Parerga to the Stadiasmus Patarensis (16): The Roads, Settlements and Territories

Fatih Onur

doi:https://doi.org/10.37095/gephyra.318433

Makale detayları

Parerga to the Stadiasmus Patarensis (16): The Roads, Settlements and Territories

Yazarlar:

Fatih Onur

Yayıncı:

Nalan Eda AKYÜREK ŞAHİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Gephyra 2016 Vol.13, pp.89-118

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000457321

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5059

pISSN:

1309-3924

DOI:

https://doi.org/10.37095/gephyra.318433

Özet:

 


In this contribution
the author discusses three issues relating to the course of the roads and
settlements mentioned in the Stadiasmus Patarensis (SP): 1- All the roads
recorded on the SP were measured from within the borders of town centres,
except for those settlements given with the preposition διά. 2- The territories
of the settlements were observed in the composition of the road list and
indicated through διά when required. 3- All the settlements recorded on the SP
had an autonomy with reference to fiscal basis and possessed territorial
rights. The author begins the discussion with the use of the prepositions διά,
εἰς and ἐπί, which relate to territories or natural formations, town zones and
borders respectively, and the articles that were not used for the settlement
names, but for the regions or natural formations recorded on the SP. The author
understands the SP was not constructed as a route guide for travellers, as it
does not provide “routes” (itinera) but “roads” (viae) and, in consequence, it
should be regarded as an official inventory of the roads, and consequently it
is suggested that the recorded distances indicate the actual lengths of the
roads between town-zones of settlements. Finally, based upon the argumentation
outlined above, the author points out the autonomous nature of the settlements
recorded in the SP. He also discusses the possible reasons for the omission of
some ports, and concludes that it was because they were either, not poleis at
the time or, they were ports under the control of other settlements, such as
Andriake of Myra, with the roads given to the cities to which these ports
belonged.


.

 


Bu makalede
Stadiasmus Patarensis’te (SP) geçen yollar, yerleşimler ve teritoryumlar
arasındaki ilişkilere yönelik bazı hususlar tartışılmaktadır. SP’nin bir
seyahat kılavuzu olamayacağını ve sadece, neredeyse bütün büyük ve bazı küçük
yerleşimler arasında tamir edilen, yeniden yapılan ya da mevcut haldeki
yolların (viae) uzunluklarının verildiği, fakat rotaları (itinera)
gösterme amacı taşımayan bir liste olduğunu kabul eden yazar şunları
önermektedir: 1) Yerleşimler arasındaki yolların mesafeleri yerleşim
merkezlerinden ya da merkez sınırlarından ölçülmüş ve anıtta da o şekilde verilmiştir.
2) Yerleşimlerin teritoryumları SP’de dikkate alınmıştır. 3) SP’de adı geçen
tüm yerleşimler, statü bakımından her zaman belirlenemese de bağımsız bir
yapıya sahiptir. Bu üç öneri üç başlıkla açıklanmaktadır.


I. Prepozisyonlar
(edatlar) ve artikeller: SP’de kullanılan prepozisyonlar (διά, εἰς ve ἐπί) ve artikellerin kullanımındaki belli
özellikler metni coğrafi olarak kavramada önem arz etmektedir. Bu bağlamda
yazar, artikellerin bölge isimlerinde (B yüzü sat. 37: Κόδοπα τῆς Μυλιάδος, C yüzü sat. 8: Ἀτταλεία τῆς Παμφυλίας, C yüzü sat. 28: ἐν τῆι Ἀσίαι, C yüzü sat. 29: ἐν τῶι Ἐπικαλ...) ve doğal oluşumlarda (B sat. 30–31: διὰ τοῦ π[εδί]ου ... διὰ δὲ τῆς ὀρεινῆς) kullanıldığına dikkat çekmektedir. Διά prepozisyonu alıp, artikelle verilen
diğer isimlerin doğal oluşumlara (örn. ovalık alan, dağlık alan) ve dağa (örn.
Masikytos), artikel almayan isimlerin ise (Trimilinda, Plata..., Kollyba,
Kandyba, Rhodiapolis ve Madamyssos) bağımsız yerlere ait olduğunu belirtmekte,
bu yerleşimlerin διά ile
gösterilmesinin nedenini de yolun yerleşimin içine girmeden teritoryumundan
geçmesiyle açıklamaktadır. Bu durumda yazar, yolların εἰς alan yerleşimlere girdiğini ve bu
yolların ölçülerinin kentin merkez sınırlarından itibaren alındığını
savlamaktadır.


II. Mesafeler ve
yerleşimler: SP’nin bir seyahat rehberi gibi bir amacının olmadığı ve sadece
yol ölçülerinin resmi bir sunumu olduğu kabul edilerek, verilen ölçülerin
özenli olduğu ve yolların doğrudan ilgili yerleşimlerden çıkıp diğer yerleşimin
içine ulaştığı belirtilmektedir. Phellos – Kyaneai – Myra yolları ile
Rhodiapolis ve Madamyssos arazilerinden geçerek giden Korydalla – Akalissos
yolu bu tez için örnek olarak kullanılmaktadır. Bu örnekler uyarınca,
Phellos’tan çıkan yolun Kyaneai kentine gitmeyip hemen güneyindeki ovadan
ilerleyerek Myra’ya gitmiş olması, SP’te belirtilen yol ölçülerinin veriliş
sistematiği açısından uyumsuz olmaktadır. Çünkü böyle bir durumda, yol Kyaneai
teritoryumundan geçecek olduğu için Kyaneai’ın διά prepozisyonu ile verilmiş bir ara yerleşim
olarak görünmesi gerekecekti. Bunun böyle olması gerektiği, Korydalla’dan çıkıp
Akalissos’a ilerleyen ve Rhodiapolis’in hemen doğusundaki ovadan geçmesi
gereken yolun διά Ῥοδίας πόλεως καὶ Μαδαμυσσοῦ olarak verilmesinden anlaşılmaktadır. Çünkü bu yol Rhodiapolis’e
uğramadan kentin teritoryumundan geçmektedir. Böylelikle yazıttaki διά ve εἰς prepozisyonlarının kullanım farkı daha
belirgin bir şekilde görülebilmektedir.


III. Yerleşimlerin
statüleri ve teritoryumları: SP’te geçen yerleşimlerin hepsinde bağımsız bir
yapıya sahip olduğu gerek yukarıdaki tartışmalardan gerekse bazı yerleşimlerin
verilmemiş olmasından anlaşılabilmektedir. Bunun yanı sıra Kitanaura’nın
Termessos’a bağlı verilmesi de özerkliklerin dikkate alınmış olmasına bir
örnektir. SP’nin aynı teritoryum içerisinde bulunan herhangi iki nokta arasında
hiç yol vermemesi de bu durumla ilişkilidir. Bu duruma aykırı görülebilecek tek
yol bilgisi Sidyma ve Kalaba(n)tia arasında gösterilen yoldur. Fakat bu yol
bilgisinin gözden geçirilmesi gereken önemli hususları vardır: 1- Yazıttaki
Kalaba(n)tia tamamlaması kesin değildir; 2- Eğer Kalaba(n)tia tamamlaması doğru
ise, SP’nin sistematiğine göre Kalaba(n)tia’nın statüsünün bağımsız bir yapıya
sahip olması beklenir; 3- Kalabatia’nın Sancaklı Limanı’ndaki lokalizasyonu
kesin değildir, çünkü Sancaklı limanından Kalabatia’ya ilişkin kesin bir veri
olmamakla birlikte, Sancaklı limanının İ.S. 2.–3. yüzyıllarda Sidyma’ya ait bir
liman olduğu kesindir; 4- Sidyma – Kalaba(n)tia arasında verilen mesafe SP’de 24
stadia (4,5) km iken, Sidyma ve Sancaklı limanı arasındaki gerçek mesafe 7–8
km’dir. Sonuç olarak, yollar, yerleşimler ve teritoryumlar arasındaki ilişkiler
devam eden yüzey araştırmaları açısından oldukça önemlidir.


.

Makale detayları

Parerga to the Stadiasmus Patarensis (16): The Roads, Settlements and Territories

Yazarlar: Fatih Onur

Yayıncı: Nalan Eda AKYÜREK ŞAHİN

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Gephyra 2016 Vol.13, pp.89-118

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2016

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000457321

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5059

pISSN: 1309-3924

DOI: https://doi.org/10.37095/gephyra.318433

Sayı

Yazarlar:

Fatih Onur

Yayıncı:

Nalan Eda AKYÜREK ŞAHİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Gephyra 2016 Vol.13, pp.89-118

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000457321

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5059

pISSN:

1309-3924

DOI:

https://doi.org/10.37095/gephyra.318433