HAFIZ DİVANINDAKİ İLK BEYTİN OSMANLI EDEBİYATINA ETKİSİ

İ. Hakkı AKSOYAK

Makale detayları

HAFIZ DİVANINDAKİ İLK BEYTİN OSMANLI EDEBİYATINA ETKİSİ

Yazarlar:

İ. Hakkı AKSOYAK

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 1999 Vol. Issue 8, pp.99-104

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/1999

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897764

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

"Elâ yâ eyyühe'ssâkî edir ke'sen ve nâvilhâ"
Ki ışk âsân nemûd evvel velî üftâd-ı müşkilhâ
This couplet is from the first ghazel in Hâfız-ı Şirazî (ö. 1389) 's Divan. Hafız, borrowed probable the first line from the poem of Yezid (ö. 683), the son of Muaviye:
Ene'1-mesmûmu mâ indî bi-tiryâkin velâ râkî
Elâ yâ eyyühe'ssâkî edir ke'sen ve nâvilhâ
To borrow the first line from Yezid have influence upon not only Persian Literature but also Ottoman Literature. In the same way, Ottoman poets
composed a lot of ghazals something like that. Behişü, Mirî, Zikri, Sırrî, Sânî, Hisalî, Nimeti, Derviş and Hıfzî borrowed Yezîd's line, like Hâfız-ı Şirazî. Gelibolulu Mustafa Alî and Yahya Bey wrote the Arabic couplets in the same meaning and meter instead of Yezid's line. As a result, this way effected more than ten Turkish poet.

 

"Elâ yâ eyyühe's-sâkî edir ke'sen ve nâvilhâ"
Ki ışk âsân nemûd evvel velî üftâd-ı müşkilhâ
beyti Şirazlı Hâfız'ın (ö. 1389) divanındaki ilk gazelin ilk beytidir. Hâfız'ın beytinin ilk dizesi muhtemelen Muaviye oğlu Yezid'in (ö.
683)
Ene'l-mesmûmu mâ indî bi-tiryâkin velâ râkî
Elâ yâ eyyühe's-sâkî edir ke'sen ve nâvilhâ
manzumesinden alınmadır. Hâfız'ın bu manzumenin ikinci dizesini iktibas etmesi gerek Fars edebiyatında gerekse Osmanlı edebiyatında tartışmalar ve etkiler yaratır. Bu etkiyle Osmanlı şairlerinden Behiştî, Mirî, Zikrî, Sırrî, Sânî, Hisalî, Nimeti, Derviş ve Hıfzî divanlarındaki ilk gazele Hâfız'ın iktibas ettiği dize ile başlarlar. Gelibolulu Mustafa Âlî ve Yahya ise söz konusu dizeyi aynen iktibas etmek yerine ilk gazellerine aynı anlam ve vezinde Arapça başka beyit ile başlamayı tercih eder. Şirazlı Hâfız'ın Yezid'den iktibas ettiği bir dize ve onun etrafında oluşan tartışma ve rivayetler, en az 10 Osmanlı şairini etkiler.

Makale detayları

HAFIZ DİVANINDAKİ İLK BEYTİN OSMANLI EDEBİYATINA ETKİSİ

Yazarlar:

İ. Hakkı AKSOYAK

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 1999 Vol. Issue 8, pp.99-104

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/1999

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897764

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549

Şirazlı Hafız

Muaviye oğlu Yezid

Osmanlı Edebiyatı

Fars Edebiyatı

İktibas

Sayı

Makale detayları

HAFIZ DİVANINDAKİ İLK BEYTİN OSMANLI EDEBİYATINA ETKİSİ

Yazarlar: İ. Hakkı AKSOYAK

Yayıncı: Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi: Bilig 1999 Vol. Issue 8, pp.99-104

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/1999

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000897764

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1301-0549

Şirazlı Hafız

Muaviye oğlu Yezid

Osmanlı Edebiyatı

Fars Edebiyatı

İktibas

Sayı

Yazarlar:

İ. Hakkı AKSOYAK

Yayıncı:

Khoja Akhmet Yassawi International Kazakh-Turkish University

Dergi:

Bilig 1999 Vol. Issue 8, pp.99-104

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/1999

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000897764

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-0549