GÜMÜLCİNELİ İSMAİL BEY’İN BURSA VALİLİĞİ

Hasan Ali POLAT; Osman AKANDERE

Makale detayları

GÜMÜLCİNELİ İSMAİL BEY’İN BURSA VALİLİĞİ

Yazarlar:

Hasan Ali POLAT | Osman AKANDERE

Yayıncı:

Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 39, pp.509-532

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000926027

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1300-0756

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

One of the leading political figures of the Second Constitutional Monarchy and the
Armistice Period is Ismail Bey from Gümülcine. Ismail Bey, after the proclamation of the II.
Constitutional Monarchy, entered the First Turkish Parliament as deputy from Gümülcine.
After a while he began to oppose the Committee of Union and Progress and he took part in
the founders of the Party of Liberty and the Entente on November 21st, 1911.
Towards the end of the the World War I, the Committee of Union and Progress gave
up the power and the Armistice of Mudros was signed. Following these political incidents, the
members of the Party of Liberty and the Entente came to the fore politically and following the
forming of the Damat Ferit Pasha Government in March 1919, they came to power. Despite
of the efforts made by Ismail Bey of Gumulcine regarding being a deputy at the Damat Ferit
Pasha Government, his friends at the union didn’t want to see him at that position. As a
result, Ismail Bey was appointed as the Governor of Bursa on March 11th, 1919 by the order
of Sultan Vahideddin. In other words, he was suspended from the head office. Ismail Bey of
Gumulcine was the governor of Bursa during the occupations carried out as a requirement
of the Armistice of Mudros. During his position in Bursa, he led up serious disturbances
in Bursa. Ismail Bey initially supported the National Struggle in Bursa but he changed his
attitude in conformity with the opposite stance of Damat Ferit Pasha Government. He began
to struggle with the people conducting the National Struggle. For this reason, he could not
hold his position as a governor and he left Bursa in June, 1919 and moved to Istanbul. He also
didn’t reach an agreement with the Damat Ferit Pasha Government and he was detained and
exiled by the Martial Court.
In this study, the records of the Ottoman archives and the printings of the period
will be examined and the period of Ismail Bey as a governor in Bursa and its effects will be
discussed.

 

II. Meşrutiyet ve Mütareke devrinin mühim siyasî figürlerinden birisi Gümülcineli
İsmail Bey’dir. İsmail Bey, II. Meşrutiyet’in ilânı sonrasında Gümülcine’den Meclis-i
Mebusan’a mebus olarak girmiş, bir müddet sonra ise İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne
muhalefete başlamış, 21 Kasım 1911’de de Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın kurucuları arasında
yer almıştır. Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın teşkili sonrasında her zaman İttihatçılarla siyasî
mücadele içerisinde olmuştur.
Cihan Harbi’nin sonlarına doğru İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin iktidarı bırakması ve
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasıyla birlikte Hürriyet ve İtilaf Fırkası mensupları
siyaseten öne çıkmışlar, Mart 1919’da Damat Ferit Paşa hükûmetinin kurulması ile birlikte
iktidar olmuşlardır. Gümülcineli İsmail Bey, Damat Ferit hükûmetinde nazır olabilmek için
gayret sarf etmiş olsa da fırka arkadaşları kendisini o makamda görmek istememişlerdir.
Nihayetinde İsmail Bey, 11 Mart 1919’da, Sultan Vahideddin’in irade-i seniyyesi mucibince
Bursa Valiliğine tayin edilmiş, adeta merkezden uzaklaştırılmıştır. Mondros Mütarekesi’nin
tatbiki bağlamında işgallerin gerçekleştiği bir dönemde Bursa Valisi olan Gümülcineli
İsmail Bey, Bursa’da ciddî huzursuzlukların çıkmasına sebep olmuştur. Bursa’daki Millî
Mücadele’ye ilk başta destek çıkmış, ancak Damat Ferit Paşa hükûmetinin karşı duruşu
sebebiyle tavrını değiştirmiş, Millî Mücadele’yi yürüten kişilerle mücadeleye girişmiştir. Bu
sebepledir ki valilik görevinde fazla tutunamamış ve Haziran 1919 itibariyle Bursa’yı terk
ederek İstanbul’a gitmiştir. İstanbul’da da Damat Ferit Paşa hükûmeti ile anlaşamamış, hatta
bir ara tevkif edilip Divân-ı Harb-i Örfî tarafından sürgün ile cezalandırılmıştır.
Bu çalışmada; Osmanlı Arşivi kayıtları ve dönemin matbuatı merkeze alınarak
Gümülcineli İsmail Bey’in Bursa Valiliği dönemi ve etkileri ele alınacaktır.

Makale detayları

GÜMÜLCİNELİ İSMAİL BEY’İN BURSA VALİLİĞİ

Yazarlar:

Hasan Ali POLAT | Osman AKANDERE

Yayıncı:

Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 39, pp.509-532

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000926027

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1300-0756

Gümülcineli İsmail Bey

Bursa Valisi

Millî Mücadele

Asayiş

Muhalefet

Sayı

Makale detayları

GÜMÜLCİNELİ İSMAİL BEY’İN BURSA VALİLİĞİ

Yazarlar: Hasan Ali POLAT | Osman AKANDERE

Yayıncı: Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 39, pp.509-532

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000926027

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1300-0756

Gümülcineli İsmail Bey

Bursa Valisi

Millî Mücadele

Asayiş

Muhalefet

Sayı

Yazarlar:

Hasan Ali POLAT | Osman AKANDERE

Yayıncı:

Dokuz Eylul University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Journal of Modern Turkish History Studies 2019 Vol.19 Issue 39, pp.509-532

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000926027

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1300-0756