Konya Kapalı Havzası’nda Meteorolojik Kuraklık Analizi

Faize SARIŞ; Furkan GEDİK

Makale detayları

Konya Kapalı Havzası’nda Meteorolojik Kuraklık Analizi

Yazarlar:

Faize SARIŞ | Furkan GEDİK

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Geography 2021 Issue 42, pp.295-308

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908210

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1305-2128

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

In this study, meteorological drought condition in Konya Closed Basin was analyzed with the Standardized Precipitation Index (SPI) method by preparing 20 separate precipitation series at different temporal scales. Monthly total precipitation data of 11 meteorology stations in the basin recorded at different time  spans  between  1930-2019  were  used.  The  data  sets  were  prepared  as  short  term  (monthly,  seasonal  and  6  months)  and  long  term  (12,  24  and  36  months) precipitation series and the persistence component in SPI index values was statistically determined by applying the Run’s Test after SPI calculation. The severity of drought was evaluated according to different classes (mild, moderate, severe and extremely arid) in Konya closed Basin. The periods when moderate, severe and particularly extreme drought is evident are December, winter, 6 months and longer periods (12, 24, 36 months). As a result of the Run’s  test,  it  was  determined  that  the  SPI  values  of  24  and  36  month  series  of  all  stations  were  statistically  significant.  Although  some  differences  are  observed between the stations in terms of dry years, a decadal variation for the prominent drought can be distinguished. Cihanbeyli, Beyşehir, Ereğli and Niğde for the 12-month period; Aksaray, Karaman, Seydişehir and Çumra for the 24-month period; and Konya, Kulu, Karapınar for the 36-month period have the highest number of dry years. These significant trends in prolonged droughts clearly indicate the propagation of drought severity in the Konya closed basin from meteorological to the agricultural and hydrological drought and the vulnerability of basin in terms of water renewal.

 

Bu çalışmada Konya Kapalı Havzasında meteorolojik kuraklık durumu farklı zamansal ölçeklerde, 20 ayrı yağış serisi oluşturularak Standartlaştırılmış Yağış İndisi (SPI) yöntemiyle analiz edildi. Havzada yer alan 11 meteoroloji istasyonunun 1930-2019 yılları arasında değişik uzunluklarda kaydedilmiş aylık toplam yağış verileri kullanıldı. Veri setleri kısa süreli (aylık, mevsimlik ve 6 aylık) ve uzun süreli (12, 24 ve 36 aylık) yağış serileri olarak hazırlandı ve SPI hesaplamasından sonra Gidişler Sınaması uygulanarak, kuraklık indis değerlerindeki ısrar bileşeni istatistiksel olarak belirlendi. Konya Kapalı Havzasında farklı sınıflara (hafif, orta, şiddetli ve aşırı kurak) göre kuraklığın şiddeti değerlendirildi. Orta, şiddetli ve özellikle aşırı kuraklığın belirgin olduğu dönemler Aralık, Kış, 6 aylık ve daha uzun süreli (12, 24, 36 aylık) dönemlerdir. Gidişler sınaması sonucunda, tüm istasyonların 24 ve 36 aylık serilerin SPI değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı  olduğu  belirlendi.  Kurak  dönemler  açısından  istasyonlar  arasında  bazı  farklılıklar  gözlense  de,  genel  olarak  havza  da  kurak  dönemlerin  yaklaşık  olarak  10’ar  yıllık  aralıklarla  gerçekleştiği  belirtilebilir.  12  Aylık  dönem  için  Cihanbeyli,  Beyşehir,  Ereğli  ve  Niğde;  24  aylık  dönemde  Aksaray,  Karaman,  Seydişehir ve Çumra; 36 aylık dönemin indis sonuçlarına göre ise Konya, Kulu ve Karapınar en fazla kurak yıl sayısına sahiptir. Uzun süreli kuraklıklardaki bu anlamlı  eğilimler  Konya  Kapalı  Havzasında  meteorolojik  kuraklığın,  tarımsal  ve  hidrolojik  kuraklığa  doğru  yayıldığını  ve  buna  bağlı  olarak  havzanın  su  yenilenmesi açısından kırılganlığını açık bir şekilde gösterir. .

Makale detayları

Konya Kapalı Havzası’nda Meteorolojik Kuraklık Analizi

Yazarlar:

Faize SARIŞ | Furkan GEDİK

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Geography 2021 Issue 42, pp.295-308

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908210

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1305-2128

Yağış

kuraklık

SPI

Konya havzası

Sayı

Makale detayları

Konya Kapalı Havzası’nda Meteorolojik Kuraklık Analizi

Yazarlar: Faize SARIŞ | Furkan GEDİK

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Geography 2021 Issue 42, pp.295-308

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000908210

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 1305-2128

Yağış

kuraklık

SPI

Konya havzası

Sayı

Yazarlar:

Faize SARIŞ | Furkan GEDİK

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Geography 2021 Issue 42, pp.295-308

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000908210

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

1305-2128