Kim Bu Şökli? -Dede Korkut Okumaları için Teklifler-

Ahmet Şefik ŞENLİK

Makale detayları

Kim Bu Şökli? -Dede Korkut Okumaları için Teklifler-

Yazarlar:

Ahmet Şefik ŞENLİK

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Language and Literature 2022 Vol.62 Issue 1, pp.181-193

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000650352

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091

Özet:

 

As the earliest evidence in Turkish for the presence of Turks in Anatolia, the tales of the Dede Korkut constitute the most important linguistic monument of Oghuz Turkic. In addition to critical editions and popular adaptations, the Book of Dede Korkut has been the subject of numerous essays, with nearly two thousand papers published to date. Each new study contributes to a better understanding of the text, which is beset with difficulties in reading and interpretation, yet much work remains to achieve a satisfactory understanding of it. The events narrated in the stories offer important clues that they were indeed set in Eastern Anatolia. The work contains important evidence on the life, beliefs, and customs of both the Turks and of the peoples and countries with whom they were in contact. Thus, the name Georgia appears five times and the name of the Georgian king 13 times in the Dresden manuscript. The name of the king in question has typically been interpreted as Schökli (Şökli) in studies conducted in Turkey and beyond. The interpretations Sökli, Sökeli, Şökülü, and Şükli should also be noted, although they are preferred by rather few researchers. While this word has been interpreted in various ways to date, no solid argument has yet been offered for these interpretations. This article therefore proposes a novel interpretation of the word in question.

 

Türklerin Anadolu maceralarının başlangıcında geçen hadiselere dair Türkçe ilk vesika olan Dede Korkut Hikâyeleri, Oğuz Türkçesinin en önemli dil yadigârıdır. Eser üzerine bugüne kadar iki bine yakın çalışma yapılmıştır. Dede Korkut Kitabı, metin edisyonları ve sadeleştirme çalışmaları haricinde birçok makaleye de konu olmuştur. Her yeni çalışma, okuma ve yorumlama bakımından zorluklar barındıran bu metnin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmuştur. Fakat hâlâ hatadan salim bir duruma gelinememiştir. Hikâyelerde geçen hadiselerin Doğu Anadolu'da cereyan ettiğine dair önemli işaretler vardır. Eserde Türklerin buradaki yaşantılarına, inançlarına, âdetlerine ve münasebette bulundukları millet ve ülkelere, bunlarla yürüttükleri ilişkilere dair hatırı sayılır malumat mevcuttur. Dresden nüshasında Gürcistan adı beş defa, Gürcü Meliki'nin (!) adı on üç defa geçmektedir. Bu melikin adı şimdiye kadar Türkiye'de ve Türkiye dışında yapılan çalışmalarda umumiyetle "Şökli" suretinde okunmuştur. Bunun yanı sıra daha az araştırmacı tarafından benimsense de Sökli, Sökeli, Şökülü, Şükli gibi yorumlar da vardır. Kelime bugüne kadar muhtelif şekillerde yorumlanmış, ama bu yorumlar sağlam bir şekilde temellendirilememiştir. Bu makalede kelimenin okunması hususunda farklı bir teklif barındıran görüşümüzü dile getirmek istiyoruz.

Makale detayları

Kim Bu Şökli? -Dede Korkut Okumaları için Teklifler-

Yazarlar: Ahmet Şefik ŞENLİK

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkish Language and Literature 2022 Vol.62 Issue 1, pp.181-193

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000650352

Sıklık: Aylık

eISSN: 2602-2648

pISSN: 1015-2091

Sayı

Yazarlar:

Ahmet Şefik ŞENLİK

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Language and Literature 2022 Vol.62 Issue 1, pp.181-193

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000650352

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091