Şâtıbî’ye Göre Kişiye veya Duruma Özel Verilmiş Hükümlerin (Kadâya’l-a‘yân) Hukukî Değeri

Mohammad Rachıd Aldershawi

Makale detayları

Şâtıbî’ye Göre Kişiye veya Duruma Özel Verilmiş Hükümlerin (Kadâya’l-a‘yân) Hukukî Değeri

Yazarlar:

Mohammad Rachıd Aldershawi

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Din Araştırmaları

Dergi:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 54, pp.163-184

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Arapça

Document ID (Org No.):

2001292564

pISSN:

2587-1854

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Bu çalışma, Şâtıbînin öl. 7901388 kadâyal-ayân hakkındaki görüşü ve takip ettiği metod üzerine bir analiz ve değerlendirme yapmaktadır. Adı geçen bu ıstılah, fıkıh usûlcüleri tarafından yaygın olarak kullanılan kavramlardan biridir. Ancak usûlcülerden hiçbiri, el-Muvâfakâtının çeşitli yerlerinde konuya değinen Şâtıbî gibi detaylı bir şekilde onu ele almamıştır. Konunun önemi, Şâtıbînin diğer usûlcülerden farklı olarak orijinal bir yöntemle onu ele alması, kadâyal-ayân karşısında izlenecek sağlam yol ve metodu izah etmesi ve konu hakkında başka hususlara da uygun düşecek şekilde birçok örnek vermesinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmada söz konusu meseleler, olması gereken yerlere konulmuş ve konu anlaşılır hale getirilmiştir. Yine şeriattaki küllî kaidelere aykırı olarak görünen bu meseleler karşısında nasıl hareket edileceği belirtilmiştir. Çalışmada Şâtıbînin ifadelerini anlamak için tahlil, onun açıklamalarının genelinden kadâyal-ayânın özelliklerini tespit edebilmek için tümevarım, konu hakkında kendisi ile diğer usûlcülerin görüşlerini değerlendirebilmek için de mukayese metoduna başvurulmuştur. Çalışmada ulaşılan neticelerden en önemlisi, teorik olarak Şâtıbînin ulaştığı görüşlerin sağlamlığı ve daha fazla izahta bulunmakla beraber usûlcülerin çoğunluğuna muvafık olmasıdır. Konunun örneklerle alakalı pratik yönüne gelince; bu noktada bazıları hakkında birtakım itirazlar söz konusudur. Çalışmada kadâyal-ayân karşısında nasıl hareket edileceği noktasında Şâtıbînin metodunun olumlu yönlerine de işaret edilmiştir. Bunların en önemlisi, bu metodun nassları uzlaştırmada ve kadâyal-ayânı anlamak için sağlam yolu ortaya koymada başarılı olmasıdır. Ayrıca bu meseleleri bidat çıkarma ve Müslüman topluma muhalefet etmeye açılan bir pencere olarak görmekten sakındırmada da başarılıdır. Çalışmada, Şâtıbîye yöneltilen itirazlara da dikkat çekilmiştir. Bazı meselelerde Malikî mezhebinin görüşünü savunmaya çalışması ve bazı rivayetlerin, gerçekte böyle bir ihtimal söz konusu olmasa bile, kadâyal-ayâna dâhil olduğunu iddia etmesi bunlardandır.

 Bu çalışma, Şâtıbînin öl. 7901388 kadâyal-ayân hakkındaki görüşü ve takip ettiği metod üzerine bir analiz ve değerlendirme yapmaktadır. Adı geçen bu ıstılah, fıkıh usûlcüleri tarafından yaygın olarak kullanılan kavramlardan biridir. Ancak usûlcülerden hiçbiri, el-Muvâfakâtının çeşitli yerlerinde konuya değinen Şâtıbî gibi detaylı bir şekilde onu ele almamıştır. Konunun önemi, Şâtıbînin diğer usûlcülerden farklı olarak orijinal bir yöntemle onu ele alması, kadâyal-ayân karşısında izlenecek sağlam yol ve metodu izah etmesi ve konu hakkında başka hususlara da uygun düşecek şekilde birçok örnek vermesinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmada söz konusu meseleler, olması gereken yerlere konulmuş ve konu anlaşılır hale getirilmiştir. Yine şeriattaki küllî kaidelere aykırı olarak görünen bu meseleler karşısında nasıl hareket edileceği belirtilmiştir. Çalışmada Şâtıbînin ifadelerini anlamak için tahlil, onun açıklamalarının genelinden kadâyal-ayânın özelliklerini tespit edebilmek için tümevarım, konu hakkında kendisi ile diğer usûlcülerin görüşlerini değerlendirebilmek için de mukayese metoduna başvurulmuştur. Çalışmada ulaşılan neticelerden en önemlisi, teorik olarak Şâtıbînin ulaştığı görüşlerin sağlamlığı ve daha fazla izahta bulunmakla beraber usûlcülerin çoğunluğuna muvafık olmasıdır. Konunun örneklerle alakalı pratik yönüne gelince; bu noktada bazıları hakkında birtakım itirazlar söz konusudur. Çalışmada kadâyal-ayân karşısında nasıl hareket edileceği noktasında Şâtıbînin metodunun olumlu yönlerine de işaret edilmiştir. Bunların en önemlisi, bu metodun nassları uzlaştırmada ve kadâyal-ayânı anlamak için sağlam yolu ortaya koymada başarılı olmasıdır. Ayrıca bu meseleleri bidat çıkarma ve Müslüman topluma muhalefet etmeye açılan bir pencere olarak görmekten sakındırmada da başarılıdır. Çalışmada, Şâtıbîye yöneltilen itirazlara da dikkat çekilmiştir. Bazı meselelerde Malikî mezhebinin görüşünü savunmaya çalışması ve bazı rivayetlerin, gerçekte böyle bir ihtimal söz konusu olmasa bile, kadâyal-ayâna dâhil olduğunu iddia etmesi bunlardandır.

 Bu çalışma, Şâtıbînin öl. 7901388 kadâyal-ayân hakkındaki görüşü ve takip ettiği metod üzerine bir analiz ve değerlendirme yapmaktadır. Adı geçen bu ıstılah, fıkıh usûlcüleri tarafından yaygın olarak kullanılan kavramlardan biridir. Ancak usûlcülerden hiçbiri, el-Muvâfakâtının çeşitli yerlerinde konuya değinen Şâtıbî gibi detaylı bir şekilde onu ele almamıştır. Konunun önemi, Şâtıbînin diğer usûlcülerden farklı olarak orijinal bir yöntemle onu ele alması, kadâyal-ayân karşısında izlenecek sağlam yol ve metodu izah etmesi ve konu hakkında başka hususlara da uygun düşecek şekilde birçok örnek vermesinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmada söz konusu meseleler, olması gereken yerlere konulmuş ve konu anlaşılır hale getirilmiştir. Yine şeriattaki küllî kaidelere aykırı olarak görünen bu meseleler karşısında nasıl hareket edileceği belirtilmiştir. Çalışmada Şâtıbînin ifadelerini anlamak için tahlil, onun açıklamalarının genelinden kadâyal-ayânın özelliklerini tespit edebilmek için tümevarım, konu hakkında kendisi ile diğer usûlcülerin görüşlerini değerlendirebilmek için de mukayese metoduna başvurulmuştur. Çalışmada ulaşılan neticelerden en önemlisi, teorik olarak Şâtıbînin ulaştığı görüşlerin sağlamlığı ve daha fazla izahta bulunmakla beraber usûlcülerin çoğunluğuna muvafık olmasıdır. Konunun örneklerle alakalı pratik yönüne gelince; bu noktada bazıları hakkında birtakım itirazlar söz konusudur. Çalışmada kadâyal-ayân karşısında nasıl hareket edileceği noktasında Şâtıbînin metodunun olumlu yönlerine de işaret edilmiştir. Bunların en önemlisi, bu metodun nassları uzlaştırmada ve kadâyal-ayânı anlamak için sağlam yolu ortaya koymada başarılı olmasıdır. Ayrıca bu meseleleri bidat çıkarma ve Müslüman topluma muhalefet etmeye açılan bir pencere olarak görmekten sakındırmada da başarılıdır. Çalışmada, Şâtıbîye yöneltilen itirazlara da dikkat çekilmiştir. Bazı meselelerde Malikî mezhebinin görüşünü savunmaya çalışması ve bazı rivayetlerin, gerçekte böyle bir ihtimal söz konusu olmasa bile, kadâyal-ayâna dâhil olduğunu iddia etmesi bunlardandır.

 Bu çalışma, Şâtıbînin öl. 7901388 kadâyal-ayân hakkındaki görüşü ve takip ettiği metod üzerine bir analiz ve değerlendirme yapmaktadır. Adı geçen bu ıstılah, fıkıh usûlcüleri tarafından yaygın olarak kullanılan kavramlardan biridir. Ancak usûlcülerden hiçbiri, el-Muvâfakâtının çeşitli yerlerinde konuya değinen Şâtıbî gibi detaylı bir şekilde onu ele almamıştır. Konunun önemi, Şâtıbînin diğer usûlcülerden farklı olarak orijinal bir yöntemle onu ele alması, kadâyal-ayân karşısında izlenecek sağlam yol ve metodu izah etmesi ve konu hakkında başka hususlara da uygun düşecek şekilde birçok örnek vermesinde ortaya çıkmaktadır. Çalışmada söz konusu meseleler, olması gereken yerlere konulmuş ve konu anlaşılır hale getirilmiştir. Yine şeriattaki küllî kaidelere aykırı olarak görünen bu meseleler karşısında nasıl hareket edileceği belirtilmiştir. Çalışmada Şâtıbînin ifadelerini anlamak için tahlil, onun açıklamalarının genelinden kadâyal-ayânın özelliklerini tespit edebilmek için tümevarım, konu hakkında kendisi ile diğer usûlcülerin görüşlerini değerlendirebilmek için de mukayese metoduna başvurulmuştur. Çalışmada ulaşılan neticelerden en önemlisi, teorik olarak Şâtıbînin ulaştığı görüşlerin sağlamlığı ve daha fazla izahta bulunmakla beraber usûlcülerin çoğunluğuna muvafık olmasıdır. Konunun örneklerle alakalı pratik yönüne gelince; bu noktada bazıları hakkında birtakım itirazlar söz konusudur. Çalışmada kadâyal-ayân karşısında nasıl hareket edileceği noktasında Şâtıbînin metodunun olumlu yönlerine de işaret edilmiştir. Bunların en önemlisi, bu metodun nassları uzlaştırmada ve kadâyal-ayânı anlamak için sağlam yolu ortaya koymada başarılı olmasıdır. Ayrıca bu meseleleri bidat çıkarma ve Müslüman topluma muhalefet etmeye açılan bir pencere olarak görmekten sakındırmada da başarılıdır. Çalışmada, Şâtıbîye yöneltilen itirazlara da dikkat çekilmiştir. Bazı meselelerde Malikî mezhebinin görüşünü savunmaya çalışması ve bazı rivayetlerin, gerçekte böyle bir ihtimal söz konusu olmasa bile, kadâyal-ayâna dâhil olduğunu iddia etmesi bunlardandır.

Makale detayları

Şâtıbî’ye Göre Kişiye veya Duruma Özel Verilmiş Hükümlerin (Kadâya’l-a‘yân) Hukukî Değeri

Yazarlar:

Mohammad Rachıd Aldershawi

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Din Araştırmaları

Dergi:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 54, pp.163-184

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Arapça

Document ID (Org No.):

2001292564

pISSN:

2587-1854

Fıkıh Usûlü

Kadâya’l-a‘yân

Küllî Kaideler

Umûm

Şâtıbî

Sayı

Makale detayları

Şâtıbî’ye Göre Kişiye veya Duruma Özel Verilmiş Hükümlerin (Kadâya’l-a‘yân) Hukukî Değeri

Yazarlar: Mohammad Rachıd Aldershawi

Yayıncı: Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar: Din Araştırmaları

Dergi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 54, pp.163-184

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2023

Belge Dili: Arapça

Document ID (Org No.): 2001292564

pISSN: 2587-1854

Fıkıh Usûlü

Kadâya’l-a‘yân

Küllî Kaideler

Umûm

Şâtıbî

Sayı

Yazarlar:

Mohammad Rachıd Aldershawi

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Din Araştırmaları

Dergi:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Issue 54, pp.163-184

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2023

Belge Dili:

Arapça

Document ID (Org No.):

2001292564

pISSN:

2587-1854