Tarixiy-qomusiy manbalarda ifodalangan olamning lisoniy manzarasi va uning madaniyat tarixini o’rganishdagi o’rni (Mahmud Koshg’ariyning “Devonu lug’at-it turk” asari misolida)

Zokir Boynazarov

Makale detayları

Tarixiy-qomusiy manbalarda ifodalangan olamning lisoniy manzarasi va uning madaniyat tarixini o’rganishdagi o’rni (Mahmud Koshg’ariyning “Devonu lug’at-it turk” asari misolida)

Yazarlar:

Zokir Boynazarov

Yayıncı:

Hakan YILMAZ

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Academic Journal of History and Idea 2019 Vol.6 Issue 4, pp.2167-2186

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000876775

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-2292

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

In this article, the place of historical and encyclopedic works reflecting cultural and historical areals of language and its historical development processes are examined in the example of  Mahmut Kashgary's''Divânü Lugât’it-Türk'' . It is stated that a certain language is a historical category and therefore the language and the historical period in which it develops are connected as synchronic, panacronic and static systems. The cultural and historical spheres of the various branches of Turkic, also Uzbek language, the meaning and interpretation of the words and concepts used in different periods in Turkic are analyzed based on historical - encyclopedic dictionaries and written sources. Some explanations are given about the examples of words that have undergone changes in different stages of language history and the evolutionary changes taking place in them.The historical, cultural and scientific value of the linguistic landscape of the world is given in historical and encyclopedic sources such an as “Divânü Lugât’it-Türk” by Mahmut Kashgary.

 

Ushbu maqolada til, uning madaniy-tarixiy areallari, tarixiy taraqqiyoti jarayonlari aks etgan tarixiy-qomusiy asarlar, jumladan Mahmud Koshg’ariyning“Devonu lug’at-it turk” asari misolida tahlil etiladi. Ma’lum bir tilning tarixiy kategoriya ekanliği, shu tufayli til va u amal qilgan davr bir-biri bilan sinxronik, panaxronik va statik tizim sifatidagi bog’liqlikligi qayd etilgan. Turkiy va o‘zbek tillarining madaniy–tarixiy areallari, unda turli davrlarda qo’llangan so’z va tushunchalarva izohlari tarixiy – qomusiy lug‘atlar va yozma manbalarga asosan tahlil etilgan.Til taraqqiyotining turli bosqichlaridagi shakliy va ma’noviy o‘zgarishhaqida ayrim mulohazalar keltirilgan hamda misollar bilan dalillangan.Mahmud Koshg’ariyning “Devonu lug’at-it turk” asari kabi tarixiy-qomusiy asarlarning va ularda ifodalangan dunyoning lisoniy manzarasining tarixiy, madaniy va ilmiy qiymati ko’rsatib berilgan.

Makale detayları

Tarixiy-qomusiy manbalarda ifodalangan olamning lisoniy manzarasi va uning madaniyat tarixini o’rganishdagi o’rni (Mahmud Koshg’ariyning “Devonu lug’at-it turk” asari misolida)

Yazarlar: Zokir Boynazarov

Yayıncı: Hakan YILMAZ

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Academic Journal of History and Idea 2019 Vol.6 Issue 4, pp.2167-2186

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000876775

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2148-2292

Mahmud Koshg’ariy

“Devonu lug’at-it turk”

Sayı

Yazarlar:

Zokir Boynazarov

Yayıncı:

Hakan YILMAZ

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Academic Journal of History and Idea 2019 Vol.6 Issue 4, pp.2167-2186

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000876775

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-2292