Uğursuz Şölen: Dede Korkut'tan J. R. R. Tolkien'e Ortak Bir Motif

Doğukan ORUÇ

Makale detayları

Uğursuz Şölen: Dede Korkut'tan J. R. R. Tolkien'e Ortak Bir Motif

Yazarlar:

Doğukan ORUÇ

Yayıncı:

Mehmet Ali YOLCU

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Kültür Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 9, pp.169-198

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000548141

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2687-5241

pISSN:

2651-3145

Özet:

 

It is seen that the feasts result in disasters in many epics, legends, folk tales, and religious texts. Throughout the ages, the dualist understanding of cosmology, the ascetical approach and the mythical language have shaped the motif of the feast in this direction. In addition, the obvious lack of security in the times when these texts were written seems to have made it possible to consider the motif of the feast and the ominousness together. Both the stories attributed to the figure of Dede Korkut as the narrator, and the stories in the fantastic universe created by Tolkien, were formed in very different ages and geographies. The stories in these texts include supernatural elements, and the aforementioned narratives have been the subject of many studies with their various aspects. The stories in The Book of Dede Korkut, the epic narrative of Oghuzs and the stories in The Silmarillion, one of the basic building blocks of Tolkien’s mythology (legendarium), have various parallels. The purpose of this article is to comparatively read these narratives around the motif of the feast and ominous events after feasts. This comparison has been attempted to base on Assmann’s hypolepse theory and Tolkien’s “Cauldron of Story” analogy. It has been seen that feasts are associated with ominousness that have mythical and archetypal origins. In this context, the origins of the motif of the feast and the ominousness of it have been investigated and the reflections of these in both books have been tried to exemplify.

 

Birçok destanda, söylencede, halk hikâyesinde ve dinî metinde şölenlerin felâketlerle sonuçlandığı görülmektedir. Çağlar boyunca düalist kozmoloji anlayışı, zühd merkezli yaklaşım ve mitsel dil, şölene dair motifi bu yönde şekillendirmiştir. Ayrıca bu metinlerin oluşturulduğu çağlardaki belirgin güvenlik eksikliği, şölen motifi ile uğursuzluğun bir arada ele alınmasını mümkün kılmış görünmektedir. Gerek anlatıcı olarak Dede Korkut figürüne atfedilen öyküler ve gerekse Tolkien tarafından yaratılan fantastik evren çok farklı zamanlarda ve coğrafyalarda vücuda gelmişlerdir. Her iki metindeki öykülerde de doğaüstü unsurlara yer verilmiş ve adı geçen anlatılar çeşitli yönleriyle pek çok araştırmaya konu olmuştur. Oğuzların epik anlatısı olan Kitâb-ı Dedem Korkud’un ve Tolkien’in yarattığı mitolojinin (legendarium) temel yapıtaşlarından olan Silmarillion’un içinde bulunan öyküler çeşitli paralellikler taşırlar. Bu yazının amacı ise bu iki anlatının şölenler ve şölenlerden sonra yaşanan uğursuz olaylar motifi etrafında karşılaştırmalı bir biçimde okunmasıdır. Bu karşılaştırma Assmann’ın hipoleps kuramı ve Tolkien’in “Öykü Kazanı” benzetmesinden yola çıkılarak yapılmaya çalışılmıştır. Şölenlerin mitik ve arketipik kökenlere sahip bir uğursuzlukla ilişkilendirildiği görülmüştür. Bu bağlamda şölen ve şölenin uğursuzluğuna dair motifin kökenleri araştırılmış, bunların her iki kitaptaki yansımaları örneklendirilmeye çalışılmıştır.

Makale detayları

Uğursuz Şölen: Dede Korkut'tan J. R. R. Tolkien'e Ortak Bir Motif

Yazarlar: Doğukan ORUÇ

Yayıncı: Mehmet Ali YOLCU

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Kültür Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 9, pp.169-198

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000548141

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2687-5241

pISSN: 2651-3145

Sayı

Yazarlar:

Doğukan ORUÇ

Yayıncı:

Mehmet Ali YOLCU

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Kültür Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 9, pp.169-198

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000548141

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2687-5241

pISSN:

2651-3145