Erken Cumhuriyet Ankarası’nda Emeği Zapt Etmek: Altındağ’da Polisin Toplumsal Tarihi

Çağlar DÖLEK

Makale detayları

Erken Cumhuriyet Ankarası’nda Emeği Zapt Etmek: Altındağ’da Polisin Toplumsal Tarihi

Yazarlar:

Çağlar DÖLEK

Yayıncı:

Mülkiye Alumni Association

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Mülkiye Dergisi 2019 Vol.43 Issue 1, pp.63-110

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000604523

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1305-9971

Özet:

 

Bu makale, Kemalist rejimin bir burjuva modernite projesi olarak tasarladığı Ankara
kentinin kuruluşunun başlıca çelişkisini oluşturan, Falih Rıfkı Atay’ın 1930’lu yıllar gibi
erken bir tarihte bile “iki[nci] Ankara” olarak tanımladığı, Altındağ baraka mahallelerini
tartışmaya açacaktır. Bu tartışma ise, devlet inşası sürecinin kurucu -ancak literatürde
ihmal edilmiş- bir veçhesi olan polisin toplumsal ve mekânsal tarihi bağlamında
yürütülecektir. Yenişehir’in siyasal/iradi karar ve müdahalelerle kurulduğu, aynı zamanda
imar ve arsa rantlarının belirleyiciliğinde şekillenen bir süreç içinde Altındağ, “kentin
hizmetkarları”nın yoğunlaştığı bir mekân olarak ortaya çıkmıştır. Yoksulların Altındağ’da
yoğunlaşması olgusu, Türkiye toplumsal formasyonunun özgül sorunlarından birisi olan
gecekondu meselesinin tarihsel kökenlerine ve buna ilişkin devletin izlediği siyasete
dair önemli bir tartışma zemini sunmaktadır. Zira Altındağ’ı kurdukları barakalarla
işgal eden ve ancak Ankara’nın emek arzını 1950’li yıllara kadar neredeyse tek başına
karşılayan Altındağ’ın heterojen emekçi nüfusu, erken Cumhuriyet rejimi için bir tür
asayiş meselesi olarak algılanmış ve buna ilişkin kurucu bir polis siyaseti tanımlanmaya
çalışılmıştır. Erken Cumhuriyet Ankarası’na damgasını vuran Nevzat Tandoğan’lı
yıllarda (1929-1946) rejimin kurumsal, siyasal ve ideolojik veçheleriyle sınıfsal bir
temelde tahkim edilmesi sürecinin ana bileşeni olan bu polis siyasetinin ise birbiriyle
ilişkili üç dinamik üzerinden işlediği söylenebilir: Mekânın zapt edilmesi, yoksulluğun
siyasal inşası ve gündelik hayatın ahlâki denetimi. Bu tartışmayla iddia edilen odur ki,
Altındağ’da emeğin tarihsel kurulum süreci, aynı zamanda bir asayiş meselesi olarak
devletin polis siyasetini belirlemiş ve özgül bir toplumsal marjinalleş(tiril)me sürecinin
mekânsal, sınıfsal ve siyasal dinamiklerini döşemiştir.

Makale detayları

Erken Cumhuriyet Ankarası’nda Emeği Zapt Etmek: Altındağ’da Polisin Toplumsal Tarihi

Yazarlar: Çağlar DÖLEK

Yayıncı: Mülkiye Alumni Association

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Mülkiye Dergisi 2019 Vol.43 Issue 1, pp.63-110

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000604523

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1305-9971

Sayı

Yazarlar:

Çağlar DÖLEK

Yayıncı:

Mülkiye Alumni Association

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Mülkiye Dergisi 2019 Vol.43 Issue 1, pp.63-110

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000604523

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1305-9971