BİR YOL AYRIMININ SEBEPLERİ:  MONDROS MÜTAREKESİ’NDEN İTİBAREN LOZAN ANTLAŞMASI’NA KADAR FRANSA CUMHURİYETİ İLE ERMENİ KOMİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Maxime GAUIN

Makale detayları

BİR YOL AYRIMININ SEBEPLERİ: MONDROS MÜTAREKESİ’NDEN İTİBAREN LOZAN ANTLAŞMASI’NA KADAR FRANSA CUMHURİYETİ İLE ERMENİ KOMİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Yazarlar:

Maxime GAUIN

Yayıncı:

Terazi Yayıncılık

Dergi:

Ermeni Araştırmaları 2014 Issue 49, pp.159-187

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000412533

eISSN:

2687-3214

pISSN:

1303-068X

Özet:

 

Contrary to the relations between Armenians and Anglo-Saxonpowers, relations between France and the Armenian committees have beenrarely studied. France was in a special situation during the Turkish war ofindependence, being both the only power occupying a territory desired by theArmenian nationalists and one of the less inclined to accept their claims. Themain reason for the Franco-Armenian alliance that existed in 1918 was thecommon fight against Germany and the Triple-Alliance. However, as soon asthe end of 1918, the crimes of the Armenian Legion and the incitements by theRamkavar Committee of Cairo (in continuity with previous cases of indisciplineduring the World War) began to break the trust of Paris for the Armeniannationalist organizations. The Armenian anti-Turkish riot of July 1920, themerciless repression of the Armenian plunderers by the French administrationof Adana, the dissolution of the Armenian Legion (at the same time), thenegative appreciation of the Dashnak Republic of Armenia by the French HighCommissioner in Tbilissi (also in summer 1920) led from an Armenian-orientedpolicy to a Turkish-oriented one. The change was marked by the signature ofthe Ankara agreement (October 1921). The Armenian nationalists onlyworsened the situation by deliberately provoking the massive emigration oftheir compatriots from Cilicia, during the French withdrawal and committeda new strategic error by continuing to support Greece in 1922, when the Frenchgovernment was supporting Ankara against Athens. Armenian bitternessexploded once again during the Lausanne Conference.

 

Ermeniler ile Anglo-Sakson güçleri arasındaki ilişkilerin aksine,Fransa ile Ermeni komiteleri arasındaki ilişkiler üzerinde çok az araştırmayapılmıştır. Türk İstiklal Savaşı konusunda Fransa’nın özel bir konumuvardı; zira Ermeni milliyetçilerinin istediği toprakları işgal eden tek ülkeydiama onların iddialarını kabul etmeye en az meyilli olan ülkelerden biriydi.1918’deki Fransız-Ermeni ittifakının esas sebebi Almanya’ya ve Üçlüİttifak’a karşı ortaklaşa yürütülen savaştı. Ancak 1918’in bitmesiyleberaber; Ermeni Lejyonu’nun işlediği suçlar ve (Dünya Savaşı sırasındadaha önceden sergilenen bir takım disiplinsizlik vakalarının çizgisinde)Kahire’de Ramkavar Komitesi’nin ayaklanması, Paris’in Ermeni milliyetçiörgütlerine olan güvenini sarsmaya başlamıştır. Temmuz 1920’deki Türkkarşıtı Ermeni ayaklanması, Ermeni yağmacıların Adana’daki Fransızidaresi tarafından acımasızca bastırılması, (tam bu sırada) ErmeniLejyonu’nun feshedilmesi, (yine aynı dönem olan 1920 yazında) Tiflis’tekiFransız yüksek temsilcisinin Taşnak Ermenistan Cumhuriyeti’ni horgörmesi; Fransa’yı Ermeni-odaklı bir politikadan Türk-odaklı bir politikabenimsemeye sevk etmiştir. Bu değişim Ankara Anlaşması’nın (Ekim 1921)imzalanmasıyla belirgin hale gelmiştir. Ermeni milliyetçiler; Fransızlarıngeri çekilişi sırasında bilinçli bir şekilde kendi insanlarını Kilikya’dankitleler halinde göç etmeye kışkırtarak durumu daha beter hale getirmiş;Fransız hükümetinin Ankara’yı Atina’ya karşı desteklediği sırada 1922’deYunanistan desteleyerek de yeni bir stratejik hata yapmıştır. Ermenilerin bugelişmelere olan öfkesi Lozan Konferansı sırasında bir kez daha patlakvermiştir.

Makale detayları

BİR YOL AYRIMININ SEBEPLERİ: MONDROS MÜTAREKESİ’NDEN İTİBAREN LOZAN ANTLAŞMASI’NA KADAR FRANSA CUMHURİYETİ İLE ERMENİ KOMİTELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Yazarlar: Maxime GAUIN

Yayıncı: Terazi Yayıncılık

Dergi: Ermeni Araştırmaları 2014 Issue 49, pp.159-187

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000412533

eISSN: 2687-3214

pISSN: 1303-068X

Sayı

Yazarlar:

Maxime GAUIN

Yayıncı:

Terazi Yayıncılık

Dergi:

Ermeni Araştırmaları 2014 Issue 49, pp.159-187

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000412533

eISSN:

2687-3214

pISSN:

1303-068X