ORTAOKUL 5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABINDA:  DİLBİLGİSEL EĞRETİLEME OLARAK ADLAŞTIRMA

Merve KAYA; Zeki APAYDIN

Makale detayları

ORTAOKUL 5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABINDA: DİLBİLGİSEL EĞRETİLEME OLARAK ADLAŞTIRMA

Yazarlar:

Merve KAYA | Zeki APAYDIN

Yayıncı:

Tokat Gaziosmanpasa University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

The Journal of Social Sciences Research 2019 Vol.14 Issue 1, pp.1-15

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000607239

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-680X

pISSN:

1306-732X

Özet:

 


Dizgeci
işlevsel dilbilim, metinlerde kullanılan dilbilgisel kalıplar ve sözcüksel
ögeler ve bu maddelerin seçimleri ile ilgilidir. Dilbilgisel eğretileme, bilimsel yazının
geliştirilmesi ve genişletilmesinde, özellikle de adlaştırılmış ifadeler
biçiminde büyük önem taşımaktadır. Bilimsel söylemde, adlaştırmanın
kullanılması bilginin yoğunlaşmasına yardımcı olur. Böylece, yazarın uzun
açıklamaları tekrar etmekten kurtarılmasının yanı sıra, bu dilsel aygıt
bilimsel dili daha küçük, daha işlevsel hale getirir. Türkçede sözdizimsel
adlaştırma yapıları -mAK, -mA, –DIK, -(y)AcAK, –(y)Iş adlaştırma
biçimbirimleriyle üretilmektedir. 2017 yılında, Fen Bilimleri Dersi Öğretim
Programı yeniden hazırlanmıştır. Program 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılında
ortaokul düzeyinde 5. sınıfta uygulanmaya başlamıştır. Değişen programla
birlikte, 5. Sınıf fen bilimleri ders kitabı da değişmiştir. Türkiye’deki
alanyazında, adlaştırma konusuna değinen çalışmalar oldukça azdır. Fen
bilimleri ders kitaplarında, adlaştırma konusu yeni çalışılmaya başlanmış bir
alandır. Kuramsal çerçevesini
Dizgeci İşlevsel Dilbilgisi modelinin oluşturduğu bu çalışmanın temel amacı,
yenilenen 5. sınıf fen bilimleri ders kitabında dilbilgisel eğretileme
perspektifinden adlaştırma kullanım sayısını, tiplerini ve yoğunluğunu
incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi
yöntemi kullanılmıştır. Ders kitabının her bir ünitesinde, adlaştırılmış
kelimelerin toplam kelimelere oranı hesaplanarak, adlaştırma yoğunluğu
bulunmuştur. Buna göre –mAK eki 128, -mA eki 710, -DIK eki 419, -(y)AcAK eki
77, -(y)Iş eki 26 kez kullanılmıştır. Toplam 1360 kelimede adlaştırma
biçimbirimleri kullanılmıştır. Adlaştırma yoğunluğu ise % 6,98’dir. 


.

Makale detayları

ORTAOKUL 5. SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTABINDA: DİLBİLGİSEL EĞRETİLEME OLARAK ADLAŞTIRMA

Yazarlar: Merve KAYA | Zeki APAYDIN

Yayıncı: Tokat Gaziosmanpasa University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: The Journal of Social Sciences Research 2019 Vol.14 Issue 1, pp.1-15

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000607239

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-680X

pISSN: 1306-732X

Sayı

Yazarlar:

Merve KAYA | Zeki APAYDIN

Yayıncı:

Tokat Gaziosmanpasa University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

The Journal of Social Sciences Research 2019 Vol.14 Issue 1, pp.1-15

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000607239

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-680X

pISSN:

1306-732X