MAKEDONYA, BİTOLA’DAKİ (MANASTIR) HAYDAR KADI CAMİSİNİN 2014-2017 YILLARI KONSERVASYONU VE RESTORASYONU

Gülşen DİŞLİ; Ayşe Nermin TAŞKESEN

Makale detayları

MAKEDONYA, BİTOLA’DAKİ (MANASTIR) HAYDAR KADI CAMİSİNİN 2014-2017 YILLARI KONSERVASYONU VE RESTORASYONU

Yazarlar:

Gülşen DİŞLİ | Ayşe Nermin TAŞKESEN

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Balkan Research Institute 2018 Vol.7 Issue 1, pp.31-85

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000927130

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-1371

pISSN:

2147-1371

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


The aim of this research is to conduct condition assessment of deteriorations
of Haydar Qadi Mosque in Bitola, Macedonia prior to beginning of restoration
works and explain 2014-2017 restorations conducted with the budget of
Directorate General of Foundations in cooperation with the Republic of
Macedonia’s Islamic Religious Community, Skopje National Conservation Center
and Bitola National Institute and Museum Directorate. There is a three-bay
portico on northern side of the mosque, built on a square base. There are wall
paintings/ decorations dated various periods inside the mosque. The mosque has
been repaired and made alterations many times since it was constructed in the
16th century. Especially with the outburst of Balkan Wars in 1912
and resultant withdrawal of Ottomans from the region, Muslims fell into
minority and the building was abandoned to its faith. The mosque was used for various
purposes for many times. Together with broken pieces of minbar, gravestones
collected all around Bitola was were piled up inside the building that was
later abandoned and vandalized. Along with fieldworks conducted during the
restoration process of the mosque, which constituted the primary method of the
study, related literature, archival, and historical research have also been conducted
during the study. The repairs were presented under following headings;
consolidation/strengthening, cleaning, completion, reconstruction, conservation
of decorations/ wall paintings. Landscaping, and conservation of gravestones
has also been explained. The basic approach in conservation applications and
project works has been to preserve the original and different period additions
reflecting original construction techniques, materials and architectural
elements, clean unoriginal additions and structural strengthening.
Pre-restoration deteriorations of building, findings and depictions related to
architectural details, decorations, wall paintings discovered during the
repairs have been shared with scientific world. Previous restoration interventions
and the effect of historical, ethnical, and cultural identity of the region on
architecture and decorations have also been evaluated. This research is also important in terms of exchange of knowledge and
experience between Turkish and Macedonian preservation experts.


.

 


Bu araştırmanın amacı,
Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçe imkânlarıyla Makedonya Cumhuriyeti İslam Dini
Birliği Başkanlığı, Üsküp Milli Konservasyon Merkezi ve Bitola Milli Enstitüsü
ve Müzesi Müdürlüğüyle iş birliği içinde, Makedonya, Bitola’da (Manastır)
bulunan Haydar Kadı Camii’nde, onarım öncesi mevcut bozulmuşluk durum analizi
yaparak, 2014-2017 yılları arasında gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarını
aktarmaktır. Tek kubbeli, kare planlı cami tipolojisindeki yapının kuzey
cephesinde üç kubbeli açık son cemaat mekânı bulunmaktadır. Harim içinde farklı
dönemlere tarihlenen kalemişi/duvar resimleri mevcuttur. Yapı, inşa edildiği
16. yüzyıldan günümüze kadar birçok kez onarım görmüş, değişikliğe uğramıştır.
Özellikle 1912 Balkan Savaşlarıyla birlikte Osmanlıların bölgeden çekilmesi ve
Müslümanların azınlık durumuna düşmesiyle yapı kaderine terk edilmiştir. Birçok
kez farklı fonksiyonlarda kullanılan camide, Bitola (Manastır) çevresinden
toplanan Osmanlı dönemi kırık mezar taşları ve minber parçaları harimde
depolanmış, vandalizmin de etkisiyle, yapı çevresiyle birlikte metruk hale
gelmiştir. Yapının restorasyonu süresince gerçekleştirilen arazi çalışmaları,
araştırmada kullanılan başlıca metot olup, ayrıca literatür, arşiv taraması ve
tarihi araştırma metotlarına da başvurulmuştur. Onarımlar;
sağlamlaştırma/güçlendirme, temizleme, bütünleme, yeniden yapım, kalemişi/duvar
resimleri konservasyonu başlıkları altında sunulmuş, çevre düzenlemesiyle mezar
taşı konservasyonu da aktarılmıştır. Koruma ve projelendirme çalışmalarının ana
yaklaşımı; yapının özgün ve yapıya mal olmuş dönem ekleri ile birlikte yapım
tekniği, malzeme ve mimari öğelerini koruyarak, niteliksiz eklerin kaldırılması
ve yapısal güçlendirme olmuştur. Bu çalışmayla yapıdaki onarım öncesi bozulmalar ve
onarım esnasında karşılaşılan mimari detay, kalemişi/duvar resimlerine dair
tanımlamalar ve bulgular bilim dünyasıyla paylaşılmaktadır. Yapının geçmiş
dönem onarımları ve içinde bulunduğu bölgenin tarihi, etnik, kültürel kimliği
de araştırılarak mimari ve bezemeler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Bu
araştırma, aynı zamanda Makedon ve Türk koruma uzmanlarının bilgi ve tecrübe paylaşımı
açısından da önemlidir.


.

Makale detayları

MAKEDONYA, BİTOLA’DAKİ (MANASTIR) HAYDAR KADI CAMİSİNİN 2014-2017 YILLARI KONSERVASYONU VE RESTORASYONU

Yazarlar:

Gülşen DİŞLİ | Ayşe Nermin TAŞKESEN

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Balkan Research Institute 2018 Vol.7 Issue 1, pp.31-85

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000927130

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-1371

pISSN:

2147-1371

Haydar Kadı Cami

Manastır

mimari koruma

mevcut durum analizi

Sayı

Makale detayları

MAKEDONYA, BİTOLA’DAKİ (MANASTIR) HAYDAR KADI CAMİSİNİN 2014-2017 YILLARI KONSERVASYONU VE RESTORASYONU

Yazarlar: Gülşen DİŞLİ | Ayşe Nermin TAŞKESEN

Yayıncı: Trakya University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Balkan Research Institute 2018 Vol.7 Issue 1, pp.31-85

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000927130

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2147-1371

pISSN: 2147-1371

Haydar Kadı Cami

Manastır

mimari koruma

mevcut durum analizi

Sayı

Yazarlar:

Gülşen DİŞLİ | Ayşe Nermin TAŞKESEN

Yayıncı:

Trakya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Balkan Research Institute 2018 Vol.7 Issue 1, pp.31-85

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000927130

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-1371

pISSN:

2147-1371