XVI. YÜZYILIN ORTALARINDA İLTİZAM SİSTEMİNİN YAYGINLIĞI: LÂRENDE KAZASI ÖRNEĞİ

Doğan YÖRÜK

Makale detayları

XVI. YÜZYILIN ORTALARINDA İLTİZAM SİSTEMİNİN YAYGINLIĞI: LÂRENDE KAZASI ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Doğan YÖRÜK

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.217-238

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588068

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766

Özet:

 

Çalışmamız, Lârende özelinde iltizam sisteminin 16. yüzyılda geniş bir uygulama zemini bulduğunu öne sürerken, sistemle ilgili şikâyetlerin daha çok neden bu yüzyılda değil de sonraki dönemlerde ortaya çıktığı sorusuna cevap aramaktadır. Bu amaçla, sistem içindeki mültezimler, taşeron mültezimler, kefiller, iltizam süreleri, mukataaların bir veya birkaç kalemden oluşması, mukataaların tasarruf biçimleri (has, zeamet, timar, vakıf, mülk), mukataa birimlerinin meblağları vs. gibi hususlar üzerinden yürüttüğümüz incelemede 17-19. yüzyıllardaki uygulamalara göre bazı farklılıklar tespit edilmiştir. Buna göre, incelenen dönemde mukataalar tasarruf edilişleri bakımından çeşitlidir, mukataaları almak için yarışan mültezim sayısı ve rekabet oldukça fazladır, birden fazla mukataayı eline geçiren mültezim yok gibidir, taşeron mültezimlerin sayıları oldukça düşüktür, henüz ranttan beslenen bir mültezim grubu ortada yoktur, zaman zaman sayıları 2-5 arasında değişen ortaklıklar mevcuttur, ihale süreleri 70 günle başlayıp 3 yıla kadar uzamakta, daha çok 1 yılla sınırlandırılanlar ağır basmaktadır. Ayrıca devlet kurumlarını ve toplum hayatını sarsacak köklü değişiklikler yaşanmamıştır. Buradan hareketle, zamanla sistemin kendi içyapısındaki değişimin – iltizam, emanet, malikâne – iltizam uygulamalarını maliye ve reaya açısından sıkıntılı hale getirdiği iddia edilebilir.
•
Anahtar Kelimeler
,.

Makale detayları

XVI. YÜZYILIN ORTALARINDA İLTİZAM SİSTEMİNİN YAYGINLIĞI: LÂRENDE KAZASI ÖRNEĞİ

Yazarlar: Doğan YÖRÜK

Yayıncı: Selcuk University

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.217-238

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000588068

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2458-9071

pISSN: 1300-5766

Sayı

Yazarlar:

Doğan YÖRÜK

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.217-238

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588068

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766