DĪVĀNÜ LUĠĀTİ’T-TÜRK’TE GÖZDEN KAÇAN BİR FİİL: ATIL- “AÇILMAK”

Orçun ÜNAL

Makale detayları

DĪVĀNÜ LUĠĀTİ’T-TÜRK’TE GÖZDEN KAÇAN BİR FİİL: ATIL- “AÇILMAK”

Yazarlar:

Orçun ÜNAL

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Gazi Türkiyat 2018 Issue 23, pp.93-97

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000426564

pISSN:

1307-914X

Özet:

 

Bu çalışmanın amacı, Dīvānü Luġāti’t-Türk’te “açılmak” anlamıyla tanıklanmış olan atıl- fiilinin Genel Türkçe at- “atmak, fırlatmak” yaygın kökünden değil, yalnızca Kuzeydoğu Türk lehçelerinde korunan nadir at- “(ağzını) açmak” kökünden geldiğini göstermektir. Altay, Hakas, Yakut ve Dolgan Türkçesinde at-, atıt- ve adın- şekillerinde korunan bu fiil, Yakut Türkçesinde ıt- biçimini alan at- “atmak, fırlatmak” fiilinden hem anlam hem ses bilgisi açısından farklıdır. Sonuç olarak, İlk Türkçede *pat- “atmak” ve *at- “(ağız) açmak” biçiminde iki farklı fiil kökü mevcuttur ve Dīvānü Luġāti’t-Türk’te tanıklanan atıl- fiili ikincisinden türetilmiştir.

Makale detayları

DĪVĀNÜ LUĠĀTİ’T-TÜRK’TE GÖZDEN KAÇAN BİR FİİL: ATIL- “AÇILMAK”

Yazarlar: Orçun ÜNAL

Yayıncı: Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Gazi Türkiyat 2018 Issue 23, pp.93-97

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000426564

pISSN: 1307-914X

Sayı

Yazarlar:

Orçun ÜNAL

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Gazi Türkiyat 2018 Issue 23, pp.93-97

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000426564

pISSN:

1307-914X