Ebussuûd Efendi’nin İrşâdü’l-Akli’s-Selîmilâ Mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm’i

âdem YERİNDE

Makale detayları

Ebussuûd Efendi’nin İrşâdü’l-Akli’s-Selîmilâ Mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm’i

Yazarlar:

âdem YERİNDE

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2011 Issue 18, pp.337-363

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000796820

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

This study aims to briefly introduce Ebussuud’s monumental work, Irshād al-aql
 al-salīm ilā mazāyā al-kitāb, within the scope of an article and to reveal its place
 and value in the history of tafsir (exegesis). Well-recognized and revered in the
 intellectual and political circles of its time, Irshād had become the most popular
 tafsir on Ottoman territories after Keşşaf and Envârüt-Tenzil. The hundreds of its
 manuscript copies in Istanbul and world libraries and the presence of many related
 hâshiyas (commentary), taliks (annotations), theses, dissertations and research
 all bear strong testimony to its high prestige.
 Besides including a variety of narrative material such as the causes of revelation,
 the virtues of surahs and aspects of reading, it was considered to be the best of its
 genre in terms of its careful analysis of the Sunni doctrines and the new, perfected
 style of studying the Qur’anic inimitabilities (icaz) and literal perfections. While it
 attributes a special importance to the relations between surahs and verses, there is
 no emphasis on mystic comments and Sufi tastes.
 The Irshad was regarded by scholars as a good example of the rational-literal exegesis
 largely due to its style following Razi especially in theological and philosophical
 explanations. Moreover, it was considered to belong to a grammatical-literary
 genre because of its focus on the subtleties of meaning, wide coverage of linguistics
 and successfully discovering the icaz and literal perfections of the Qu’ran.

 

Bu çalışmada Ebussuûd Efendi’nin abidevi eseri İrşadü’l-akli’s-selim ila mezaya’lkitabi’l-kerim’i
 makale düzeyinde bütün yönleriyle tanıtılarak tefsir tarihindeki yeri
 ve değeri ortaya konmaya çalışılmıştır. Yazıldığı günden itibaren ilim ve siyaset
 çevrelerinin büyük alakasına mazhar olan İrşâd, kısa sürede geniş Osmanlı coğrafyasında
 Keşşâf ve Envârü’l-Tenzil’den sonra en çok tutulan tefsir haline gelmiştir.
 Bugün İstanbul ve dünya kütüphanelerini dolduran yüzlerce yazma nüshası, geçmişte
 ve günümüzde üzerine yapılan onlarca hâşiye, talik, tez, inceleme ve araştırma
 tefsirin ulaştığı bu payeyi hak ettiğinin birer belgesidir.
 Nüzul sebepleri, sûre faziletleri, kıraat vecihleri gibi rivayet konularının yanı sıra
 özellikle Kur’ân’ın icaz ve edebi inceliklerini yeni bir üslup ve mükemmel bir tarzda
 işlemesi, Ehl-i Sünnet akidesini hassas biçimde tetkik edip değerlendirmesi
 yönüyle sahasının en iyisi kabul edilen tefsirde münasebet ilmine ayrı bir önem
 verilirken, işarî veya batınî yorumlara ise itibar edilmemiştir.
 Özellikle kelamî ve felsefî açıklamalarda Râzî’nin üslubuna yakın bir üslubun
 izlenmesi sebebiyle dirayet tefsirleri içerisinde edebi felsefi tefsirlerin güzel bir
 örneği olarak görülen eser, âyetlerin mana incelikleri ve edebi nükteleri üzerinde
 yoğunlaşması, dil konularına geniş yer vermesi ve Kur’an’ın icaz ve edebî inceliklerini
 keşfindeki başarısı dolayısıyla nahvî-edebî (lengüistik) tefsir olarak da değerlendirilmiştir.

Makale detayları

Ebussuûd Efendi’nin İrşâdü’l-Akli’s-Selîmilâ Mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm’i

Yazarlar:

âdem YERİNDE

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2011 Issue 18, pp.337-363

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000796820

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369

Âdem Yerinde

Irshad al-aqli’s-salim

Ebussuud Efendi

al-Baydawi

al-Zamakhshari

Sayı

Makale detayları

Ebussuûd Efendi’nin İrşâdü’l-Akli’s-Selîmilâ Mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm’i

Yazarlar: âdem YERİNDE

Yayıncı: Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi: Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2011 Issue 18, pp.337-363

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2011

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000796820

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2687-6299

pISSN: 1303-9369

Âdem Yerinde

Irshad al-aqli’s-salim

Ebussuud Efendi

al-Baydawi

al-Zamakhshari

Sayı

Yazarlar:

âdem YERİNDE

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2011 Issue 18, pp.337-363

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2011

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000796820

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369