Derin çekme kalıbında bilyalı dövme prosesi ile oluşturulan yüzey dokusunun tribolojik performans üzerindeki etkisinin ölçülmesi

Ömer Emre Uçakkuş

Makale detayları

Derin çekme kalıbında bilyalı dövme prosesi ile oluşturulan yüzey dokusunun tribolojik performans üzerindeki etkisinin ölçülmesi

Yazarlar:

Ömer Emre Uçakkuş

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Makine Mühendisliği (Diğer)

Dergi:

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.265-276

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001317630

pISSN:

1300-1884

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Üretim teknolojilerinin gelişimine paralel olarak sürdürülebilirlik kapsamında sınırlı enerji kaynakları dikkate alındığında, düşük enerji sarfiyatı ile üretilebilen, hammadde ve fire miktarı en düşük olan, karmaşık geometrili ve yüksek mukavemetli parçalara olan talep artmaktadır. Bu tip parçaların üretilebileceği proseslerden en önemlilerinden birisi de sac şekillendirme yöntemidir. Dar toleranslara sahip yüksek mukavemetli parçaların üretiminde gerek parçanın gerekse kalıbın aşırı yüklemelere maruz kaldığı derin çekme prosesi yoğunlukla kullanılmaktadır. Aşırı yüklenmelerden dolayı, derin çekme kalıplarında meydana gelen sürtünme ve aşınmalara karşı tribolojik performansının yüksek olması beklenmektedir. Kalıp yüzeylerine doku oluşturma işlemi ise son zamanlarda dikkatleri üzerine çeken ve tribolojik performansı arttıran yöntemlerden biridir. Bu çalışmada endüstriyel bilyalı dövme prosesleri kullanılarak kalıp üzerinde yüzey dokusu oluşturulmuştur. Kaplamasız ve CrN kaplanmış dokulu yüzeyler üzerinde yapılan kuru ve sıvı sürtünme test sonuçları düz yüzey test sonuçları ile kıyaslanmıştır. Kinetik sürtünme katsayısı kuru ve sıvı sürtünme durumunda sırasıyla 0,21den 0,16ya 25 ve 0,15ten 0,06ya 60 düşmüştür. CrN kaplanmış triboloji testlerinde ise kuru sürtünme durumunda düşüş olmazken sıvı sürtünme durumunda ise kinetik sürtünme katsayısı 0,09dan 0,05e 41 düşmüştür.

 Üretim teknolojilerinin gelişimine paralel olarak sürdürülebilirlik kapsamında sınırlı enerji kaynakları dikkate alındığında, düşük enerji sarfiyatı ile üretilebilen, hammadde ve fire miktarı en düşük olan, karmaşık geometrili ve yüksek mukavemetli parçalara olan talep artmaktadır. Bu tip parçaların üretilebileceği proseslerden en önemlilerinden birisi de sac şekillendirme yöntemidir. Dar toleranslara sahip yüksek mukavemetli parçaların üretiminde gerek parçanın gerekse kalıbın aşırı yüklemelere maruz kaldığı derin çekme prosesi yoğunlukla kullanılmaktadır. Aşırı yüklenmelerden dolayı, derin çekme kalıplarında meydana gelen sürtünme ve aşınmalara karşı tribolojik performansının yüksek olması beklenmektedir. Kalıp yüzeylerine doku oluşturma işlemi ise son zamanlarda dikkatleri üzerine çeken ve tribolojik performansı arttıran yöntemlerden biridir. Bu çalışmada endüstriyel bilyalı dövme prosesleri kullanılarak kalıp üzerinde yüzey dokusu oluşturulmuştur. Kaplamasız ve CrN kaplanmış dokulu yüzeyler üzerinde yapılan kuru ve sıvı sürtünme test sonuçları düz yüzey test sonuçları ile kıyaslanmıştır. Kinetik sürtünme katsayısı kuru ve sıvı sürtünme durumunda sırasıyla 0,21den 0,16ya 25 ve 0,15ten 0,06ya 60 düşmüştür. CrN kaplanmış triboloji testlerinde ise kuru sürtünme durumunda düşüş olmazken sıvı sürtünme durumunda ise kinetik sürtünme katsayısı 0,09dan 0,05e 41 düşmüştür.

 Üretim teknolojilerinin gelişimine paralel olarak sürdürülebilirlik kapsamında sınırlı enerji kaynakları dikkate alındığında, düşük enerji sarfiyatı ile üretilebilen, hammadde ve fire miktarı en düşük olan, karmaşık geometrili ve yüksek mukavemetli parçalara olan talep artmaktadır. Bu tip parçaların üretilebileceği proseslerden en önemlilerinden birisi de sac şekillendirme yöntemidir. Dar toleranslara sahip yüksek mukavemetli parçaların üretiminde gerek parçanın gerekse kalıbın aşırı yüklemelere maruz kaldığı derin çekme prosesi yoğunlukla kullanılmaktadır. Aşırı yüklenmelerden dolayı, derin çekme kalıplarında meydana gelen sürtünme ve aşınmalara karşı tribolojik performansının yüksek olması beklenmektedir. Kalıp yüzeylerine doku oluşturma işlemi ise son zamanlarda dikkatleri üzerine çeken ve tribolojik performansı arttıran yöntemlerden biridir. Bu çalışmada endüstriyel bilyalı dövme prosesleri kullanılarak kalıp üzerinde yüzey dokusu oluşturulmuştur. Kaplamasız ve CrN kaplanmış dokulu yüzeyler üzerinde yapılan kuru ve sıvı sürtünme test sonuçları düz yüzey test sonuçları ile kıyaslanmıştır. Kinetik sürtünme katsayısı kuru ve sıvı sürtünme durumunda sırasıyla 0,21den 0,16ya 25 ve 0,15ten 0,06ya 60 düşmüştür. CrN kaplanmış triboloji testlerinde ise kuru sürtünme durumunda düşüş olmazken sıvı sürtünme durumunda ise kinetik sürtünme katsayısı 0,09dan 0,05e 41 düşmüştür.

 Üretim teknolojilerinin gelişimine paralel olarak sürdürülebilirlik kapsamında sınırlı enerji kaynakları dikkate alındığında, düşük enerji sarfiyatı ile üretilebilen, hammadde ve fire miktarı en düşük olan, karmaşık geometrili ve yüksek mukavemetli parçalara olan talep artmaktadır. Bu tip parçaların üretilebileceği proseslerden en önemlilerinden birisi de sac şekillendirme yöntemidir. Dar toleranslara sahip yüksek mukavemetli parçaların üretiminde gerek parçanın gerekse kalıbın aşırı yüklemelere maruz kaldığı derin çekme prosesi yoğunlukla kullanılmaktadır. Aşırı yüklenmelerden dolayı, derin çekme kalıplarında meydana gelen sürtünme ve aşınmalara karşı tribolojik performansının yüksek olması beklenmektedir. Kalıp yüzeylerine doku oluşturma işlemi ise son zamanlarda dikkatleri üzerine çeken ve tribolojik performansı arttıran yöntemlerden biridir. Bu çalışmada endüstriyel bilyalı dövme prosesleri kullanılarak kalıp üzerinde yüzey dokusu oluşturulmuştur. Kaplamasız ve CrN kaplanmış dokulu yüzeyler üzerinde yapılan kuru ve sıvı sürtünme test sonuçları düz yüzey test sonuçları ile kıyaslanmıştır. Kinetik sürtünme katsayısı kuru ve sıvı sürtünme durumunda sırasıyla 0,21den 0,16ya 25 ve 0,15ten 0,06ya 60 düşmüştür. CrN kaplanmış triboloji testlerinde ise kuru sürtünme durumunda düşüş olmazken sıvı sürtünme durumunda ise kinetik sürtünme katsayısı 0,09dan 0,05e 41 düşmüştür.

Makale detayları

Derin çekme kalıbında bilyalı dövme prosesi ile oluşturulan yüzey dokusunun tribolojik performans üzerindeki etkisinin ölçülmesi

Yazarlar:

Ömer Emre Uçakkuş

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Makine Mühendisliği (Diğer)

Dergi:

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.265-276

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001317630

pISSN:

1300-1884

Triboloji

yağlama

PVD kaplama

derin çekme

yüzey dokusu

Sayı

Makale detayları

Derin çekme kalıbında bilyalı dövme prosesi ile oluşturulan yüzey dokusunun tribolojik performans üzerindeki etkisinin ölçülmesi

Yazarlar: Ömer Emre Uçakkuş

Yayıncı: Gazi University

Ana Başlıklar: Makine Mühendisliği (Diğer)

Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.265-276

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001317630

pISSN: 1300-1884

Triboloji

yağlama

PVD kaplama

derin çekme

yüzey dokusu

Sayı

Yazarlar:

Ömer Emre Uçakkuş

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Makine Mühendisliği (Diğer)

Dergi:

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.265-276

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001317630

pISSN:

1300-1884