Osmanlı Vergi Uygulamalarına Bir Örnek: Oktruva Resmi

Mehmet SÜME

Makale detayları

Osmanlı Vergi Uygulamalarına Bir Örnek: Oktruva Resmi

Yazarlar:

Mehmet SÜME

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2016 Vol.80 Issue 288, pp.531-546

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932567

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Octroi is a term which is used in the meaning of a tax imposed on all types of goods brought to cities with the purpose of trade.The tax was called “octroi” in Europe and the term comes from Europe, but in the foundation years of OttomanState “bac” -at a future date “duhuliye”- was called for the “octroi” term. Implementation of bac starts with the foundationof the state. In Aşıkpaşazade and Mehmet Neşri’s books, Osman Gazi imposed the first “bac” which means octroi. Foundation of municipality at Beyoğlu in 1857 and division of İstanbul within 14 municipal officials was a turning point in octroi implementations. Octroi tax which was an important source of income for municipalities took place in all municipality laws which were prepared at a future date. European tradesmen who traded in the Ottoman State and benefited from capitulations didn’t want to pay the octroi tax, so this tax was a problem between the Ottoman State and European countries many times. The capitulations were lifted precisely with the Treaty of Lausanne (July 24, 1923), so all restraints on octroi were lifted.

.

 

Oktruva, şehirlere ticaret amacıyla getirilen her türlü eşyadan alınan vergi için kullanılan bir tabirdir. Menşei itibarıyla Avrupa ülkelerinde oktruva denilen bu vergiye Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında bac daha sonra ise duhuliye adı verilmiştir. Bacresminin uygulamaya konulması devletin kuruluşu ile başlar. İlk Osmanlı kroniklerinden olan Aşıkpaşazade ve Mehmet Neşri tarihlerinde verilen bilgilere göre Osman Gazi’nin ilk tahsil ettiği vergi bac yani oktruva resmidir. Bu resm Osmanlı Devleti’nde belediye teşkilatı kuruluncaya değin ticarete konu olan belde yöneticileri tarafından tahsil edildi. 1857’de Beyoğlu’nda belediye teşkilatının kurulması ve 1868’de İstanbul’un on dört belediye dairesine ayrılması oktruva uygulamalarında bir dönüm noktası oldu. Belediyelerin önemli gelir kalemlerinden biri olan oktruva resmi daha sonraki yıllarda hazırlanan bütün belediye kanunlarında yer aldı. Osmanlı ülkesinde ticaret yapan ve kapitülasyonlardan yararlanan Avrupalı tüccarların oktruva vergisini vermekten kaçınmaları çoğu zaman Osmanlı Devleti ile Avrupa ülkeleri arasında sorun oldu. 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nda kapitülasyonların kesin olarak kaldırılmasıyla oktruva uygulamasına getirilen bütün sınırlılıklar kaldırıldı.

Makale detayları

Osmanlı Vergi Uygulamalarına Bir Örnek: Oktruva Resmi

Yazarlar:

Mehmet SÜME

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2016 Vol.80 Issue 288, pp.531-546

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932567

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Oktruva

Bac

Duhuliye Resmi

Vergi

Gümrük

Belediye

Sayı

Makale detayları

Osmanlı Vergi Uygulamalarına Bir Örnek: Oktruva Resmi

Yazarlar: Mehmet SÜME

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: BELLETEN 2016 Vol.80 Issue 288, pp.531-546

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000932567

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Oktruva

Bac

Duhuliye Resmi

Vergi

Gümrük

Belediye

Sayı

Yazarlar:

Mehmet SÜME

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2016 Vol.80 Issue 288, pp.531-546

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000932567

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255