Vizeli Behiştî ve Bursa Şehrengizi

Fatih TIĞLI

Makale detayları

Vizeli Behiştî ve Bursa Şehrengizi

Yazarlar:

Fatih TIĞLI

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Language and Literature 2021 Vol.61 Issue 1, pp.319-338

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000650478

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091

Özet:

 

Behiştî of Vize was a sixteenth-century poet who wrote in the shahrangiz genre, which featured well-known, prominent, or famous people and beauties in the context of a particular city in classical Turkish literature. The shahrangiz of Behiştî, known by the pseudonyms Vizeli,  Vaiz, and Sânî, to avoid confusion with other poets bearing the same pseudonym, intertwines with the shahrangiz of the Mesîhî and the Kerîmî. It is part of a poem collection manuscript with scattered pages, registered as Mil Yz A 827 in Ankara National Library catalog. According to historical records, Behiştî was born in Vize, studied in Istanbul, was assigned to Çorlu, and later went to Bursa, as perceived by the statements in his shahrangiz. Shahrangiz, believed to be missing a section at the beginning, consists of a total of 113 couplets, including a 108-couplet mathnawi and a 5-couplet ghazal at the end. This text is written with an aruz meter generally preferred for the shahrangiz, the hezec: mefâîlün/mefâîlün/feûlün. .

 

Klasik Türk edebiyatında belirli bir şehir bağlamında olmak üzere şehrin tanınmış, ileri gelen veya meşhur kişilerini, güzellerini, ele alan şehrengiz türünde eser veren şairlerden biri de XVI. yüzyıl şairlerinden Vizeli Behiştî’dir. Aynı mahlaslı diğer şairlerden ayrılması için Vizeli,  Vaiz,  Sânî lakapları ile anılan Behiştî’nin bu eseri, Ankara Millî Kütüphane’de Mil Yz A 827 numarada kayıtlı varakları dağınık bir mecmuada  Mesihî’nin  ve  Kerimî’nin  şehrengizleri  ile  karışmış  bir  vaziyette  yer almaktadır. Metne karışan Mesihî’nin ve Kerimî’nin Edirne şehrengizlerinde yer alan isimlerin çıkarılmasıyla geri kalan beyitler, Bursa Şehrengizi olarak değerlendirilmiş, Latin harflerine aktarılmış ve incelenmiştir. Kaynaklarda hayatının doğduğu Vize, eğitimini  tamamladığı İstanbul  ve  vazifede  bulunduğu Çorlu  olmak  üzere  üç değişik  yerde  geçtiği  belirtilen  Behiştî,  muhtemelen  hayatının  bir  döneminde  de Bursa’ya  gitmiştir.  Şehrengizde  yer  alan  ibarelerden  bir  müddet  Bursa’da  gurbet hayatı  yaşadığı  anlaşılmaktadır.  Baş  tarafında  az  da  olsa  bir  eksiklik  olduğunu düşündüğümüz  şehrengiz,  108  beyitlik  mesnevi  ve  sonda  yer  alan  5  beyitlik bir gazel olmak üzere toplam 113 beyitten oluşmaktadır. 21 güzel üçer beyit ile zikredilmiştir. Şehrengizlerde genellikle tercih edilen aruzun hezec bahrinin mefâîlün/mefâîlün/  feûlün kalıbıyla yazılmıştır. Eser, Kanunî Sultan Süleyman’ın ismi açıkça belirtilmeyen sadrazamlarından birine sunulmak üzere kaleme alınmıştır.

Makale detayları

Vizeli Behiştî ve Bursa Şehrengizi

Yazarlar: Fatih TIĞLI

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkish Language and Literature 2021 Vol.61 Issue 1, pp.319-338

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000650478

Sıklık: Aylık

eISSN: 2602-2648

pISSN: 1015-2091

Sayı

Yazarlar:

Fatih TIĞLI

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkish Language and Literature 2021 Vol.61 Issue 1, pp.319-338

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000650478

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-2648

pISSN:

1015-2091