Türkiye’de Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Yönetiminde En Uygun Bertaraf Seçeneğinin PROMETHEE Ve Bulanık PROMETHEE Yöntemi ile Belirlenmesi

Elif DURNA; Goncagül KOZ; Nevim GENÇ

Makale detayları

Türkiye’de Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Yönetiminde En Uygun Bertaraf Seçeneğinin PROMETHEE Ve Bulanık PROMETHEE Yöntemi ile Belirlenmesi

Yazarlar:

Elif DURNA | Goncagül KOZ | Nevim GENÇ

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Journal of Polytechnic 2020 Vol.23 Issue 4, pp.915-927

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000589342

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2147-9429

Özet:

 

A
sustainable waste management approach should be able to serve all economic,
social and environmental aspects. In this study, direct recycling, pyrolysis
and alternative fuel usage alternatives were evaluated in the management of
waste tires. The most suitable of these alternative methods for Turkey was
determined using PROMETHEE (preference ranking organization method for
enrichment evaluations), and fuzzy PROMETHEE, multi-criteria decision
processes. To determine the most appropriate alternative, 4 decision makers
were asked to evaluate alternatives in terms of environmental impact, operating
risk, installation cost, operating cost, generated product diversity and
applicability in Turkey. These evaluation criteria of decision makers were
expressed with 5 point decision scale and fuzzy numbers and analyzed with
Visual PROMETHEE software. According to the results, when the PROMETHEE I and
II analysis of PROMETHEE and fuzzy PROMETHEE approaches were taken into
consideration, the same order of alternatives was found as recycling> use as
alternative fuel> pyrolysis. However, the PROMETHEE Rainbow analysis of the
two approaches showed differences in positive and negative criteria affecting
alternatives. GAIA visual analysis and GAIA web analysis were performed in
addition to the above analyzes since linguistic expressions were thought to be
expressed more sensitive with fuzzy PROMETHEE. It has been determined from GAIA
visual analysis, (i) recycling alternative would be appropriate in terms of
environmental impacts, operating risk, applicability in Turkey, and operating
cost (ii) pyrolysis alternative would be appropriate in terms of the product
diversity (iii) use as alternative fuel alternative would be appropriate in
terms of installation cost. As a result, it is determined that the most
suitable alternative is the recycling alternative and only the installation
cost criterion has a negative effect on the preferability of this alternative.

 


Sürdürülebilir
bir atık yönetim yaklaşımının ekonomik, sosyal ve çevresel unsurların tümüne
hizmet edebilmesi gerekir. Bu çalışmada atık lastiklerin yönetiminde direkt
geri dönüşüm, piroliz ve alternatif yakıt olarak değerlendirme alternatifleri
değerlendirilmiştir. Sayılan bu alternatif metotlardan Türkiye için en uygun
yöntem, çok kriterli karar verme süreci olan PROMETHEE (preference ranking
organization method for enrichment evaluations) ve bulanık PROMETHEE yöntemi ile
belirlenmiştir. En uygun alternatifin belirlenmesi için belirlenen 4 karar
vericinin alternatif yöntemleri, çevresel etki, işletme riski, kurulum
maliyeti, işletme maliyeti, elde edilen ürün çeşitliliği ve Türkiye’de
uygulanabilirlik açısından değerlendirilmeleri istenmiştir. Karar vericilerin
bu değerlendirme kriterlerine verdikleri cevaplar 5 noktalı karar ölçeği ve
bulanık sayılar ile ifade edildikten sonra Visual PROMETHEE yazılımı ile
çözümlenmiştir. Sonuçlara göre PROMETHEE ve bulanık PROMETHEE çözümlemeleri
PROMETHEE I ve II analizleri dikkate alındığında alternatiflerin geri
dönüşüm>alternatif yakıt olarak kullanım>piroliz şeklinde aynı tercih
sıralamaları vermişlerdir, ancak PROMETHEE Rainbow analizinde alternatiflere
etki eden pozitif ve negatif kriterlerde farklılıklar göstermiştir. Dilsel
ifadelerin bulanık PROMETHEE ile daha hassas ifade edildiği düşünüldüğünden
yukarıdaki analizlerine ek olarak GAIA görsel analizi ve GAIA web analizi
gerçekleştirilmiştir. GAIA analizi ile, (i) geri dönüşüm alternatifinin
çevresel etkiler, işletme riski, Türkiye'deki uygulanabilirliği ve işletme
maliyeti açısından, (ii) piroliz alternatifinin ürün çeşitliliği açısından,
(iii) alternatif yakıt olarak kullanma alternatifinin kurulum maliyeti
açısından uygun olacağı belirlenmiştir. Sonuç olarak en uygun alternatifinin
geri dönüşüm alternatifi olduğu ve bu alternatifinin tercih edilebilirliğinde
sadece kurulum maliyeti kriterinin negatif yönde etki ettiği belirlenmiştir. 


.

Makale detayları

Türkiye’de Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Yönetiminde En Uygun Bertaraf Seçeneğinin PROMETHEE Ve Bulanık PROMETHEE Yöntemi ile Belirlenmesi

Yazarlar: Elif DURNA | Goncagül KOZ | Nevim GENÇ

Yayıncı: Gazi University

Ana Başlıklar: Uygulamalı fizik

Dergi: Journal of Polytechnic 2020 Vol.23 Issue 4, pp.915-927

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000589342

Sıklık: Aylık

eISSN: 2147-9429

Sayı

Yazarlar:

Elif DURNA | Goncagül KOZ | Nevim GENÇ

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

Journal of Polytechnic 2020 Vol.23 Issue 4, pp.915-927

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000589342

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2147-9429