İBN BÎBÎ’NİN SELÇUKNÂME’SİNDE TÜRK ALGISI

Bilal GÖK

Makale detayları

İBN BÎBÎ’NİN SELÇUKNÂME’SİNDE TÜRK ALGISI

Yazarlar:

Bilal GÖK

Yayıncı:

Inonu University

Ana Başlıklar:

Siyaset Bilimi

Dergi:

İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) 2019 Vol.8 Issue 2, pp.333-346

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000493171

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-0936

pISSN:

2147-0936

Özet:

 


Ibn Bibi's work, “al-Evamiru’l-Ala’iye fi’l-Umuri’l-Ala’iye”
is one of the most important and fundamental sources in the history of
Anatolian Seljuks. The work begins with the death of the Kilicarslan II (1192),
It ends with the reign of Gıyaseddin Masud (1280-1284). Ibn Bibi preferred to
use a literary style instead of revealing historical events in detail in his
work. In this context, he likened Sulaymanshah the Second to Halac and Loot
Turks who plundered the lives of people and demons. The author tells that the
Turkmen tribes living along the border of Anatolia gave their power to the
Seljuk state in case of war. However, when talking about the Suğdak campaign
that took place during the reign of Alaeddin Keykubad, a great concept falls
into turmoil. It reports that the Anatolian Seljuk army was the Rum army and
the enemy Suğdak forces were the Turkish army. He says that the Rum army gave
the Acem coup to the Turks. He states that there were Turkish soldiers among
the Allied forces in the battle of Yassicemen during the same period. It also emphasizes
the Turkishness of the defeated Khwarezm army. During the Mongol domination
that began with the defeat of Kösedağ, Anatolian lands were longing for strong
and stable administrations and the people were crushed under high taxes. Ibn
Bibi used harsh expressions against the Turks who opposed the central
administration. In the process of the uprisings initiated by the Turkmen tribes
against the Mongol-backed Seljuk administration, he compared the rebels to the
genie crew. For the Karaman people who invaded Konya, the Seljuk capital:
“Beggars, red-cones, sandals, barefoot people” and so on expressions. These
words clearly reveal his negative feelings towards the masses rebelling against
the Seljuk state administration of the time. However, this negative attitude
reflected on the work does not diminish the value of the work in terms of the
Anatolian Seljuk history.


.

 


İbn Bîbî’nin, “el-Evamirü’l-Ala’iye
fi’l-Umuri’l-Ala’iye” adlı eseri, Anadolu Selçukluları tarihinin en önemli ve
temel kaynaklarından birisidir. Eser, II. Kılıcarslan’ın ölümü hadisesiyle
başlayıp (1192), Gıyaseddin Mesud’un saltanatı dönemiyle sona ermektedir
(1280-1284). İbn Bîbî, eserinde tarihî olayları ayrıntılarıyla ortaya koymak
yerine edebî bir üslûp kullanmayı tercih etmiştir. Bu bağlamda, II.
Süleymanşah’ı, insanların ve cinlerin canını yağma eden Halac ve Yağma
Türklerine benzetmiştir. Yazar, Anadolu’nun sınır boylarında yaşayan Türkmen
aşiretlerinin, savaş durumunda güçlerini Selçuklu devletinin emrine verdiğini
anlatır. Ancak 1. Alâeddin Keykubad devrinde gerçekleşen Suğdak seferinden
bahsederken büyük bir kavram kargaşasına düşer. Anadolu Selçuklu ordusunun Rum
ordusu, düşman Suğdak kuvvetlerinin ise Türk ordusu olduğunu haber verir. O,
Rum ordusunun Türklere Acem darbesi indirdiğini söyler. Aynı dönemde
gerçekleşen Yassıçemen savaşında müttefik kuvvetleri içerisinde Türk
askerlerinin de bulunduğunu ifade eder. Ayrıca mağlup edilen Harezm ordusunun da
Türklüğünü vurgular. Kösedağ bozgunu ile başlayan Moğol tahakkümü döneminde,
Anadolu toprakları artık güçlü ve istikrarlı yönetimlere hasret kalmış, halk
yüksek vergiler altında ezilmiştir. İbn Bîbî, bu dönemin anlatımında, merkezi
idareye muhalif olan Türklere karşı daha sert ifadeler kullanmıştır. Türkmen
kabilelerin Moğol destekli Selçuklu idaresine karşı başlattıkları ayaklanmalar
sürecinde isyancıları cin taifesine benzetmiştir. Selçuklu başkenti Konya’yı
istila eden Karamanlılar için: “Dilenci, kızıl külahlı, çarıklı, yalınayak
kimseler” vb. ifadeler kullanmıştır. Bu sözler onun, dönemin Selçuklu devlet
idaresine karşı ayaklanan kitlelere karşı menfi hissiyatını açıkça ortaya
koymaktadır. Ancak esere yansıyan bu olumsuz tutum, eserin Anadolu Selçuklu
tarihi açısından kaynaklık değerini azaltmaz. 


.

Makale detayları

İBN BÎBÎ’NİN SELÇUKNÂME’SİNDE TÜRK ALGISI

Yazarlar: Bilal GÖK

Yayıncı: Inonu University

Ana Başlıklar: Siyaset Bilimi

Dergi: İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) 2019 Vol.8 Issue 2, pp.333-346

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000493171

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2147-0936

pISSN: 2147-0936

Sayı

Yazarlar:

Bilal GÖK

Yayıncı:

Inonu University

Ana Başlıklar:

Siyaset Bilimi

Dergi:

İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) 2019 Vol.8 Issue 2, pp.333-346

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000493171

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2147-0936

pISSN:

2147-0936