Osmanlı İlmiyye Bürokrasisinde Şeyhülislâmlığın Değişen Rolü ve Mülâzemet Sistemi (XVI.-XVIII. Yüzyıllar)

Yasemin BEYAZIT

Makale detayları

Osmanlı İlmiyye Bürokrasisinde Şeyhülislâmlığın Değişen Rolü ve Mülâzemet Sistemi (XVI.-XVIII. Yüzyıllar)

Yazarlar:

Yasemin BEYAZIT

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2009 Vol.73 Issue 267, pp.423-442

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2009

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885845

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


This article aims to examine the mülazemet system, an important element in Ottoman Ilmiyye Bureaucracy between the 16th and 18th centuries, to explain how one entered into the ulema profession as well as to clarify şeyhülislam (Sheikh ul Islam)'s role within this system. The institution of şeyhülislam increased its authority in the Ottoman State in the first quarter of the 16th century and with this newly established influence, it started to take control of the ilmiyye bureaucracy. The mülazemet system which had been under the authority and supervision of the Kadiasker (Chief Military Judge) of Rumeli in the 16th century had now entered within the jurisdiction of şeyhülislam and thus, şeyhülislams played a fundamental role in being accepted into the ulema profession in the 18th century.

.

 

Osmanlı toplumu genel hatlarıyla, padişah adına yetki kullanabilen askerîler ile vergi ödemekle yükümlü reâyâ zümrelerinden oluşmuştu.  Askerî sınıf ise seyfiye, ilmiyye ve kalemiyye zümrelerine ayrılmıştı. Seyfiye, askerî ve idarî alanda; kalemiyye, bürokratik örgütte, ilmiyye ise kazâ,  tedris, iftâ ve dinî hizmetlerde istihdam edilen insan gücünü oluşturmakta  idi. Askerîlerin vergi muafiyetine sahip olmaları onlara büyük bir ayrıcalık  kazandırmış, reâyâdan bir kimse “askerîler” arasına katılmak istediğinde en  erişilebilir yol olarak ilmiyye zümresi görülmüştü. Reâyâ medrese eğitimi  alma koşuluyla ilmiyye zümresine girebilirdi. İlmiyye silkine girişi kontrol  ve denetimi altında bulunduran ilmiyye bürokrasisinin önemli bir unsuru ise mülâzemet sistemi idi. Bu makale, esas olarak XVI.-XVIII. yüzyıllarda  mülâzemet sistemi üzerinde şeyhülislâmlığın değişen rolünü açıklamayı hedeflemektedir.

Makale detayları

Osmanlı İlmiyye Bürokrasisinde Şeyhülislâmlığın Değişen Rolü ve Mülâzemet Sistemi (XVI.-XVIII. Yüzyıllar)

Yazarlar: Yasemin BEYAZIT

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: BELLETEN 2009 Vol.73 Issue 267, pp.423-442

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2009

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000885845

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Osmanlı İlmiyye Bürokrasisi

Şeyhülislâm

Mülâzemet Sistemi

XVI.-XVIII. Yüzyıllar

Sayı

Yazarlar:

Yasemin BEYAZIT

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2009 Vol.73 Issue 267, pp.423-442

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2009

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885845

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255