Erken Dönem Ürdün Hikâyeciliğine Etki Eden Edebi Akımlar

Yasemen TORULOĞLU

Makale detayları

Erken Dönem Ürdün Hikâyeciliğine Etki Eden Edebi Akımlar

Yazarlar:

Yasemen TORULOĞLU

Yayıncı:

İbrahim ŞABAN

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Istanbul Journal of Arabic Studies 2019 Vol.2 Issue 2, pp.247-297

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000719594

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-4504

pISSN:

2651-5385

Özet:

 


Birinci ve İkinci Dünya Savaşı arası dönem, Ürdün’de İngiliz hâkimiyetinin
hüküm sürdüğü yıllardır. Bu sömürgeci yıllar sadece siyasi ve ekonomik anlamda değil
aynı zamanda sosyolojik ve kültürel manada da toplumu sarsan politikaların
uygulandığı bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu emperyalist baskı
edebiyat üzerinde de ciddi bir etki yaratmıştır. Zira modern anlamda yeni yeni
şekillenmeye başlayan Ürdün edebiyatı ilk ürünlerini Batı’dan çevrilen tercüme
eserler ve bunların Arap kültürüne uyarlanması ile vermeye başlamıştır. Bu
tercüme faaliyetleri hem edebi çevrede hem de toplumda fikir ve düşüne
boyutunda yeni oluşumların ortaya çıkmasına olanak sağlamıştır. Dolayısıyla
Ürdün edebiyatını şekillendiren Batı kaynaklı edebi fikir akımlarının da ortaya
çıkışı bu döneme rast gelmektedir. Özellikle Ürdün hikâyeciliğinin ilk olgun
ürünlerini vermeye başladığı bu dönemde Batı temelli romantizm, sembolizm ve
realizm gibi fikir akımlarının edebiyata olan etkisi gözlerden kaçmamaktadır.
Ancak bu fikir akımlarının hiçbiri tüm Arap dünyasında olduğu gibi Ürdün’de de
Batıdaki doğal ve kalıcı bir sürecin neticesinde ortaya çıkmamıştır. Aksine
Batının bu ideolojileri Arap kültürüyle harmanlanarak doğunun izlerini taşıyan
romantik, sembolik ya da realist bir seyir izlemeye başlamıştır. Bu fikir
akımlarının Ürdün toplumu üzerindeki belki de en önemli etkisi burjuva
sınıfının yaşam standartlarını daha da ileri bir seviyeye taşımış olmasıdır.
Böylece maddi bir kaygısı olmayan bu sınıfa mensup ya da bu sınıfın ilgi ve
ihtiyaçlarına yönelik eser veren erken dönem hikâye yazarları ilk olarak
romantizm ve ara ara sembolizme yönelmişlerdir. Ancak bu durum Ürdün’ün
Filistin’e olan yakınlığı hasebiyle yaşadığı siyasi olaylarında etkisi altında
fazla uzun sürmemiş, romantizm yerini önce toplumsal romantizme ardından da
realizme bırakmıştır. Dolayısıyla Ürdün edebiyatına belki en geç giren ama en uzun
soluklu olan edebi akım realizm yani gerçekçilik akımı olmuştur. Realizm de
yerini zamanla etkisi hala günümüze kadar devam edecek olan toplumsal
gerçekçiliğe bırakacaktır. Bizde bu çalışmamızda elimizden geldiği kadar erken
dönem Ürdün kısa hikâye yazımına etki etmiş olan edebi fikir akımlarını ve en
önemli temsilcilerini bazı hikâye koleksiyonlarını inceleyerek analiz etme
suretiyle zikretmeye gayret göstereceğiz. 


.

Makale detayları

Erken Dönem Ürdün Hikâyeciliğine Etki Eden Edebi Akımlar

Yazarlar: Yasemen TORULOĞLU

Yayıncı: İbrahim ŞABAN

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Istanbul Journal of Arabic Studies 2019 Vol.2 Issue 2, pp.247-297

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000719594

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2687-4504

pISSN: 2651-5385

Sayı

Yazarlar:

Yasemen TORULOĞLU

Yayıncı:

İbrahim ŞABAN

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Istanbul Journal of Arabic Studies 2019 Vol.2 Issue 2, pp.247-297

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000719594

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-4504

pISSN:

2651-5385