ARŞÎ DİVANI’NDA BEKTAŞÎLİK VE HACI BEKTAŞ VELÎ İLE İLGİLİ BAZI TESPİTLER

Mutlu Melis ÖZGERİŞ

Makale detayları

ARŞÎ DİVANI’NDA BEKTAŞÎLİK VE HACI BEKTAŞ VELÎ İLE İLGİLİ BAZI TESPİTLER

Yazarlar:

Mutlu Melis ÖZGERİŞ

Yayıncı:

Nevsehir Haci Bektas Veli University

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2021 Vol.11 Issue Hacı Bektaş Veli Özel Sayısı, pp.75-90

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000616212

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2149-3871

Özet:

 

Arsi; He is a poet who lived at the end of the 16th century and the beginning of the 17th century. He wrote his only known work, Divan, in a way that reflects the thought of Hurufism, and expressed his belonging to the Hurufism belief in many couplets. But when his poems are examined, only traces of this belief are not seen. In his poems, especially the excess of elements related to Bektashi thought draws attention. If this is the case; suggests that the poet lived in an environment where Bektashis lived and interacted with them.
Arsi; by using masnevi, kaside, gazell, tuyug verse forms, Hz. Muhammed, Hz. Ali wrote poems expressing his love for twelve imams and Hacı Bektaş Veli. He also has a poem in the type of cehar-yar written for four caliphs. An integrative love is seen in the poet; However, those who do not experience this love, those who mistreat Hz. Muhammad and his companions and do not love them are criticized. The aim of this study is to reveal the reflections of Bektashism in the Arsi Divan. Within the scope of the study, the concept of the Arsi Divan was searched and the couplets about Bektashism and Hacı Bektaş Veli were selected and some determinations were made.

 

Arşî; 16. yüzyılın sonu, 17. yüzyılın başında yaşamış bir şairdir. Bilinen tek eseri olan Divan’ını Hurûfîlik düşüncesini yansıtacak şekilde kaleme almış, Hurûfîlik inanışına mensubiyetini birçok beyitte dile getirmiştir. Ama onun şiirleri incelendiğinde sadece bu inancın izleri görülmez. Şiirlerinde özellikle Bektaşî düşünceye dair unsurların fazlalığı dikkat çekmektedir. Bu durum ise; şairin Bektaşîlerin bulunduğu bir çevrede yaşadığını, onlarla etkileşimde bulunduğunu düşündürmektedir. 
Arşî; mesnevi, kaside, gazel, tuyuğ nazım şekillerini kullanarak, Bektaşî şiirinde de rastlanılan, naʿt, medetnâme, düvâz-deh türlerinde Hz. Peygamber, Hz. Ali, on iki imam ve Hacı Bektaş Velî sevgisini dile getiren şiirler kaleme almıştır. Ayrıca dört halife için yazdığı çehâr-yâr türünde şiiri de bulunmaktadır. Şairde bütünleştirici bir muhabbet görülmekte; bununla birlikte bu muhabbeti yaşamayanlar, Hz. Muhammed ve ashabına kötü davranıp onlara sevgi beslemeyenler eleştirilmektedir. Bu çalışmanın amacı ise, Arşî Divanı’nda Bektaşîliğin yansımalarını ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında, Arşî Divan’ında kavram taraması yapılarak Bektaşîlik ve Hacı Bektaş Velî’ye dair beyitler seçilmiş ve bazı tespitlerde bulunulmuştur.

Makale detayları

ARŞÎ DİVANI’NDA BEKTAŞÎLİK VE HACI BEKTAŞ VELÎ İLE İLGİLİ BAZI TESPİTLER

Yazarlar: Mutlu Melis ÖZGERİŞ

Yayıncı: Nevsehir Haci Bektas Veli University

Ana Başlıklar: Sosyal Bilimler

Dergi: Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2021 Vol.11 Issue Hacı Bektaş Veli Özel Sayısı, pp.75-90

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000616212

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2149-3871

Sayı

Yazarlar:

Mutlu Melis ÖZGERİŞ

Yayıncı:

Nevsehir Haci Bektas Veli University

Ana Başlıklar:

Sosyal Bilimler

Dergi:

Nevşehir Hacı Bektaş Veli University Journal of ISS 2021 Vol.11 Issue Hacı Bektaş Veli Özel Sayısı, pp.75-90

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000616212

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2149-3871