Işıktepe Baraj Gölü (Maden, Elazığ) Kıyı Bölgesi Fizikokimyasal Su Kalitesi Üzerine İlk Bulgular

Mehmet KÜÇÜKYILMAZ; Gürel N. ÖRNEKCİ; Ali A. USLU; Nurten ÖZBEY; Tunay ŞEKER; Nevin BİRİCİ; Nurettin YILDIZ; Mehmet Ali T. KOÇER

Makale detayları

Işıktepe Baraj Gölü (Maden, Elazığ) Kıyı Bölgesi Fizikokimyasal Su Kalitesi Üzerine İlk Bulgular

Yazarlar:

Mehmet KÜÇÜKYILMAZ | Gürel N. ÖRNEKCİ | Ali A. USLU | Nurten ÖZBEY | Tunay ŞEKER | Nevin BİRİCİ | Nurettin YILDIZ | Mehmet Ali T. KOÇER

Yayıncı:

Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Aquaculture Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.0-0

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000826222

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2618-6381

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Bu çalışmada Işıktepe Baraj Gölü'nün (Maden, Elazıð) kıyı bölgesinde üç noktada Nisan 2011 ile Mart 2012 arasında 12 ay süresince yürütülen su kalitesi izleme araştırmasından elde edilen ilk bulgular deðerlendirilmiştir. Araştırma süresince sıcaklık, çözünmüş oksijen, doygunluk, pH, elektriksel iletkenlik, toplam sertlik, toplam alkalinite, kimyasal oksijen ihtiyacı, çözünmüş anyon ve katyonlar (lityum, sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, amonyum, nitrat, florür, fosfat, klorür, bromür ve sülfat) ile toplam fosfor izlenmiştir. Işıktepe Baraj Gölü düşük çözünmüş iyonik madde içeriðine nedeniyle düşük elektriksel iletkenlik ve çözünmüş katı madde içeriðine sahip orta sert sulu alkali bir göl olarak karakterize olmuştur. Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliði A ve B grubu parametreleri bakımından baraj gölü “yüksek kaliteli” ve “az kirlenmiş” sınıflarına dâhil olmuştur. Baraj gölünün inşa amacı olan tarımsal sulama yanı sıra içme suyu temini, alabalık ve diðer balıkların yetiştiriciliði ile hayvan üretimi ve çiftlik ihtiyacı için de kullanılabileceði sonucuna ulaşılmıştır.

 

Giriş© Su Ürünleri Merkez Arastırma Enstitüsü Müdürlügü, Trabzon Işıktepe Baraj Gölü (Maden, Elazıð) Kıyı Bölgesi Fizikokimyasal Su Kalitesi Üzerine Ýlk BulgularMehmet KÜÇÜKYILMAZ *, Gürel N. ÖRNEKCÝ , Ali A. USLU , Nurten ÖZBEY , Tunay ŞEKER , Nevin BÝRÝCÝ , Nurettin YILDIZ , Mehmet Ali T. KOÇERSu Ürünleri Araştırma Ýstasyon Müdürlüðü, Sürsürü Mah., Şehit Polis M. Lami Karaaðaç Sokak, No: 9, 23040, Elazıð, TürkiyeAkdeniz Su Ürünleri Araştırma Üretme ve Eðitim Enstitüsü Müdürlüðü, AntalyaBu nedenle, akarsu özelliði gösteren Işıktepe Barajı, Elazıð ili Maden ilçesi (riverine), geçiş (transitional) ve göl özelliði sınırlarında yer alan Seyrek Deresi üzerinde gösteren (lacustrine) bölgeler olmak üzere üç sulama amacıyla inşa edilmiştir. 10 yılı aşkın kavramsal bölgeyle deðerlendirilirler. Çoðunsüredir su tutmuş olmasına karşın, baraj lukla akarsu taşkın vadilerinde yapay olarak gölünün su kalitesi üzerine herhangi bir çalışma oluşturulan baraj gölleri su toplama havzası ve yapılmamıştır. Bu çalışmayla, gelecek çalışgöl havzası morfolojisi bakımından doðal malara ışık tutması bakımından, Işıktepe Baraj göllerden farklılaşır. Bu iki temel farklılıðın Gölü'nün kıyı bölgesinde su kalitesi üzerine sonucu olarak, daha geniş bir su toplama elde edilen ilk bulguların deðerlendirilmesi havzasına sahip olan baraj gölleri, derinlik amaçlanmıştır.eðimi, litoral bölge habitatları, sıcaklık tabaklaşması ve karışımlar gibi özellikleriyle Materyal ve Metotde doðal göllerden ayrılırlar (Kimmel ve Seyrek Deresi üzerinde kurulu olan Groeger, 1984; Palau, 2006).Işıktepe Baraj Gölü 38°26? N ve 39°31? E Çeşitli avantajları dikkate alındıðında coðrafi konumlarında bulunmaktadır. Deniz enerji üretimi bakımından baraj gölleri termik seviyesinden yüksekliði 1280 m olan normal su ve nükleer santrallere kıyasla ön plana çıkmış kotunda 0,35 km yüzey alanına, 4,47 hm (Karadeniz vd., 2011) ve Türkiye'de bu depolama hacmine, yaklaşık 12 m ortalama öncelikli amaçla 700'e yakın baraj ve 500'ün derinliðe ve 4,2 km kıyı şeridi uzunluðuna sahip üzerinde hidroelektrik santral inşa edilmiştir olan baraj gölü, inşaatı 1999 yılında tamam(Küçükyılmaz vd., 2010). Genel olarak, lanmış olan genç bir rezervuardır. Baraj gölü barajlar ve göletler, elektrik üretimi, içme suyu havzasının kuzey ve kuzeydoðu kesiminde temini, tarımsal sulama, balıkçılık, sel kontrolü kalan 313 ha tarım arazisinin sulanması için ve rekreasyon gibi amaçlarla inşa edilirler kullanılmaktadır (Anonim, 2005; 2013). Su (Mason, 2002). Bir baraj gölünün fizikotoplama havzası ve gölü besleyen ana akarsu kimyasal su kalitesi, sucul tür çeşitliliði ve insan kaynaklı bir noktasal ve yayılı deşarja bolluðu oluştuðu akarsuyunkine kıyasla maruz kalmamaktadır.belirgin deðişiklikler gösterir. Bu nedenle yeni Baraj Gölü'nün su kalitesi üzerine ilk oluşan bir baraj gölünde doðal kaynakların bilgileri elde etmek amacıyla örnekleme sürekli izlenmesi gerekmektedir (Yılmaz, çalışmaları gölün farklı alanlarını temsil 2004). Ýçme suyu temini için kullanılan baraj edebilecek şekilde ve sürekli ulaşılabilirliði göllerinde su kalitesinin içme suyu stanmümkün olan rastgele 3 kıyı noktasında (Şekil dartlarına uygunluðu önemli olduðundan, 1) Nisan 2011 ile Mart 2012 arasında aylık baraj yönetimi ve su kalitesine yönelik olarak yürütülmüştür. Bununla birlikte, Aralık sorunların anlaşılması bakımından izleme 2011'de yalnızca ilk örnekleme noktasından programlarıyla ekosistemin işleyişinin anlaşılörnek alınabilmiş, göl yüzeyi donmuş ması gerekmektedir (Tüzün vd., 2006). olduðundan cak, Şubat ve Mart 2012 aylarında Gerçekten, bir su kaynaðının etkin kullanımını ise örnekleme yapılamamıştır. Su örnekleri saðlamak için, öngörülen beklentileri karşılakıyıda elle daldırma yöntemi ile alınmış, yacak bir izleme programını titizlikle yürüörnekler 1 L hacimli polipropilen şişelere terek kaynak hakkında bilgi toplanması konulmuş ve aynı gün içerisinde laboratuvara zorunludur (Şen ve Koçer, 2003).ulaştırılmıştır. Sıcaklık, çözünmüş oksijen ve oksijen düşük sıcaklık 2,3 °C olarak Aralık (2011) doygunluðu HACH HQ30d, pH ve elektriksel ayında ve en yüksek sıcaklık 27,9 °C olarak iletkenlik ise HACH HQ40d model ölçüm Temmuz (2011) ayında ölçülmüştür. Örnekcihazlarıyla arazide ölçülmüştür. Toplam leme süresince pH deðeri 7,5-9,3 arasında sertlik hesaplama metoduyla, toplam alkalinite ölçülmüş ve baraj gölü alkali karakterli olarak potansiyometrik titrasyon metoduyla ve (ortalama 8,6±0,5) belirlenmiştir. Sıcaklıkla kimyasal oksijen ihtiyacı açık geri damıtma istatistiksel olarak önemli bir korelasyonu metoduyla tayin edilmiştir (APHA vd., 1998). belirlenmeyen elektriksel iletkenlik ise 167Lityum, sodyum, potasyum, kalsiyum, 227 µS/cm arasında ölçülmüştür. Sıcaklık magnezyum, amonyum, nitrit, nitrat, florür, deðişimiyle ileri derecede güçlü bir ilişki fosfat, klorür, bromür ve sülfat Dionex ICS sergileyen (R = -0,94; P  0,05). Mevsimsel hava sıcaklıðı deðişimlerine uygun bir eðilimle, en Şekil 1. Işıktepe Baraj Gölü ve örnekleme noktaları.

Makale detayları

Işıktepe Baraj Gölü (Maden, Elazığ) Kıyı Bölgesi Fizikokimyasal Su Kalitesi Üzerine İlk Bulgular

Yazarlar:

Mehmet KÜÇÜKYILMAZ | Gürel N. ÖRNEKCİ | Ali A. USLU | Nurten ÖZBEY | Tunay ŞEKER | Nevin BİRİCİ | Nurettin YILDIZ | Mehmet Ali T. KOÇER

Yayıncı:

Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Aquaculture Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.0-0

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000826222

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2618-6381

Işıktepe Baraj Gölü

kıyı bölgesi

su kalitesi

zamansal deðişim

Sayı

Makale detayları

Işıktepe Baraj Gölü (Maden, Elazığ) Kıyı Bölgesi Fizikokimyasal Su Kalitesi Üzerine İlk Bulgular

Yazarlar: Mehmet KÜÇÜKYILMAZ | Gürel N. ÖRNEKCİ | Ali A. USLU | Nurten ÖZBEY | Tunay ŞEKER | Nevin BİRİCİ | Nurettin YILDIZ | Mehmet Ali T. KOÇER

Yayıncı: Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi: Aquaculture Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.0-0

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000826222

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2618-6381

Işıktepe Baraj Gölü

kıyı bölgesi

su kalitesi

zamansal deðişim

Sayı

Yazarlar:

Mehmet KÜÇÜKYILMAZ | Gürel N. ÖRNEKCİ | Ali A. USLU | Nurten ÖZBEY | Tunay ŞEKER | Nevin BİRİCİ | Nurettin YILDIZ | Mehmet Ali T. KOÇER

Yayıncı:

Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Aquaculture Studies 2014 Vol.14 Issue 2, pp.0-0

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000826222

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2618-6381