Müşâkele Sanatının Kavramsallaşma Sürecinde Fahreddin er-Râzî

Mehdi CENGİZ

Makale detayları

Müşâkele Sanatının Kavramsallaşma Sürecinde Fahreddin er-Râzî

Yazarlar:

Mehdi CENGİZ

Yayıncı:

Sakarya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Sakarya University Faculty of Theology 2021 Vol.23 Issue 44, pp.397-419

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000560824

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1304-6535

pISSN:

2146-9806

Özet:

 


Fakhr al-Dīn al-Rāzī (d. 606/1210), one of the 12th century thinkers, who is known for his works in the field of al-kalām (Islamic theology), philosophy and fiqh (Islamic jurisprudence), wrote a work called Nihāyat al-ījāz fī dirāyat al-iʿjāz on the ʿilm al belāgha (science of eloquence) consisting of the sciences of ʿilm al-bayān (the science of clarity of language), ʿilm al-maʿānī (the sci-ence of meanings) and ʿilm al-badīʿ (the science of ornamentation). al-Rāzī, who did not include the art of al-Mushākala (lexical simulation), which is defined as stating a word (lafẓ) by the form of another (word) in that book, used this art extensively in his tafsīr called Mefātīḥu'l-ġayb. However, since al-Mushākala was not yet termed in his time, he mentioned this art with different names. In fact, he did not explain while interpreting the verses and referred to another verse mentioned before. Since al-Rāzī’s thoughts about al-Mushākala could not be determined exactly and his statements were misunderstood, the subject of our study is the extraction of general rule from the small materials that al-Rāzī mentions about the art of al-Mushākala. In this direction, the conceptual framework of the art of al-Mushākala will be included in the introduction of the article. In the first part, the nature of the art of al-Mushākala according to al-Rāzī will be explained, and in the second part, it will be discussed whether this art is a metaphor or a reality for him. [You may find an extended abstract of this article after the bibliography.]

.

 

Kelâm, felsefe ve fıkıh usûlü alanında yazdığı eserlerle tanınan, 12. yüzyıl düşünürlerinden Fahreddin er-Râzî (ö. 606/1210) beyân, meâni ve bedî ilimlerinden oluşan belâgat disiplini hakkında Nihâyetü’l-îcâz fî dirâyeti’l-iʿcâz adını verdiği bir eser kaleme almıştır. Edebi incelikten dolayı bir lafzın, aynı ifadede başka bir anlamda tekrar edilmesi olarak tanımlanan müşâkeleye, bu kitapta yer vermeyen Râzî, Mefâtîḥü’l-ġayb adlı tefsirinde bu sanatı yoğun olarak kullanmıştır. Fakat müşâkele, onun döneminde henüz terimleşmediğinden bu sanatı farklı isimlerle zikretmiş, hatta yer yer ilgili âyetleri tefsir ederken açıklama yapmayıp daha önce zikredilen başka bir âyete gönderme yapmakla iktifa etmiştir. Râzî’nin, müşâkele hakkındaki düşünceleri tam olarak tespit edilmediğinden konu ile ilgili ifadeleri yanlış anlaşılmıştır. Bu nedenle Râzî’nin, müşâkele sanatı hakkında dağınık halde zikrettiği cüzî malzemelerden küllî hükümlerin çıkarılması çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda makalenin girişinde müşâkele sanatının kavramsal çerçevesine yer verilecek, birinci bölümde Râzî’ye göre müşâkele sanatının mahiyeti; ikinci bölümde ise bu sanatın ona göre mecaz mı yoksa hakikat mi olduğu tartışılacaktır.

Makale detayları

Müşâkele Sanatının Kavramsallaşma Sürecinde Fahreddin er-Râzî

Yazarlar: Mehdi CENGİZ

Yayıncı: Sakarya University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Sakarya University Faculty of Theology 2021 Vol.23 Issue 44, pp.397-419

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000560824

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1304-6535

pISSN: 2146-9806

Sayı

Yazarlar:

Mehdi CENGİZ

Yayıncı:

Sakarya University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Sakarya University Faculty of Theology 2021 Vol.23 Issue 44, pp.397-419

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000560824

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1304-6535

pISSN:

2146-9806