Tekerlerden Tekrarlara Gamba’da Dönüş ve Dönüşüm

Hivren DEMİR ATAY

Makale detayları

Tekerlerden Tekrarlara Gamba’da Dönüş ve Dönüşüm

Yazarlar:

Hivren DEMİR ATAY

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2017 Issue 71-72, pp.71-58

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414154

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X

Özet:

 

Günümüz Türk edebiyatının üretken yazarlarından Cemil Kavukçu’nun
2005 yılında yayımlanan Gamba başlıklı romanı, özgürleşmek amacıyla
bisikletleriyle doğa yolculuğuna çıkan, fakat geride bırakmayı umdukları hayatlarına kısa sürede “dönüş” yapan dört arkadaşı konu edinir.
Kavukçu’nun öteki yapıtlarında da sıklıkla karşılaştığımız dönüş izleği,
Gamba’da tematik ve mecazi düzlemlerde yorumlanabilecek üç temel
dönüş hareketi şeklinde yansıma bulur: Bisiklet tekerlerinin dönüşü,
dört arkadaştan birinin çocukken rüyalarına giren korkunç yaratık
Gamba’nın yıllar sonra dönüşü ve karakterlerin yolculuk öncesi yaşamlarına dönüşü. Bu makale, söz konusu hareketlerin psikolojik ve
toplumsal dinamiklerini çözümlerken, Gamba’nın, Kavukçu’nun yapıtlarındaki edebî döngüselliği de anlamlandırmaya yarayacak temsilî
bir metin olarak yorumlanabileceğini öne sürmektedir. Makalede
Kavukçu’nun yapıtları üzerine yapılan çalışmalarda sıklıkla üzerinde
durulan yalnızlık ve yabancılaşma izleklerine psikanalitik bir bakış
açısıyla yaklaşılmaktadır. Karakterlerin kişisel tarihleri kadar, “uygarlığın huzursuzluğu”nu da temsil eden söz konusu üç dönüş hareketi,
Kavukçu’nun “Yazma Sıkıntısı” başlıklı denemesinde edebî üretimin
kaynağı olarak gördüğü sıkıntı duygusuyla ilişkilendirilmektedir. Bu
çerçevede, Gamba’da temsil edilen ve Freud’un “bastırılanın dönüşü”,
“yineleme zorlantısı” ve “tekinsizlik” gibi kavramları aracılığıyla açımlanan ruhsal yaşantı, Kavukçu’nun resmettiği yazma ânının ardındaki
dinamikleri de açıklayabilir. Sonuç olarak makale, Kavukçu’nun benzer
karakter, mekân ve temalara tekrar tekrar dönüşünün nedeninin Gamba’daki dönüşlerle aynı eksende düşünülebileceğini öne sürmektedir.
Buna göre, her iki durumda da dışına çıkılması imkânsız bir çemberin
içinde var olmanın tek yolu çemberin sınırlarını zorlamaktır. .

Makale detayları

Tekerlerden Tekrarlara Gamba’da Dönüş ve Dönüşüm

Yazarlar: Hivren DEMİR ATAY

Yayıncı: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Erdem Dergisi 2017 Issue 71-72, pp.71-58

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000414154

eISSN: 2667-8713

pISSN: 1010-867X

Sayı

Yazarlar:

Hivren DEMİR ATAY

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2017 Issue 71-72, pp.71-58

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414154

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X