damat Ibrahim Pasha.

 

III. Ahmed Dönemi’nin önde gelen şairlerinden olan Osmanzâde Tâ’ib Ahmed (ö.1136), Safâyî’nin aktardığı bir hatt-ı hümayun metninden hareketle “melikü’ş-şu’arâ/ re’îs-i şâ’irân” olarak anılmıştır. Osmanlı Arşivi’nde yapılan taramalarda rastlanan III. Ahmed’e ait bir hatt-ı hümayun metni, Safâyî’nin Tâ’ib’le ilgili aktarımının yanlış olduğunu göstermiştir. Bu hatt-ı hümayunda Osmanzâde Tâ’ib’in övüldüğü ancak melikü’ş-şu’arâ olarak anılmadığı veya ona böyle bir görev verilmediği görülmüştür. Bu yeni bilgi Osmanzâde Tâ’ib’i yeniden değerlendirme gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada Osmanzâde Tâ’ib’in hayatı; meslek hayatı, himaye ilişkileri ve diğer şairlere yaklaşımı göz önünde tutularak özetlenmiş, edebî muhitteki yerinin belirginleşebilmesi için 1133/1721 yılı İstanbul edebî muhitinin önemli şairleri, o günkü durumları vurgulanarak tanıtılmıştır. Bu şairlerin devlet kademelerindeki konumları ve himaye ilişkileri belirtildikten sonra Sâlim ve Safâyî ile diğer şairlerin bu şairler hakkındaki görüşlerine yer verilmiştir. III. Ahmed’in şiir ve şairler hakkındaki hatt-ı hümayunlarının metinleri örneklendikten sonra Osmanzâde Tâ’ib hakkındaki hatt-ı hümayunun tam ve asıl metni sunulmuştur. Dönemin biyografik kaynaklarının Tâ’ib’le ilgili görüşlerine yer verilmiş, Tâ’ib’in diğer şairlerle ilişkileri açıklanmıştır. Sonuç olarak Osmanzâde Tâ’ib’in “re’îs-i şâ’irân” olmadığı, bununla birlikte III. Ahmed ve Damat İbrahim Paşa’nın takdirini kazanmış büyük bir şair olduğu belirtilmiştir.

Makale detayları

Osmanzâde Tâ’ib Re’îs-i Şâ’irân mıydı?

Yazarlar: Muhammed DUMAN

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkish Language and Literature 2022 Vol.62 Issue 1, pp.17-41

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000650332

Sıklık: Aylık

eISSN: 2602-2648

pISSN: 1015-2091

Sayı

Yazarlar:

Muhammed DUMAN

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Language and Literature 2022 Vol.62 Issue 1, pp.17-41

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000650332

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091