Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Eserlerinden Türkçe Sözlük’e Katkılar

N.A.

Makale detayları

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Eserlerinden Türkçe Sözlük’e Katkılar

Yazarlar:

N.A.

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilim

Dergi:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 33, pp.276-308

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001288368

pISSN:

2148-7782

Anahtar kelimeler:

Özet:

 İletişim kurma ve anlaşma aracı olan dilin en hızlı değişen unsuru söz varlığıdır. Milletlerin tarihsel süreç içinde geçirdiği toplumsal, kültürel değişim ve gelişimini, inançlarını, dünyaya bakış açılarını yazılı eserlerin söz varlığından ve sözcüklere yükledikleri anlamlardan tahmin etmek mümkündür. Bu bağlamda belli bir dönem ve sahanın söz varlığını toplu biçimde içine alan sözlükler dilin zenginliğini göstermesi bakımından önemli kaynaklardır. Sözlükler dildeki değişme ve gelişmelere göre zaman içinde ve çeşitli şekillerde zenginleştirilmeye açık eserlerdir. Sözlüklerin söz varlığının zenginleştirilmesi için yazar ve şairlerin edebi eserlerinin sadeleştirilmemiş, yazıldığı dönemin dil hususiyetlerini muhafaza eden şekillerinin taranması yöntemlerden biridir. Bu tarama yöntemiyle sadece yazar ve şairin üslûbu, dili kullanış biçimi değil, dönem itibariyle sözlüklerde yer almayan sözcükleri ve sözcük türetme şekillerini de ortaya çıkarmak mümkündür. 20. yüzyıl Türk edebiyatının önde gelen romancılarından biri olan, İstanbul ve çevresinin renkli ve hareketli yaşam biçimlerini, âdetlerini, inançlarını hayal gücünün zenginliği ile akıcı bir dille işleyen Hüseyin Rahmi Gürpınarın eserlerinin söz varlığı bu bağlamda ele alınmıştır. Bu çalışmada Gürpınarın orijinal dilinden Latin harflerine aktarılan Hayattan Sayfalar, Şeytan İşi, Kadınlar Vaizi, İffet, Şık, Gulyabani, Mezarından Kalkan Şehit, Billur Kalp adlı eserleri taranmış, bu eserlerde tespit edilen ve Türkçe Sözlükte yer almayan sözcükler, deyimler incelenmiştir. Bu çalışma ile yazarın eserlerinde tespit edilen sözcükleri literatüre tekrar kazandırmak amaçlandığı gibi yazarın sözcük türetme olanakları ve yöntemleri belirlenmeye çalışılmıştır.

 İletişim kurma ve anlaşma aracı olan dilin en hızlı değişen unsuru söz varlığıdır. Milletlerin tarihsel süreç içinde geçirdiği toplumsal, kültürel değişim ve gelişimini, inançlarını, dünyaya bakış açılarını yazılı eserlerin söz varlığından ve sözcüklere yükledikleri anlamlardan tahmin etmek mümkündür. Bu bağlamda belli bir dönem ve sahanın söz varlığını toplu biçimde içine alan sözlükler dilin zenginliğini göstermesi bakımından önemli kaynaklardır. Sözlükler dildeki değişme ve gelişmelere göre zaman içinde ve çeşitli şekillerde zenginleştirilmeye açık eserlerdir. Sözlüklerin söz varlığının zenginleştirilmesi için yazar ve şairlerin edebi eserlerinin sadeleştirilmemiş, yazıldığı dönemin dil hususiyetlerini muhafaza eden şekillerinin taranması yöntemlerden biridir. Bu tarama yöntemiyle sadece yazar ve şairin üslûbu, dili kullanış biçimi değil, dönem itibariyle sözlüklerde yer almayan sözcükleri ve sözcük türetme şekillerini de ortaya çıkarmak mümkündür. 20. yüzyıl Türk edebiyatının önde gelen romancılarından biri olan, İstanbul ve çevresinin renkli ve hareketli yaşam biçimlerini, âdetlerini, inançlarını hayal gücünün zenginliği ile akıcı bir dille işleyen Hüseyin Rahmi Gürpınarın eserlerinin söz varlığı bu bağlamda ele alınmıştır. Bu çalışmada Gürpınarın orijinal dilinden Latin harflerine aktarılan Hayattan Sayfalar, Şeytan İşi, Kadınlar Vaizi, İffet, Şık, Gulyabani, Mezarından Kalkan Şehit, Billur Kalp adlı eserleri taranmış, bu eserlerde tespit edilen ve Türkçe Sözlükte yer almayan sözcükler, deyimler incelenmiştir. Bu çalışma ile yazarın eserlerinde tespit edilen sözcükleri literatüre tekrar kazandırmak amaçlandığı gibi yazarın sözcük türetme olanakları ve yöntemleri belirlenmeye çalışılmıştır.

 İletişim kurma ve anlaşma aracı olan dilin en hızlı değişen unsuru söz varlığıdır. Milletlerin tarihsel süreç içinde geçirdiği toplumsal, kültürel değişim ve gelişimini, inançlarını, dünyaya bakış açılarını yazılı eserlerin söz varlığından ve sözcüklere yükledikleri anlamlardan tahmin etmek mümkündür. Bu bağlamda belli bir dönem ve sahanın söz varlığını toplu biçimde içine alan sözlükler dilin zenginliğini göstermesi bakımından önemli kaynaklardır. Sözlükler dildeki değişme ve gelişmelere göre zaman içinde ve çeşitli şekillerde zenginleştirilmeye açık eserlerdir. Sözlüklerin söz varlığının zenginleştirilmesi için yazar ve şairlerin edebi eserlerinin sadeleştirilmemiş, yazıldığı dönemin dil hususiyetlerini muhafaza eden şekillerinin taranması yöntemlerden biridir. Bu tarama yöntemiyle sadece yazar ve şairin üslûbu, dili kullanış biçimi değil, dönem itibariyle sözlüklerde yer almayan sözcükleri ve sözcük türetme şekillerini de ortaya çıkarmak mümkündür. 20. yüzyıl Türk edebiyatının önde gelen romancılarından biri olan, İstanbul ve çevresinin renkli ve hareketli yaşam biçimlerini, âdetlerini, inançlarını hayal gücünün zenginliği ile akıcı bir dille işleyen Hüseyin Rahmi Gürpınarın eserlerinin söz varlığı bu bağlamda ele alınmıştır. Bu çalışmada Gürpınarın orijinal dilinden Latin harflerine aktarılan Hayattan Sayfalar, Şeytan İşi, Kadınlar Vaizi, İffet, Şık, Gulyabani, Mezarından Kalkan Şehit, Billur Kalp adlı eserleri taranmış, bu eserlerde tespit edilen ve Türkçe Sözlükte yer almayan sözcükler, deyimler incelenmiştir. Bu çalışma ile yazarın eserlerinde tespit edilen sözcükleri literatüre tekrar kazandırmak amaçlandığı gibi yazarın sözcük türetme olanakları ve yöntemleri belirlenmeye çalışılmıştır.

 İletişim kurma ve anlaşma aracı olan dilin en hızlı değişen unsuru söz varlığıdır. Milletlerin tarihsel süreç içinde geçirdiği toplumsal, kültürel değişim ve gelişimini, inançlarını, dünyaya bakış açılarını yazılı eserlerin söz varlığından ve sözcüklere yükledikleri anlamlardan tahmin etmek mümkündür. Bu bağlamda belli bir dönem ve sahanın söz varlığını toplu biçimde içine alan sözlükler dilin zenginliğini göstermesi bakımından önemli kaynaklardır. Sözlükler dildeki değişme ve gelişmelere göre zaman içinde ve çeşitli şekillerde zenginleştirilmeye açık eserlerdir. Sözlüklerin söz varlığının zenginleştirilmesi için yazar ve şairlerin edebi eserlerinin sadeleştirilmemiş, yazıldığı dönemin dil hususiyetlerini muhafaza eden şekillerinin taranması yöntemlerden biridir. Bu tarama yöntemiyle sadece yazar ve şairin üslûbu, dili kullanış biçimi değil, dönem itibariyle sözlüklerde yer almayan sözcükleri ve sözcük türetme şekillerini de ortaya çıkarmak mümkündür. 20. yüzyıl Türk edebiyatının önde gelen romancılarından biri olan, İstanbul ve çevresinin renkli ve hareketli yaşam biçimlerini, âdetlerini, inançlarını hayal gücünün zenginliği ile akıcı bir dille işleyen Hüseyin Rahmi Gürpınarın eserlerinin söz varlığı bu bağlamda ele alınmıştır. Bu çalışmada Gürpınarın orijinal dilinden Latin harflerine aktarılan Hayattan Sayfalar, Şeytan İşi, Kadınlar Vaizi, İffet, Şık, Gulyabani, Mezarından Kalkan Şehit, Billur Kalp adlı eserleri taranmış, bu eserlerde tespit edilen ve Türkçe Sözlükte yer almayan sözcükler, deyimler incelenmiştir. Bu çalışma ile yazarın eserlerinde tespit edilen sözcükleri literatüre tekrar kazandırmak amaçlandığı gibi yazarın sözcük türetme olanakları ve yöntemleri belirlenmeye çalışılmıştır.

Makale detayları

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Eserlerinden Türkçe Sözlük’e Katkılar

Yazarlar:

N.A.

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilim

Dergi:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 33, pp.276-308

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001288368

pISSN:

2148-7782

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Söz varlığı

Türkçe Sözlük

anlambilim

Sayı

Makale detayları

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Eserlerinden Türkçe Sözlük’e Katkılar

Yazarlar: N.A.

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar: Dilbilim

Dergi: RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 33, pp.276-308

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001288368

pISSN: 2148-7782

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Söz varlığı

Türkçe Sözlük

anlambilim

Sayı

Yazarlar:

N.A.

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Dilbilim

Dergi:

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Issue 33, pp.276-308

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001288368

pISSN:

2148-7782