Orman gen kaynaklarınınn korumasında marjinal populasyonların önemi

Murat ALAN

Makale detayları

Orman gen kaynaklarınınn korumasında marjinal populasyonların önemi

Yazarlar:

Murat ALAN

Yayıncı:

Ersin YÜCEL

Dergi:

Biological Diversity and Conservation 2017 Vol.10 Issue 2, pp.55-62

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000892834

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

1308-8084

pISSN:

1308-5301

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Evolutionary processes are affected by natural selection, gene flow, mutation, phenotypic plasticity and genetic drift. While mutation, genetic drift and natural selection increase differences among populations, phenotypic plasticity and genetic drift decrease it. On the other hand, genetic diversity increases within populations if gene flowsurpasses inbreeding and genetic drift. High genetic diversity within and among populations enables effective artificial selection so that tree breeding activities are efficiently conducted to provide forest products and environmental services. In this context, genetic diversity is a raw material for tree breeding. Habitat destruction, deforestation for settlement, conversion for agriculture, over grazing and over exploitationare the common threats for forest gene resources. Because of those threats, the net decrease in global forest area between 2000 and 2005 was estimated to be 7.3 million hectares. Conserving genetic diversity is an essential component of sustainable forest management. The ability of trees and other forest plants to evolve to resist pests and adapt to changing climates depends upon genetic diversity within species. A broad gene pool  forest gene resources  may ensure to get various altenatives for changing human needs. In terms of adaptation, populations are considered as central and marginal. It is supposed that genetic drift is more effective in smaller and isolated marginal populations, therefore, marginal populations have lower genetic diversity than central populations. At the same time, marginal populations are more differentiated compared to central ones. In the point of gene conservation, to conserve different populations is very important for breeding and future of species. For that reason, different populations are sampled for conservation of genetic resources. Researches have been shown that marginal populations are very important in terms of adaptation of species. Therefore, besides central populations, marginal populations must be taken into consideration to sustain adaptation and survival of species in evolutionary process. Size and distribution of marginal populations can be used to determine methods for conservation of genetic resources.

 

Evrimsel süreci doğal seleksiyon, gen akışı, mutasyon, fenotipik esneklik ve genetik kayma etkilemektedir. Mutasyon, genetik kayma ve doğal seleksiyon populasyonlar arası farklılığın artmasına, fenotipik esneklik ve gen akışı ise populasyonlar arası farklılığın azalmasına neden olmaktadır. Diğer yandan populasyon içi genetik çeşitlilikteki artış, populasyonda gen akışının, akrabalı eşleşme ve genetik kaymaya karşı baskın olması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Populasyonlarda genetik çeşitliliğin yüksek olması, yapay seleksiyonun etkinliğinin yüksek olmasını dolayısıyla orman ürünleri ile çevresel hizmetler için ıslahın etkin olarak yürütülmesini sağlamaktadır. Bu anlamda ıslahın hammaddesi genetik çeşitlilik olmaktadır. Habitat bozulmaları, yerleşimler sonucu ormansızlaşma, tarım için dönüştürme, aşırı otlatma ve aşırı üretim dünya orman gen kaynaklarının tamamı için yaygın tehditler olarak sayılabilir. Sayılan tehditlerin etkisiyle 2000-2005 yılları arasında küresel olarak orman alanlarında net azalma miktarı 7.3 milyon hektar olmuştur. Orman gen kaynaklarının sürdürülebilir olarak kullanılması, değişen çevre koşullarında türün uyumunu ve yaşamasını evrimsel olarak güvenceye almakla sağlanabilir. Bu kapsamda zamanla değişen insan ihtiyaçları için de gen havuzunun  orman gen kaynakları  geniş olması, seçeneklerin fazla olmasını sağlayabilmektedir. Populasyonlar uyum açısından, merkez ve kenar populasyonlar olarak değerlendirilmektedir. Daha küçük ve daha yalıtılmış kenar populasyonlarda, genetik kaymanın daha etkili olması beklendiği için kenar populasyonların, merkez populasyonlardan daha düşük genetik çeşitliliğe sahip olduğu, merkez populasyonlardan genetik olarak da farklılaştığı düşünülmektedir. Gen koruma açısından farklı populasyonların koruması türün geleceği ve ıslah çalışmaları için önemlidir. O bakımdan gen kaynaklarının korunmasında farklı populasyonlar örneklenmeye çalışılmaktadır. Yapılan araştırmalar kenar populasyonların türün uyumunda oldukça önemli olduğunu göstermektedir. Bu bakımdan türün evrimsel süreç içinde uyum ve yaşamının sürdürülmesinde, merkez populasyonlarla birlikte kenar populasyonların da dikkate alınması gerekmektedir. Kenar populasyonların büyüklüğü ve dağılımı ise gen kaynaklarının korunmasında izlenecek yöntemleri belirleyebilmektedir.

Makale detayları

Orman gen kaynaklarınınn korumasında marjinal populasyonların önemi

Yazarlar: Murat ALAN

Yayıncı: Ersin YÜCEL

Dergi: Biological Diversity and Conservation 2017 Vol.10 Issue 2, pp.55-62

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2017

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000892834

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 1308-8084

pISSN: 1308-5301

Populasyon uyumu

merkez populasyon

doğal seleksiyon

gen akışı

genetik kayma

Sayı

Yazarlar:

Murat ALAN

Yayıncı:

Ersin YÜCEL

Dergi:

Biological Diversity and Conservation 2017 Vol.10 Issue 2, pp.55-62

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2017

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000892834

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

1308-8084

pISSN:

1308-5301