16. YÜZYIL ŞAİRLERİNDEN KARA FAZLÎ’NİN TEHNİYET-NÂME’Sİ

Mehmet Akif YALÇINKAYA

Makale detayları

16. YÜZYIL ŞAİRLERİNDEN KARA FAZLÎ’NİN TEHNİYET-NÂME’Sİ

Yazarlar:

Mehmet Akif YALÇINKAYA

Yayıncı:

Cukurova University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Çukurova University Journal of Turkology Research 2021 Vol.6 Issue 2, pp.842-865

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000942074

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0979

pISSN:

2587-1900

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Kara Fazlî, one of the poets during the era of Suleiman the Magnificent, was known for his Gül-ü Bülbül mesnevi rather than his divan (collected poems). He was the council clerk of Sultan’s son Mehmed, Sultan’s son Mustafa and Sultan’s son Selim. He was promoted to the position of reîs-i küttâb in the last years of his life. He wrote a variety of letters because of his duty and was one of the respected writers of his era. Kara Fazlî wrote many verses and prose works. He wrote tehniyet-nâme for congratulating Ahmed Çelebi bin Mehmed who was appointed as the head of the financial department in Rumelia feudality. Today, the letter is in 85b-92b foils of the journal recorded with the number 314/III, in the department of Âşir Efendi, Suleymaniye Library. Kara Fazlî warmheartedly states the joy he feels about the news of this promotion. He speaks highly of Mezkûr pasha’s good traits. He mentions that presenting gifts to the elderly in the councils of great people is an archaic tradition, and he presents Tehniyet-nâme as a gift. He finishes his letter with a eulogy praising the addressee. He uses an artistic language full of Arabic and Persian noun phrases. Verses and hadiths are used in line with the topic; different poems belonging to a variety of poets from Arabic and Persian literature are used in the letter. 
Information about the life and works of Kara Fazlî is presented in this study in the first place. A copy of the letter is then introduced; the content of the letter are analyzed. Finally, the text transcription of the letter is presented.

 

Kanuni devri şairlerinden biri olan Kara Fazlî, Divan’ından ziyade Gül ü Bülbül mesnevisiyle tanınmıştır. Kanuni’nin oğulları Şehzâde Mehmed, Şehzâde Mustafa ve Şehzâde Selim’in divan kâtipliğini yapmış, ömrünün son yıllarında reîs-i küttâblık makamına terfi etmiştir. Vazifesi gereği pek çok mektup kaleme almış ve devrinin muteber münşileri arasında yerini almıştır. Manzum-mensur muhtelif eserler telif eden Kara Fazlî’nin inşâ sahasındaki eserlerinden birisi de Rumeli Tımarlarına defterdar olarak atanan Ahmed Çelebi bin Mehmed isimli bir paşayı tebrik maksadıyla yazdığı Tehniyet-nâme’sidir. Mektup, Süleymaniye Kütüphanesi Âşir Efendi bölümü 314/III numarada kayıtlı mecmuanın 85b-92b varakları arasında yer almaktadır. Kara Fazlî, mektubunda bu terfi haberinden duyduğu sevinci samimi bir üslupla dile getirir. Mezkûr paşanın güzel hasletlerinden övgüyle söz eder. Ulu kimselerin meclislerinde büyüklere hediye sunmanın kadim bir adet olduğunu ve bu vesileyle bu Tehniyet-nâme’yi hediye kabilinden arz ettiğini belirtir. Mektubun muhatabını metheden bir kaside ile sözlerini noktalar. Mektupta Arapça ve Farsça tamlamalarla yüklü sanatlı bir dil kullanılmıştır. Konunun akışına uygun olarak ayet, hadis ve bir kısmı müellifin kendine ait, bir kısmı ise Arap ve Fars edebiyatlarından berceste kabilinden muhtelif şairlere ait çeşitli nazım şekillerinde şiirlere yer verilmiştir. 
Bu makalede önce Kara Fazlî’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ardından eserin nüshası tanıtılarak mektup muhteva yönünden incelenmiş, çalışmanın sonunda mektubun transkripsiyonlu metni sunulmuştur.

Makale detayları

16. YÜZYIL ŞAİRLERİNDEN KARA FAZLÎ’NİN TEHNİYET-NÂME’Sİ

Yazarlar:

Mehmet Akif YALÇINKAYA

Yayıncı:

Cukurova University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Çukurova University Journal of Turkology Research 2021 Vol.6 Issue 2, pp.842-865

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000942074

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0979

pISSN:

2587-1900

Klasik Türk Şiiri

16. yüzyıl

Kara Fazlî

Mektup

Tehniyet-nâme

Sayı

Makale detayları

16. YÜZYIL ŞAİRLERİNDEN KARA FAZLÎ’NİN TEHNİYET-NÂME’Sİ

Yazarlar: Mehmet Akif YALÇINKAYA

Yayıncı: Cukurova University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Çukurova University Journal of Turkology Research 2021 Vol.6 Issue 2, pp.842-865

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000942074

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2548-0979

pISSN: 2587-1900

Klasik Türk Şiiri

16. yüzyıl

Kara Fazlî

Mektup

Tehniyet-nâme

Sayı

Yazarlar:

Mehmet Akif YALÇINKAYA

Yayıncı:

Cukurova University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Çukurova University Journal of Turkology Research 2021 Vol.6 Issue 2, pp.842-865

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000942074

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2548-0979

pISSN:

2587-1900