TÜRKİYE’DE ŞEHİRLEŞMENİN MEKANSAL DAĞILIŞI ve DEĞİŞİMİ

Murat YÜCEŞAHİN M.; Rüya BAYAR; Murat ÖZGÜR E.

Makale detayları

TÜRKİYE’DE ŞEHİRLEŞMENİN MEKANSAL DAĞILIŞI ve DEĞİŞİMİ

Yazarlar:

Murat YÜCEŞAHİN M. | Rüya BAYAR | Murat ÖZGÜR E.

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2004 Vol.2 Issue 1, pp.23-39

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2004

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908074

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Spatial distribution of urbanization and its change that reflecting to three time crosssections during Republican Period of Turkey is taking into consideration in this article. Census evidences in the years 1927,1960 and 2000 of State Institute of Statistics were evaluated. Urbanization in the developing countries, which were integrated into the industrialization process afterwards like Turkey, is the evidence that has a demografic character gained an acceleration starting from mid-twentieth century. This situation can be traced from increasing both in rates of urbanized population in total population and the number of urban settlements. Urbanization levels are seen as 71 % in 2000, 33 % in 1960 as it was 24 % in 1927. Urbanitaziton was rapidly spread spatially from western sides of the country to central and southern sides from 1927 to 2000. When Marmara and Agean regions previously were the conspicuous areas in view of urbanization, additionally, Central Anatolian and Mediterranean Regions were also estabilished rapid developments. Urban hierarchy,at the same time, was begun to shape in Turkey when urbanization was effectively distinguished itself in various regions. Another noticeable point in urbanization of Turkey is that the cities are not getting larger at the same rate. As soon as they are getting larger , increase in population shows more increases. As an annual average, small towns show 2-2,5 % of population increases, and 3.5% for middle-sized ones when larger cities show 4-5 % as for the cities above million populations, this figure reaches to 6 %. This situation shows that the urbanization in Turkey inclined to being metropolises. Together with this process, meanwhile, the fact of metropolitan-village is rapidly spreading.

 

Bu makalede, Cumhuriyet Dönemi içinde şehirleşmenin Türkiye’deki mekânsal dağılışı ve üç zaman kesitine yansıyan değişimi ele alınmaktadır. Bunun için Devlet İstatistik Enstitüsü’nün 1927, 1960 ve 2000 yıllarına ait sayım sonuçları değerlendirilmiştir. Türkiye gibi endüstrileşme sürecine sonradan katılmış gelişmekte olan ülkelerde şehirleşme, XX. yüzyılın ortalarından itibaren ivme kazanmış, demografik karakterli bir olaydır. Bu durumu toplam nüfus içinde şehirli nüfus oranlarının ve şehirsel yerleşme sayısının artışından izlemek mümkündür. 1927 yılında % 24 olan şehirleşme düzeyi, 1960’da % 33, 2000 yılına gelindiğinde %71 değerini göstermektedir. 1927-2000 döneminde şehirleşme, alansal olarak ülkenin batı kesimlerinden orta ve güney kesimlerine hızla yayılmıştır. Önceleri Marmara ve Ege bölgeleri şehirleşmenin en fazla dikkat çektiği alanlar durumundayken, daha sonra bu bölgelerin yanında Orta Anadolu ve Akdeniz bölgeleri hızlı bir gelişme sağlamışlardır. Şehirleşme farklı bölgelerde etkin olarak kendisini gösterirken, aynı zamanda da Türkiye’de şehirsel hiyerarşi şekillenmeye başlamıştır. Türkiye’deki şehirleşmede dikkat çekici bir başka nokta, şehirlerin aynı hızda büyümediğidir. Şehirler büyüdükçe nüfus daha hızlı artış göstermektedir. Küçük şehirler yıllık ortalama % 2-2.5 nüfus artışına sahne olurken, orta büyüklükteki şehirler % 3.5, büyük şehirler % 4-5, milyonluk şehirler ise % 6 oranında büyümektedir. Bu durum, Türkiye’de şehirleşmenin metropolleşmeye doğru kaydığını göstermektedir. Bu süreçle birlikte Türkiye’de metropolitan köy olgusu hızla yayılmaktadır.

Makale detayları

TÜRKİYE’DE ŞEHİRLEŞMENİN MEKANSAL DAĞILIŞI ve DEĞİŞİMİ

Yazarlar:

Murat YÜCEŞAHİN M. | Rüya BAYAR | Murat ÖZGÜR E.

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2004 Vol.2 Issue 1, pp.23-39

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2004

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908074

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851

Şehirleşme

Mekânsal Dağılış

Metropolitan Köy

Türkiye’nin Kasaba ve Şehirleri

Türkiye

Sayı

Makale detayları

TÜRKİYE’DE ŞEHİRLEŞMENİN MEKANSAL DAĞILIŞI ve DEĞİŞİMİ

Yazarlar: Murat YÜCEŞAHİN M. | Rüya BAYAR | Murat ÖZGÜR E.

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Coğrafi Bilimler Dergisi 2004 Vol.2 Issue 1, pp.23-39

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2004

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000908074

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1308-9765

pISSN: 1303-5851

Şehirleşme

Mekânsal Dağılış

Metropolitan Köy

Türkiye’nin Kasaba ve Şehirleri

Türkiye

Sayı

Yazarlar:

Murat YÜCEŞAHİN M. | Rüya BAYAR | Murat ÖZGÜR E.

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Coğrafi Bilimler Dergisi 2004 Vol.2 Issue 1, pp.23-39

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2004

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908074

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1308-9765

pISSN:

1303-5851