Âşik Tarzi Şiir Geleneğinin Teşekkülüne Dair Değerlendirmelere Bir Ek: Meyhaneler

Erhan ÇAPRAZ

Makale detayları

Âşik Tarzi Şiir Geleneğinin Teşekkülüne Dair Değerlendirmelere Bir Ek: Meyhaneler

Yazarlar:

Erhan ÇAPRAZ

Yayıncı:

Hacettepe University

Dergi:

Türkbilig 2018 Issue 35, pp.233-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000673219

Sıklık:

Aylık

pISSN:

1302-6011

Özet:

 

Minstrel style poetry tradition was organized in the Ottaman geography, 16.th century. Without doubt, organizing this tradition and performing according to this tradition, kahvehane’s  coffee houses  are the most effective places. But M. Fuad Köprülü adds bozahane parties, taverns  meyhanes  in Galata, promenades  parks  and life of Janissaries  Yeniçeri  as appearings of new lifestyles which generates the minstrel style in his articles at İkdam. So it’s a necessity to put forward where this tradition organized. We can freely say that organization of this tradition based on “friendly conversation”  muhabbet  and “spending time nicely”. In this point of view, in this paper the reality that minstrels perform according to tavern context, foremost taverns of Galata and Tahtakale, will be mentioned. So alcohol-based parties/entertainments  like entertainments in bozahanes and taverns and in promenades/parks  effect on organizing minstrel style poetry tradition and coffee houses’ becoming center of this tradition will be evaluated. Because, this tradition which was developed in oral cultural context has a great contribution on continuity of this communication and interaction. In addition to this, tracks of tavern-based cultural and literal structure will be followed and tavern-based cultural and literal structures effect on Armenian aşugs  minstrels  joining minstrel style poetry tradition and minstrel style poetry tradition’s acquiring a musical form will be evaluated.

 

Osmanlı coğrafyasında âşık tarzı şiir geleneği, XVI. yüzyılda teşekkül etmiştir. Hiç şüphesiz geleneğin ortaya çıkışında ve icra töresinin şekillenmesinde en önemli sosyal kurum‘kahvehane’lerdir. Fakat M. Fuad Köprülü, İkdam’da çıkan yazılarında, âşık tarzını vücuda getiren hayat şeklinin tezahürleri olarak bozahane âlemlerini, Galata meyhanelerini, mesireleri ve Yeniçeri hayatını işaret etmektedir. Dolayısıyla geleneğin nasıl bir zeminde teşekküle başladığınının ortaya konulması elzemdir. Geleneğin başta meyhaneler olmak üzere ‘muhabbeti’ ve ‘hoşça vakit geçirmeyi’ esas alan bir zeminde teşekküle başladığını rahatlıkla ifade edebiliriz. Yazıda bu bakış açısıyla âşıkların âşık tarzı kültür geleneğinin teşekkülünden önce Galata ve Tahtakale meyhaneleri başta olmak üzere daha ziyade ‘meyhane’ odaklı bir icrâ süreci yaşadığı gerçeği üzerinde durulacaktır. Dolayısıyla kahvehaneler kadar olmasa da içkiye dayalı eğlence meclislerinin  âb âlemleri , yani bozahane ve meyhane âlemleri ile mesirelerin de gerek geleneğin gerekse bu geleneğin odağı olan kahvehanelerin teşekkülünde etkin bir işleve sahip olduğu ele alınacaktır. Zira geleneğin sözlü kültür ortamında oluşmasının bu iletişim ve etkileşimin devamlılığında katkısı büyüktür. Ayrıca meyhane zemininde teşekkül eden kültürel ve edebî yapılanmanın izleri şairlerin eserleri üzerinden de takip edilerek Ermeni aşuglarının âşık tarzı kültür geleneğine dâhil olmasında ve âşık tarzı şiir geleneğinin müzikal bir form kazanmasında meyhane zemininde teşekkül eden bu kültürel ve edebî yapılanmanın da tesiri olabileceği hususu değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Makale detayları

Âşik Tarzi Şiir Geleneğinin Teşekkülüne Dair Değerlendirmelere Bir Ek: Meyhaneler

Yazarlar: Erhan ÇAPRAZ

Yayıncı: Hacettepe University

Dergi: Türkbilig 2018 Issue 35, pp.233-244

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000673219

Sıklık: Aylık

pISSN: 1302-6011

Sayı

Yazarlar:

Erhan ÇAPRAZ

Yayıncı:

Hacettepe University

Dergi:

Türkbilig 2018 Issue 35, pp.233-244

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000673219

Sıklık:

Aylık

pISSN:

1302-6011