ROMA DÖNEMİ TÖREN ALAYLARININ KENTDOKUSUNA ETKİLERİ: ROMA VE İSTANBUL’DAKİZAFER ALAYLARI

İdil Üçer KARABABA

Makale detayları

ROMA DÖNEMİ TÖREN ALAYLARININ KENTDOKUSUNA ETKİLERİ: ROMA VE İSTANBUL’DAKİZAFER ALAYLARI

Yazarlar:

İdil Üçer KARABABA

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

OLBA 2006 Issue 14, pp.127-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000531969

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2687-6558

pISSN:

1301-7667

Özet:

 

Procession is a form of public ceremony that uses the urban landscape as the
  site of its performance, and transforms it temporarily as well as permanently.
  Perhaps, because of this aspect, processions are not the most popular form of public ceremony in today’s cities. Yet, processions were frequently performed in the
  Roman cities for various reasons such as for religious festivals, coronations, funerals and triumphs. Roman triumphal processions could have only be performed in
  capital cities. They, therefore, had a significant influence on the development of
  the urban layouts of both Rome and Constantinople.
  The triumphal procession in Rome started at the Campus Martius, made a loop
  around the Palatine Hill passing through the Forum Boarium and Circus Maximus,
  and ended at the Temple of Jupiter. This route not only attracted the construction of triumphal mouments like triumphal arches, but also buildings that would
  facilitate comfortable viewing conditions like porticoes, theaters and hippodromes.
  Temple of Jupiter ceased to be the focus of triumphal processions in Rome after
  Constantine the Great. As Christianity became the religion of the state, Forum
  Romanum became the new focus of the ceremony.
  This shift from a religious building to a public space was furthered in
  Cosntantinople where the ritual emphasis was put on the imperial fora located
  on the south arm of the Mese. In fact, development of the urban structure of
  Constantinople till the mid-Vth century is closely bound with the definition of
  this arm as the triumphal route. In the mid-Vth century triumphal procession lost
  its significance, since the emperors no longer lead the armies to the campaigns.
  As a result, the southern arm of the Mese lost its significance, and the eastern tip of the city with the ceremonies in the hippodrome became the focus of the ritual.
  Justinian further developed this aspect when he rebuilt the Augusteion as his forum,
  and embellished it with triumphal connotations.

 

Tören alayı kavramı kamusal kutlamalarda, kent mekanında iki ya da daha
  fazla nokta arasında, kutlamayla ilişkili bir grup tarafından gerçekleştirilen yürüyüşlere işaret eder. Günümüz kentinde belki de bu değişim hayatın durması anlamına geldiği için bu tür yürüyüşlere çok sık rastlamıyoruz ancak bir Roma kentini
  çalışırken tören alaylarını dikkate almamaya imkân yoktur. Roma kentleri dini
  bayramlar, imparatorlukla ilgili kutlamalar, cenaze ve zafer törenleri gibi pek çok
  değişik sebeble yılın büyük bir kısmında tören alaylarına sahne oluyordu. Çok sıklıkla tekrarlanan bu yürüyüşler kentte geçici değişikliklere sebep oldukları gibi kent
  dokusunun biçimlenmesinde de önemli bir unsur olarak karşımıza çıkıyorlardı.
  Roma döneminde zafer alayları genelde yanlızca başkentlerde gerçekleştirilebiliyordu. Bu yüzden Roma ve İstanbul’un kent dokusunun biçimlenmesinde özellikle
  zafer alayları çok etkili olmuşlardır.
  Roma’daki zafer alayları Campus Martius’da başlar, Palatinus tepesinin eteklerini izleyerek Forum Boarium ve Circus Maximus’tan geçer ve İuppiter tapınağında
  son bulurdu. Bu yol boyu zamanla zaferle ilgili anıtlarla bezenmiş, zafer alayının
  rahat izlenmesine olanak veren revaklar, tiyatro ve hippodrom gibi yapılar da bu
  yol üzerinde inşa edilmişlerdir. Hristiyanlığın devletin resmi dini olarak kabülünden sonra zafer alayları, törenin odak noktası olan İuppiter tapınağına uğramaya
  son verirler ve Forum Romanum törenin yeni son durağı olarak belirlenir.
  Odağın dini bir yapıdan kamusal bir alana kaydırılması olgusu, İstanbul’da
  Mese’nin güney kolundaki imparatorluk forumlarının zafer törenlerinin ana mekanları olarak kullanılmasıyla daha da pekişir. Aslında İstanbul’un kent dokusunun
  beşinci yüzyılın ikinci yarısına kadar ki biçimlenme süreci, güney kolunun zafer
  alayının ana güzergahı olarak tanımlanmasıyla yakından ilişkilidir. Beşinci yüzyılın
  ikinci yarısından sonra zafer alayları artık imparatorların sefere çıkmaması nedeniyle eski önemlerini yitirirler. Buna bağli olarak Mese’nin güney kolu da önemini kaybeder ve kentin doğu ucu, hippodromdaki kutlamalar yoluyla zafer törenlerinin yeni
  odağı olur. İmparator İustianus’un Augustaion’u zafere gönderme yapan anıtlarla
  kendi forumu olarak yeniden kurgulaması bu yeni odağı daha da sağlamlaştırır.

Makale detayları

ROMA DÖNEMİ TÖREN ALAYLARININ KENTDOKUSUNA ETKİLERİ: ROMA VE İSTANBUL’DAKİZAFER ALAYLARI

Yazarlar: İdil Üçer KARABABA

Yayıncı: Mersin University

Dergi: OLBA 2006 Issue 14, pp.127-148

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2006

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000531969

Sıklık: Yıllık

eISSN: 2687-6558

pISSN: 1301-7667

Sayı

Yazarlar:

İdil Üçer KARABABA

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

OLBA 2006 Issue 14, pp.127-148

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2006

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000531969

Sıklık:

Yıllık

eISSN:

2687-6558

pISSN:

1301-7667