‘Manas Destanı’nda ‘Türkü Til’ Kavramı (The ‘Türkü Til’ Concept in ‘Manas Epic’)

Nurdin USEEV

Makale detayları

‘Manas Destanı’nda ‘Türkü Til’ Kavramı (The ‘Türkü Til’ Concept in ‘Manas Epic’)

Yazarlar:

Nurdin USEEV

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2016 Issue 41, pp.203-223

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657741

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077

Özet:

 


Araştırmacılar tarafından Türk boy ve topluluklarının ansiklopedisi olarak değerlendirilen

‘Manas Destanı’nın S. Orozbakov varyantında Türklük bilinci ve Türk

kimliği ile ilgili birçok husus vardır. Bunlardan biri ‘Türkü/Türki til, Türk tili, Türktün

tili, Türkünün tili’ kavram işaretleri ile verilen genel ‘Türk dili’dir. Makalemizde işte

bu kavram işaretleri metinlerde taranmış, bu metinlerin analizi yapılarak destandaki

‘Türkü dil’in özellikleri dokuz maddede özetlenmiştir. Örneğin, destandaki ‘Türkü

dil’ bütün Türk halklarına ait olan genel Türk dili olup, Kırgız Türkçesi bunun bir

dalıdır. S. Orozbakov ‘Türkü dil’i temiz tutmaya çalışmakta; dolayısıyla bazı kelimelerin

(alçak dağ, aybalığı, ileki) Türküçö/Türkçe karşılıklarını (adır, boştolu, dastar)

vermektedir. Bundan başka ‘Türk dili’nin ortaya çıkış tarihi destanlara özgü bir şekilde

saptanmaya çalışılmıştır. Yabancı yerde yaşayan Üsön’ün dilinden Türklerin ana

diline, Türkü dile olan özlemi ve sevgisi dile getirilerek ana dilini koruma ve oğullarına

öğretme çabası gösterilmiştir. Bundan başka ‘Türkü dil’in yazıda kullanıldığı

Manas’ın kumbeti yapılırken oraya Arapça, Farsça ve Türküce cümlelerin kazındığı

söylenerek belirtilmiştir.

There are many issues related to Turkish identity and the Turkish consciousness

in the S. Orozbakov’s variant of ‘Manas Epic’, which is evaluated by researchers as

the encyclopedia of the Turkish people. One of them is the general Turkish language

given by the expression as Türkü/Türki til, Türk tili, Türk tili, Türkünün tili. These

expressions have been scanned. The analysis of these texts has been made and characteristics

of Türkü language as nine items have been summarized. For example,

the Türkü language in the ‘Manas Epic’ is a general Turkish language belonging to

all Turkic tribes, the Kyrgyz Turkish is a branch of this general Turkish language. Q. Orozbakov tries to keep clean Türkü language, thus he gives the Turkish equivalents

(adır, boştolu, dastar, tükköyü) of some words (low mountains, sea calf, turban, mammoth).

Furthermore, the history of Turkish language’s appearance has been studied

to determine in terms of epic history in a unique way.

.

Makale detayları

‘Manas Destanı’nda ‘Türkü Til’ Kavramı (The ‘Türkü Til’ Concept in ‘Manas Epic’)

Yazarlar: Nurdin USEEV

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2016 Issue 41, pp.203-223

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000657741

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5091

pISSN: 1301-0077

Sayı

Yazarlar:

Nurdin USEEV

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2016 Issue 41, pp.203-223

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657741

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077