Mahmûd Kefevî’nin “Ketâibu A’lâmi’l Ahyâr”ında Tasavvuf- Fıkıh İlişkisi

Nuran DÖNER; Yalçin TOPÇU

Makale detayları

Mahmûd Kefevî’nin “Ketâibu A’lâmi’l Ahyâr”ında Tasavvuf- Fıkıh İlişkisi

Yazarlar:

Nuran DÖNER | Yalçin TOPÇU

Yayıncı:

Yozgat Bozok University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bozok University Journal of Theology Faculty 2019 Vol.15 Issue 15, pp.135-156

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898764

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9934

Anahtar kelimeler:

Özet:

 




16. yüzyıl Osmanlı Dönemi’nde Sinop’ta
yaşayan Mahmûd b. Süleymân el-Kefevî (ö. 990/1582), Kadızâde Ahmed
Şemseddin,  Abdurrahman Efendî ve
Muhammed Abdulvahab’dan ilim tahsil etmiş ve tasavvufî terbiyesini Kadirî
tarikatında tamamlamıştır. Molla Gürani Medresesi müderrisliği, Kefe’de kadılık
ve emvâl müfettişliği gibi görevlerde bulunmuş, Şeyhülislam Kadızâde Ahmed
Efendi’nin döneminde Gelibolu Kadılığı’ndan azledilerek İstanbul’a dönmüştür.
İctihad ve taklid ehlini birbirinden ayıramayanlara rehber olmak amacıyla Ketâibü
a’lâmi’l-ahyâr isimli eserini kaleme almıştır. Kefevî, eserinde, yaygın
kullanılan “tabakât” şeklindeki isimlendirme yerine “ketîbe”yi tercih etmiştir. Hz. Peygamber
(s.a.v.), sahabe, tabiûn ve müctehid imamlardan sonra Hanefî fukahâsının
biyografilerini 22 ketîbe olarak ele almıştır. Eserde, fukahânın tanıtıldığı
her bir kitapçığın sonunda o kitapçığın “kalbi” olarak  dönemin sûfîlerine yer verilmiştir.  Kefevî’nin bu tertibi, fıkıh ve tasavvuf ilmi
arasında birbirini tamamlayan bir bağ olduğunu düşünmesinden hareketledir. O,
fıkıh ilmini öğrenen kişinin  züht ve
hikmet ilmine de yönelmesini, yoksa kalbinin katılaşıp, ahlâkının
kötüleşeceğini ve Allah’tan uzaklaşılacağını nakleder. Bu iki ilim arasındaki
uzlaşının,  İslâm tarihinde zaman zaman
yükselen fukahâ ve mutasavvıflar arasındaki gerilimi çözmeyi hedeflediği de
söylenebilir. Eserde, insanın dünya ve âhiret mutluluğunu elde etmesinde
rehberlik etmeyi amaçlayan her iki ilimden biri olmadan, diğerinin eksik ve
maksadından uzak olacağı vurgulanmıştır. Ketâib,
insanlar arasındaki gerilimin, ilimlerin hakikatinden uzaklaşılıp taklide
yönelme nedeniyle olduğunu ortaya koyması yönüyle de önem taşımaktadır. Bu
çalışmada Kefevî’nin, Ketâibü a‘lâmi’l-ahyâr isimli eserinden hareketle sufi ve
fakihlerin karşılıklı ilişkileri ele alınacaktır. İslâmî ilimlerin oluşum
dönemini incelemek, sonraki dönemlerdeki ilişkileri sağlıklı bir şekilde
değerlendirmeye katkı sağlayacağı için oluşum dönemi incelenmiş ve bunun için
de konu, bahsi geçen eserin ilk beş ketîbesi çerçevesinde ele alınmıştır. 

.

Makale detayları

Mahmûd Kefevî’nin “Ketâibu A’lâmi’l Ahyâr”ında Tasavvuf- Fıkıh İlişkisi

Yazarlar:

Nuran DÖNER | Yalçin TOPÇU

Yayıncı:

Yozgat Bozok University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bozok University Journal of Theology Faculty 2019 Vol.15 Issue 15, pp.135-156

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898764

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9934

Tasavvuf

Fıkıh

İlim

Amel

Sayı

Makale detayları

Mahmûd Kefevî’nin “Ketâibu A’lâmi’l Ahyâr”ında Tasavvuf- Fıkıh İlişkisi

Yazarlar: Nuran DÖNER | Yalçin TOPÇU

Yayıncı: Yozgat Bozok University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Bozok University Journal of Theology Faculty 2019 Vol.15 Issue 15, pp.135-156

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000898764

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2458-9934

Tasavvuf

Fıkıh

İlim

Amel

Sayı

Yazarlar:

Nuran DÖNER | Yalçin TOPÇU

Yayıncı:

Yozgat Bozok University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Bozok University Journal of Theology Faculty 2019 Vol.15 Issue 15, pp.135-156

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000898764

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9934