KUTUPLAŞ(TIR)MANIN YENİ MEKÂNLARI: KAPALI SİTELER

Sevgi KESİM GÜVEN; Altan KAR

Makale detayları

KUTUPLAŞ(TIR)MANIN YENİ MEKÂNLARI: KAPALI SİTELER

Yazarlar:

Sevgi KESİM GÜVEN | Altan KAR

Yayıncı:

Cyprus International University

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2013 Vol.19 Issue 75, pp.9-36

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000419307

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 

Almost in every metropolitan area of developed and developing countries, increasing
numbers of gated communities (secured housing estate) form one of the most important socio-spatial
cases for today’s urbanization. It has been a process parallel to the free market
economy that started to dominate since 1980s in Turkey. Istanbul is one of the first cities in
Turkey where these kinds of housing estates appeared.
While gated communities changed the urban texture of the big cities (particularly Istanbul)
they also raised the speed of social stratification. On the other hand, fast-spreading gated
community designs made spatial separation patterns visible. In the beginning, gated housing
estates in Istanbul were fed with the discourse of fear like their predecessors in the world. In
addition to this, the socio-cultural separation (Islamic and secular elites) the country has gone
through since the 2000s has been reflected to the preference of closed housing estates. Thus,
these voluntarily prosperity islets, first in Istanbul and then in other big cities, are going to
be the places of reflections of ideological separation and becoming introverted. In this sense,
new urban places mentioned (housing estates) may be turning into polarization grounds of
ideological preferences.
In the article, the topic that is grounded upon the theoretical structure which is briefly
summarized above, is examined via two examples of housing estates in which mentioned
tendencies in Istanbul can be determined; Ataşehir (KentPlus) and Başakşehir. Both KentPlus
and Başakşehir are preferred for the fact that they are away from the chaos of the big city
(Istanbul), children can grow up safely and for their promise of a new life with their urban
equipment. Residents of KentPlus identified themselves as modern, laic and democrat (predominantly
on the side of Republican People’s Party), while residents of Başakşehir identified
themselves as traditional, religious, conservative and nationalist (predominantly on the
side of Justice and Development Party). In this regard, it is determined that socio-cultural and
political references are reflected in the preferences of both housing estates; however, in spite
of this separation and introverted situation, residents of the housing estates have considerably
limited social relations.

 

Dünyanın neredeyse bütün gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerinin metropollerinde
sayıları hızla artarak çoğalan güvenlikli siteler (gated communities), kuşkusuz günümüz
kentleşmesinin en önemli sosyomekânsal olgularından birini oluşturmaktadır. Türkiye’de
de özellikle 1980‘li yıllardan itibaren egemen olmaya başlayan serbest piyasa ekonomisine
paralel olarak görülmeye başlamıştır. İstanbul, bu tür sitelerin Türkiye’de ortaya çıktığı ilk
şehirlerden biri olmuştur.
Kapalı siteler bir yandan şehrin kentsel dokusunu değiştirirken bir yandan da toplumsal
tabakalaşmanın biçimini etkilemekte, hızla yayılan kapalı site uygulamaları kentin mekânsal
ayrışma örüntülerini de görünür hale getirmektedir. İstanbul’da Kapalı Siteler, başlangıcında
dünyadaki öncüllerinde olduğu gibi korku söylemi ile beslenmiştir. Bununla birlikte, özellikle
2000’li yıllardan itibaren ülkenin yaşadığı sosyokültürel ayrışma (İslami ve seküler elitler)
kapalı sitelerin tercihine de yansımıştır. Böylece önce İstanbul’da ve sonrasında diğer büyük
şehirlerde oluşan bu gönüllü refah adacıkları bir tür ideolojik ayrışmanın ve içe kapanmanın
yansıdığı mekânlar olma yolundadır. Bu anlamda, söz konusu yeni kentsel mekânlar (siteler),
belki de ideolojik tercihlerin kutuplaştığı zeminler haline dönüşmektedir.
Çalışmada yukarıda kavramsal arka planına kısaca değinilen olgu sözü edilen eğilimlerin
saptanabileceği öngörülen iki site örneği üzerinden – İstanbul, Ataşehir (KentPlus) ve Başakşehir- irdelenmiştir. Gerek KentPlus ve gerekse Başakşehir, büyük kentin (İstanbul)
keşmekeşinden uzak, çocukların güven içinde yetişebileceği, kentsel donatılarıyla yeni bir
yaşam vaadi nedeniyle tercih edilmişlerdir. KentPlus’ta oturanlar kendilerini modern, laik ve
demokrat (ağırlıklı olarak CHP yanlısı), Başakşehir’deki kişiler ise, kendilerini geleneksel
ve dini değerlerine bağlı, muhafazakâr ve milliyetçi (ağırlıklı olarak AKP yanlısı) olarak tanımlamışlardır.
Bu bağlamda, her iki sitenin tercine de, sosyokültürel ve siyasal referansların
yansıdığı, ancak bu ayrışma ve içe kapanmaya rağmen site sakinlerinin oldukça kısıtlı sosyal
ilişkiler içinde yaşadıkları gözlenmiştir.

Makale detayları

KUTUPLAŞ(TIR)MANIN YENİ MEKÂNLARI: KAPALI SİTELER

Yazarlar: Sevgi KESİM GÜVEN | Altan KAR

Yayıncı: Cyprus International University

Dergi: Folklor/Edebiyat 2013 Vol.19 Issue 75, pp.9-36

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2013

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000419307

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Sevgi KESİM GÜVEN | Altan KAR

Yayıncı:

Cyprus International University

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2013 Vol.19 Issue 75, pp.9-36

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2013

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000419307

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491