August Bebel’in Kadın ve Sosyalizm’i Bağlamında Yeniden Çeviri ve Çeviri Eleştirisi: Bir Üst-Eleştiri Çalışması

Seda TAŞ

Makale detayları

August Bebel’in Kadın ve Sosyalizm’i Bağlamında Yeniden Çeviri ve Çeviri Eleştirisi: Bir Üst-Eleştiri Çalışması

Yazarlar:

Seda TAŞ

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2018, pp.292-306

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000610714

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782

Özet:

 


This study aims to examine the role of retranslation
and translation criticism through Turkish translations of August Bebel’s work
entitled Die Frau und der Sozialismus
(1879/1985). Due to the fact that Bebel’s Woman
and Socialism regards salvation of woman as the most significant step for
the salvation of humanity and scrutinizes the position of women in the
patriarchal structure, it attracted a great deal of attention and was
translated into many languages in a short period of time. When it comes to the
Turkish translations of the work, which is accepted as a classic in the
struggle of women liberation at the present time, we see that it was translated
at different times, simplified and reprinted together with an additional text
of another author and lastly retranslated with an emphasis of the “full text”.
The first target text has a translator’s preface comprising explanations on the
translator’s purpose and on the text used as the source text. It was simplified
and reprinted at various times and also published as two books. The last target
text is a retranslation and includes a translation criticism before the main
body of the text. It is entitled as publisher’s note and involves a criticism
regarding the belief that the previous translation was the first target text in
Turkish. Within this context, this study will first try to describe what sort
of a relation is established between the first translation and retranslation
analyzing from paratexts (Genette, 1997) such as the book cover, the
translator’s preface and the publisher’s note. Additionally, the last target
text embodies a paratext that explains the publisher’s purpose in
retranslation, brings the claim of the “full text” to forefront and criticizes
the first translator and her translation by comparing translations. Thus, this
study will also try to develop a meta-criticism by focusing on this translation
criticism.


.

 


Bu çalışmanın amacı August Bebel’in Die Frau und der Sozialismus (1879/1985)
adlı eserinin Türkçedeki çevirileri aracılığıyla yeniden çevirinin ve çeviri
eleştirisinin rolünü sorgulamaktır. İşçi sınıfı ve kadın özgürlük mücadelesinin
Almanya’da önemli bir simgesi haline gelen yazar Bebel’in Kadın ve Sosyalizm’i kadın kurtuluşunu, insanlığın kurtuluşuna
giden yolda en önemli adım olarak nitelendirmesi ve ataerkil düzende kadın
sorununu çarpıcı bir biçimde ele alması nedenleriyle, yayınlandığı yıldan
itibaren büyük yankılar uyandırmış ve kısa sürede çeşitli dillere çevrilmiştir.
Çalışma kapsamında ele alınan ve günümüzde artık kadın özgürleşme mücadelesinde
neredeyse bir klasik olarak kabul edilen metnin Türkçe çeviri serüvenine gelince,
farklı dönemlerde çevrildiği, sadeleştirilip başka bir yazara ait ek bir metin
ile yeniden basıldığı ve son olarak “tam metin” vurgusu ile yeniden çevrildiği
görülmektedir. İlk erek metin, çevirmenin çevirideki amacını ve kaynak metin
olarak temel aldığı metne ilişkin açıklamalarını barındıran bir çevirmen ön
sözüne sahiptir; sadeleştirilerek iki kitap halinde farklı yıllarda yeniden
basılmıştır. Son erek metin ise, ilk erek metin olduğu düşünülen metne yönelik
bir çeviri eleştirisine “yayıncının notu” başlığıyla ana metinden önce yer
veren bir yeniden çeviridir. Bu bağlamda, çalışmada öncelikle kitap kapağı,
çevirmen ön sözü ve yayıncı notu gibi yan metinlerden (Genette, 1997)
yararlanılarak ilk erek metin ve yeniden çeviri arasında nasıl bir ilişki kurulduğu
betimlenmeye çalışılacaktır. Ayrıca son erek metin yayıncının yeniden
çevirideki amacını ve “tam metin” olma iddiasını ön plana taşıdığı, çevirileri
karşılaştırarak ilk erek metnin çevirmeni ile çevirisine yönelik eleştiride
bulunduğu bir yayıncının notu aracılığıyla çeviri eleştirisine de yer
vermektedir. Çalışmada son olarak söz konusu bu çeviri eleştirisinden
hareketle, yan metinler odağında yapılacak okumayla, bir üst-eleştiri çalışması
geliştirilmeye çalışılacaktır.


.

Makale detayları

August Bebel’in Kadın ve Sosyalizm’i Bağlamında Yeniden Çeviri ve Çeviri Eleştirisi: Bir Üst-Eleştiri Çalışması

Yazarlar: Seda TAŞ

Yayıncı: Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2018, pp.292-306

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000610714

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2148-9599

pISSN: 2148-7782

Sayı

Yazarlar:

Seda TAŞ

Yayıncı:

Yakup YILMAZ

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

RumeliDE Journal of Language and Literature Studies 2018, pp.292-306

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000610714

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2148-9599

pISSN:

2148-7782