Diyarbakır Havzasında İklim Üzerinde Etkili Olan Yer Şekilleri ve Litolojik  Faktörlerin  MODİS Uydu Görüntüsü Verileri İle İncelenmesi

Sabri KARADOĞAN; M. Tahir KAVAK

Makale detayları

Diyarbakır Havzasında İklim Üzerinde Etkili Olan Yer Şekilleri ve Litolojik Faktörlerin MODİS Uydu Görüntüsü Verileri İle İncelenmesi

Yazarlar:

Sabri KARADOĞAN | M. Tahir KAVAK

Yayıncı:

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri

Dergi:

Geological Bulletin of Turkey 2017 Vol.60 Issue 4, pp.557-568

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000710296

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2564-6745

pISSN:

1016-9164

Özet:

 


One of the factors affecting the climate on the earth is the features of rocks and ground form. The shape of the ground is an obstacle in front of the air masses and it is effective in the formation of condensation, aspect and Föhn. Lithological factors cause different rocks to have different zones of solar radiation due to their different reflectances, thus different heating of different regions of the earth. In this study, remote sensing techniques and data were used in Diyarbakır basin in order to determine the effect of such conditions on the climate. To obtain surface temperature of the basin, day and night images for the date of 7 April 2010 (9:15 and 20:20 at local time respectively) were obtained from TERRA-MODIS satellite. Using surface temperature data, surface temperature maps are created and surface networks are registered with the model. In addition, graphs of surface temperature changes were created both through day and night data along the section lines formed by considering dominant air masses and different earth shapes. In addition, graphs of surface temperature changes were created both through day and night data along the section lines formed by considering dominant air masses and different earth shapes.

The results showed that along with lithological factors and dominant air masses; surface albedo of different orographic features, as well as Föhn event cause different climatic condition in a short distance. 

.

 


Yeryüzünde iklim üzerinde etkili olan faktörlerden biri
de yer şekilleri ve kayaç özellikleridir. Yer şekilleri hava kütleleri önünde
engel oluşturarak yoğuşma, bakı ve fön olaylarının oluşmasında etkili olur.
Litolojik faktörler de farklı kayaçların güneş radyasyonunu farklı yansıtmaları
(albedo) nedeniyle farklı yer ışımalarına, dolayısıyla yeryüzünün farklı
bölgelerinin farklı ısınmasına neden olur. Bu çalışmada Diyarbakır havzasında
söz konusu koşulların iklim üzerindeki etkisinin belirlenebilmesi amacıyla
uzaktan algılama teknikleri ve verileri kullanılmıştır. Bu amaçla havzanın
yüzey sıcaklığı verilerini elde etmek için TERRA-MODIS uydusundan 7 Nisan 2010
tarihine ait saat gündüz ve gece görüntüleri elde edilmiştir. Yüzey sıcaklık
verilerinden faydalanılarak yüzey sıcaklığı haritaları oluşturulmuş ve yüzey
ağları modeli ile çakıştırılmıştır. Ayrıca baskın hava kütleleri ve farklı
yeryüzü şekilleri dikkate alınarak oluşturulan kesit hatları boyunca hem gündüz
hem de gece verileri üzerinden yüzey sıcaklığı değişim grafikleri oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalar sonucu hem litolojik faktörlerin,
hem de baskın hava kütleleriyle birlikte orografik faktörlerin farklı yer
ışıması ve fön olaylarına bağlı olarak Diyarbakır havzasında kısa mesafeler
içinde farklı iklim koşullarının ortaya çıkmasına neden olduğu görülmüştür.

.

Makale detayları

Diyarbakır Havzasında İklim Üzerinde Etkili Olan Yer Şekilleri ve Litolojik Faktörlerin MODİS Uydu Görüntüsü Verileri İle İncelenmesi

Yazarlar: Sabri KARADOĞAN | M. Tahir KAVAK

Yayıncı: TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar: Doğa bilimleri

Dergi: Geological Bulletin of Turkey 2017 Vol.60 Issue 4, pp.557-568

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000710296

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2564-6745

pISSN: 1016-9164

Sayı

Yazarlar:

Sabri KARADOĞAN | M. Tahir KAVAK

Yayıncı:

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri

Dergi:

Geological Bulletin of Turkey 2017 Vol.60 Issue 4, pp.557-568

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000710296

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2564-6745

pISSN:

1016-9164