HADİS EDEBİYATINDA İDRİS-İ BİTLİSÎ’NİN HADÎS-İ ÇİHİL ADLI ESERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ahmet ÖZDEMİR

Makale detayları

HADİS EDEBİYATINDA İDRİS-İ BİTLİSÎ’NİN HADÎS-İ ÇİHİL ADLI ESERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yazarlar:

Ahmet ÖZDEMİR

Yayıncı:

Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Şarkiyat 2019 Vol.11 Issue 1, pp.171-185

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000602029

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-9633

Özet:

 


“Arba’în” in Arabic and
“Hadith Chihil” in Persian, is entitled to the works containing the
forty-selected hadith of the Prophet. Forty hadith studies emerged beginning
from the end of the hijri second century and later have developed and became
popular in the literature of Arab, Turkish, Iranian and other Muslim nations.
throughout history, Muslims have liked the arba’îns with the form of verse and
prose in every geographical region they live in and caringly taught the science
of Hadith and the discourses of the Prophet as well as they have always
memorized and discussed the hadith narratives in a sense of worship.
Especially, some narratives transmitted from the Prophet such as “Allah will
resurrect those among my nation who memorize forty hadith about religious
orders in the group of faqihs and scholars on the day of resurrection” have
influenced in the formation of the tradition of forty-hadith writing among
Muslims. Many scholars and poets have classified their works in the form of
forty hadith or arba’în. Of the scholar, writing an arba’în is Mawlana Idris
Bitlisî (d. 926/1520). Idris Bitlisî was a scholar, providing significant
services such as consultancy for the Ottoman State in the periods of Bayezid II
and Selim I. Bitlisî, succeeding in politics in the Ottoman Palace and more
known for his work called "Hasht Bihisht" (Eight Heavens) on the
Ottoman history, also left important works in Arabic, Turkish  and particularly Persian languages. This
article examines Bitlisî’s manuscript namely “Hadith Chihil” and evaluates the
hadith narratives in the work particularly in terms of content and
soundness.  


.

 


Arapça’da “Erba’în” Farsça’da ise “Hadîs-i Çihil”, Hz.
Peygamber’in kırk seçme hadisini ihtiva eden eserlere denir. Kırk hadis
çalışmaları, hicretin ikinci asrın sonundan itibaren başlamış ve daha sonra
gelişerek Arap, Türk, İran ve diğer Müslüman milletlerin edebiyatında zengin
bir yer edinmiştir. Manzum ve nesir şeklinde yazılan erba’înlere Müslümanlar
yaşadıkları her coğrafyada rağbet göstermişlerdir. Tarih boyunca Hz.
Peygamber’in hadis ve sünnetine hassasiyet gösteren Müslümanlar, hadisleri
daima bir ibadet edasıyla ezberlemiş ve müzakere etmişlerdir. Özellikle Hz.
Peygamber’den nakledilen; “Ümmetim içinde din emirlerine dair kırk hadis
ezberleyeni Allah Teâlâ, kıyamet günü fakihler ve âlimler zümresi içinde
diriltir” rivayeti, Müslümanlar arasında kırk hadis yazma geleneğinin
oluşmasında etkili olmuştur. Birçok âlim ve şair eserlerini kırk hadis veya
erba’în denilen eserler şeklinde tasnif etmişlerdir. Erba’în yazan âlimlerden
birisi de Mevlana İdris-i Bitlisî (ö. 926/1520)’dir. İdris-i Bitlisî, II.
Bayezid ve Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı devletinde danışmanlık gibi
önemli hizmetlerde bulunmuş bir âlimdir. Osmanlı Sarayında siyasette başarılı
olan ve daha çok “Heşt Bihişt” (Sekiz Cennet) adlı Osmanlı tarihine dair eseri
ile tanınan Bitlisî, başta Farsça olmak üzere Arapça ve Türkçe dillerinde önemli
eserler bırakmıştır. Bu çalışmada el yazma halinde olan Bitlisî’nin “Hadîs-i
Çihil” adlı eseri hadis ilimleri açısından incelenecek, eserin yazılış
amacı, muhtevası ve eserdeki hadisler, sıhhat açısından tespit edilip
değerlendirilecektir.



.

Makale detayları

HADİS EDEBİYATINDA İDRİS-İ BİTLİSÎ’NİN HADÎS-İ ÇİHİL ADLI ESERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Yazarlar: Ahmet ÖZDEMİR

Yayıncı: Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Şarkiyat 2019 Vol.11 Issue 1, pp.171-185

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000602029

Sıklık: Aylık

eISSN: 1308-9633

Sayı

Yazarlar:

Ahmet ÖZDEMİR

Yayıncı:

Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Şarkiyat 2019 Vol.11 Issue 1, pp.171-185

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000602029

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-9633