Trabzon Vilayeti Hayvan Ekolojisinin Tarihsel Panoramasından Bir Örnek:Osmanlı Salnameleri

Şule SANAL; Mehmet Yavuz ERLER; Ayşe Menteş GÜRLER

Makale detayları

Trabzon Vilayeti Hayvan Ekolojisinin Tarihsel Panoramasından Bir Örnek:Osmanlı Salnameleri

Yazarlar:

Şule SANAL | Mehmet Yavuz ERLER | Ayşe Menteş GÜRLER

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine 2016 Vol.6 Issue 3, pp.106-111

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000561035

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1309-8004

Özet:

 

Abstract      "Salname" [henceforth referred to as “annual”]is a term used for works written to collectively show the events of one year, and which entered the Turkish language after the Reform in Ottoman Empire in 1839.  The first annuals in the Ottoman State were published by the state in 1847 under the name "Devlet-i Aliye-i Osmani. They contain important information pertaining to historical, administrative, military, cultural, and other fields. The first annual for the Province of Trabzon, whose borders encompassed what is today Trabzon, Samsun, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, and the region between some of the townships of what is now Gümüşhane, Sivas Amasya, and Tokat, was published in the year 1869. The Trabzon Provincial Annual was published 22 times in total between the years 1869 and 1904. The study was conducted with the purpose of reviewing the historical panorama of the animal ecology of the Trabzon Province in these annuals. Three major headings were established upon examination of these annuals. These include: 1- Domestic and wild animal stocks and their numerical values, 2- How sea products, the anchovies in particular, were fished, put to use, and their form of consumption, and 3- The approach toward dolphins and the ways of hunting them, and cockfights. In conclusion, it can be argued that the annuals are important resources for the acquisition of information regarding the animal stock of the Black Sea region contained within the Province of Trabzon and endangered animals such as the Janik horses. Additionally, the handling also of issues only recently being discussed in our day with regard to animal rights, such as criticism of the way of hunting dolphins, is important in terms of shedding light on the period.

 

Salname, bir yıllık olayları topluca göstermek üzere yazılmış eserler için kullanılan ve Türkçeye de Tanzimat’tan sonra girmiş olan bir terimdir. Osmanlı Devleti’ndeki ilk salnameler, devlet tarafından 1847 yılında “Devlet-i Aliye-i Osmanî” ismi ile basılmıştır. Sınırları bu günkü Trabzon, Samsun, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane, Sivas, Amasya ile Tokat illerinin bazı kazaları arasındaki bölümü kapsayan Trabzon Vilayeti’nin ilk salnamesi 1869 yılında basılmıştır. Trabzon Vilayet Salnamesi, 1869–1904 yılları arasında toplam 22 adet yayınlanmıştır. Çalışma, bu salnamelerde Trabzon Vilayeti’nin hayvan ekolojisinin tarihsel panoramasını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yayınlanmış salnameler incelendiğinde üç önemli başlık olduğu tespit edilmiştir. Bunlar; 1- Evcil ve yabani hayvan varlığı ile bunların sayısal değerleri, 2Deniz ürünlerinin özellikle hamsi balığının nasıl avlandığı, değerlendirildiği ve tüketim şekli, 3-Yunus balıklarına yaklaşım ve avlanma şekilleri ile horoz dövüşleridir. Sonuç olarak, Salnamelerin XIX. yy son çeyreğinde Trabzon vilayetinin kapsadığı Karadeniz bölgesinin hayvan varlığı ile özellikle “Canik Atları” gibi, nesli tükenmekte olan hayvanlara ilişkin bilgilerin edinilmesi açısından önemli kaynaklar olduğu iddia edilebilir. Ayrıca, yunusların avlanma şekillerinin eleştirilmesi gibi hayvan hakları açısından günümüzde yeni yeni tartışılan konuların da ele alınmış olmasının, döneme ışık tutması açısından önemli olduğu söylenebilir.

Makale detayları

Trabzon Vilayeti Hayvan Ekolojisinin Tarihsel Panoramasından Bir Örnek:Osmanlı Salnameleri

Yazarlar: Şule SANAL | Mehmet Yavuz ERLER | Ayşe Menteş GÜRLER

Yayıncı: Mersin University

Dergi: Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine 2016 Vol.6 Issue 3, pp.106-111

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000561035

Sıklık: Aylık

eISSN: 1309-8004

Sayı

Yazarlar:

Şule SANAL | Mehmet Yavuz ERLER | Ayşe Menteş GÜRLER

Yayıncı:

Mersin University

Dergi:

Mersin University School of Medicine Lokman Hekim Journal of History of Medicine and Folk Medicine 2016 Vol.6 Issue 3, pp.106-111

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000561035

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1309-8004