Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Yer Alan Şiirlerdeki Metaforlar

Çağla Barikan Topçu

Makale detayları

Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Yer Alan Şiirlerdeki Metaforlar

Yazarlar:

Çağla Barikan Topçu

Yayıncı:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi:

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol.21 Issue Divanu Lügati't Türk'ün 950. Yıl Dönümü, pp.235-249

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001314984

pISSN:

1304-8120

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Dîvânu Lugâtit-Türk Türk dünyasının, Türkçenin, Türk kültür ve edebiyat tarihinin temel yapı taşlarından biridir. Eser Türkçenin grameri üzerine açıklamalar, Türk boylarının ağız özellikleri, dönemin yaşantısı ile ilgili kimi inanç ve efsanelere ilişkin bilgiler, harita, ad bilimi alanına kaynak oluşturan yer ve kişi adı örnekleri, şiir, atasözü gibi çeşitli edebî türleri barındırması yönüyle zengin bir içeriğe sahiptir. Söz konusu çok yönlü yapısıyla XI. yüzyıldaki Türk boylarının toplumsal, kültürel, gündelik yaşantısına dair birtakım izler de barındıran Dîvânu Lugâtit-Türk, dönemin anlam dünyasını aydınlatabilecek geniş bir kavram haritasına sahiptir. Kaleme alındığı yüzyılın düşünce sistemine ışık tutan bu haritanın nasıl kavramsallaştırıldığını belirleyebilmek için kavram sisteminin arka planında etkin bir yer kaplayan metaforlara ulaşmak gerekir. Çünkü metafor insan zihninin, insanın kurduğu toplumsal yaşamın gündelik düşünce ve davranış kalıplarına ait belirgin sonuçlar üretmektedir. Bu çalışmada çağdaş metafor teorisi yöntemiyle Dîvânu Lugâtit-Türkte yer alan şiirlerdeki metaforlar ele alınmış, bu metaforik ifadelerin büyük ölçüde doğa, duygu, insan, ölüm ve zaman kavramlarının temelinde kurulduğu tespit edilmiştir.

 Dîvânu Lugâtit-Türk Türk dünyasının, Türkçenin, Türk kültür ve edebiyat tarihinin temel yapı taşlarından biridir. Eser Türkçenin grameri üzerine açıklamalar, Türk boylarının ağız özellikleri, dönemin yaşantısı ile ilgili kimi inanç ve efsanelere ilişkin bilgiler, harita, ad bilimi alanına kaynak oluşturan yer ve kişi adı örnekleri, şiir, atasözü gibi çeşitli edebî türleri barındırması yönüyle zengin bir içeriğe sahiptir. Söz konusu çok yönlü yapısıyla XI. yüzyıldaki Türk boylarının toplumsal, kültürel, gündelik yaşantısına dair birtakım izler de barındıran Dîvânu Lugâtit-Türk, dönemin anlam dünyasını aydınlatabilecek geniş bir kavram haritasına sahiptir. Kaleme alındığı yüzyılın düşünce sistemine ışık tutan bu haritanın nasıl kavramsallaştırıldığını belirleyebilmek için kavram sisteminin arka planında etkin bir yer kaplayan metaforlara ulaşmak gerekir. Çünkü metafor insan zihninin, insanın kurduğu toplumsal yaşamın gündelik düşünce ve davranış kalıplarına ait belirgin sonuçlar üretmektedir. Bu çalışmada çağdaş metafor teorisi yöntemiyle Dîvânu Lugâtit-Türkte yer alan şiirlerdeki metaforlar ele alınmış, bu metaforik ifadelerin büyük ölçüde doğa, duygu, insan, ölüm ve zaman kavramlarının temelinde kurulduğu tespit edilmiştir.

 Dîvânu Lugâtit-Türk Türk dünyasının, Türkçenin, Türk kültür ve edebiyat tarihinin temel yapı taşlarından biridir. Eser Türkçenin grameri üzerine açıklamalar, Türk boylarının ağız özellikleri, dönemin yaşantısı ile ilgili kimi inanç ve efsanelere ilişkin bilgiler, harita, ad bilimi alanına kaynak oluşturan yer ve kişi adı örnekleri, şiir, atasözü gibi çeşitli edebî türleri barındırması yönüyle zengin bir içeriğe sahiptir. Söz konusu çok yönlü yapısıyla XI. yüzyıldaki Türk boylarının toplumsal, kültürel, gündelik yaşantısına dair birtakım izler de barındıran Dîvânu Lugâtit-Türk, dönemin anlam dünyasını aydınlatabilecek geniş bir kavram haritasına sahiptir. Kaleme alındığı yüzyılın düşünce sistemine ışık tutan bu haritanın nasıl kavramsallaştırıldığını belirleyebilmek için kavram sisteminin arka planında etkin bir yer kaplayan metaforlara ulaşmak gerekir. Çünkü metafor insan zihninin, insanın kurduğu toplumsal yaşamın gündelik düşünce ve davranış kalıplarına ait belirgin sonuçlar üretmektedir. Bu çalışmada çağdaş metafor teorisi yöntemiyle Dîvânu Lugâtit-Türkte yer alan şiirlerdeki metaforlar ele alınmış, bu metaforik ifadelerin büyük ölçüde doğa, duygu, insan, ölüm ve zaman kavramlarının temelinde kurulduğu tespit edilmiştir.

 Dîvânu Lugâtit-Türk Türk dünyasının, Türkçenin, Türk kültür ve edebiyat tarihinin temel yapı taşlarından biridir. Eser Türkçenin grameri üzerine açıklamalar, Türk boylarının ağız özellikleri, dönemin yaşantısı ile ilgili kimi inanç ve efsanelere ilişkin bilgiler, harita, ad bilimi alanına kaynak oluşturan yer ve kişi adı örnekleri, şiir, atasözü gibi çeşitli edebî türleri barındırması yönüyle zengin bir içeriğe sahiptir. Söz konusu çok yönlü yapısıyla XI. yüzyıldaki Türk boylarının toplumsal, kültürel, gündelik yaşantısına dair birtakım izler de barındıran Dîvânu Lugâtit-Türk, dönemin anlam dünyasını aydınlatabilecek geniş bir kavram haritasına sahiptir. Kaleme alındığı yüzyılın düşünce sistemine ışık tutan bu haritanın nasıl kavramsallaştırıldığını belirleyebilmek için kavram sisteminin arka planında etkin bir yer kaplayan metaforlara ulaşmak gerekir. Çünkü metafor insan zihninin, insanın kurduğu toplumsal yaşamın gündelik düşünce ve davranış kalıplarına ait belirgin sonuçlar üretmektedir. Bu çalışmada çağdaş metafor teorisi yöntemiyle Dîvânu Lugâtit-Türkte yer alan şiirlerdeki metaforlar ele alınmış, bu metaforik ifadelerin büyük ölçüde doğa, duygu, insan, ölüm ve zaman kavramlarının temelinde kurulduğu tespit edilmiştir.

Makale detayları

Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Yer Alan Şiirlerdeki Metaforlar

Yazarlar:

Çağla Barikan Topçu

Yayıncı:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi:

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol.21 Issue Divanu Lügati't Türk'ün 950. Yıl Dönümü, pp.235-249

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001314984

pISSN:

1304-8120

Dîvânu Lugâti’t-Türk

Kâşgarlı Mahmud

bilişsel dil bilimi

metafor

Sayı

Makale detayları

Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Yer Alan Şiirlerdeki Metaforlar

Yazarlar: Çağla Barikan Topçu

Yayıncı: Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar: Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol.21 Issue Divanu Lügati't Türk'ün 950. Yıl Dönümü, pp.235-249

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001314984

pISSN: 1304-8120

Dîvânu Lugâti’t-Türk

Kâşgarlı Mahmud

bilişsel dil bilimi

metafor

Sayı

Yazarlar:

Çağla Barikan Topçu

Yayıncı:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar:

Eski Türk Dili (Orhun | Uygur | Karahanlı)

Dergi:

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol.21 Issue Divanu Lügati't Türk'ün 950. Yıl Dönümü, pp.235-249

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001314984

pISSN:

1304-8120