TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE HİCÂZAŞÎRÂN MAKÂMI:  DEDE MEHMED ZEKÂÎ EFENDİ ÖRNEĞİ

Özlem Elitaş

Makale detayları

TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE HİCÂZAŞÎRÂN MAKÂMI: DEDE MEHMED ZEKÂÎ EFENDİ ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Özlem Elitaş

Yayıncı:

Afyon Kocatepe University

Dergi:

Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi Vol.0 Issue 17, pp.30-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001284334

pISSN:

2667-6001

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Türk Müziğini oluşturan temel ögelerin başında gösterilen makâm kavramı, tarihsel süreç içerisinde Anadolu topraklarında savaştan tedaviye, astronomiden edebiyata, eğitimden terapiye kadar hayatın içerisinde yer alan pek çok unsurla birlikte ele alınmıştır. Günümüzde dahi farklı coğrafyalarda etkinliğini sürdürmesi sebebiyle makâm müziği veya makâmsal müzik gibi isimlerle de anılan ve genellikle geleneksel müziklere işaret eden bu terim, Dede Mehmed Zekâî Efendinin yaşadığı 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarında icrâ edilen müziği tanımlayan en belirgin yapıdır. Eserlerinde Klâsik Türk Müziğinin rafine üslûbunu yansıtan Mehmed Zekâî Efendi, yaşadığı dönemde az kullanıldığını fark ettiği makâmlardan yeni eserler üreterek bu makâmların unutulmaması hususunda gayret göstermiştir. Bu çalışmada, Hicâzaşîrân makâmının tarihsel değişim ve dönüşüm sürecine odaklanılarak Zekâî Dedenin Hicâzaşîrân eserleri üzerinden makâmın işleyişi hakkında izler aranmıştır.

 Türk Müziğini oluşturan temel ögelerin başında gösterilen makâm kavramı, tarihsel süreç içerisinde Anadolu topraklarında savaştan tedaviye, astronomiden edebiyata, eğitimden terapiye kadar hayatın içerisinde yer alan pek çok unsurla birlikte ele alınmıştır. Günümüzde dahi farklı coğrafyalarda etkinliğini sürdürmesi sebebiyle makâm müziği veya makâmsal müzik gibi isimlerle de anılan ve genellikle geleneksel müziklere işaret eden bu terim, Dede Mehmed Zekâî Efendinin yaşadığı 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarında icrâ edilen müziği tanımlayan en belirgin yapıdır. Eserlerinde Klâsik Türk Müziğinin rafine üslûbunu yansıtan Mehmed Zekâî Efendi, yaşadığı dönemde az kullanıldığını fark ettiği makâmlardan yeni eserler üreterek bu makâmların unutulmaması hususunda gayret göstermiştir. Bu çalışmada, Hicâzaşîrân makâmının tarihsel değişim ve dönüşüm sürecine odaklanılarak Zekâî Dedenin Hicâzaşîrân eserleri üzerinden makâmın işleyişi hakkında izler aranmıştır.

 Türk Müziğini oluşturan temel ögelerin başında gösterilen makâm kavramı, tarihsel süreç içerisinde Anadolu topraklarında savaştan tedaviye, astronomiden edebiyata, eğitimden terapiye kadar hayatın içerisinde yer alan pek çok unsurla birlikte ele alınmıştır. Günümüzde dahi farklı coğrafyalarda etkinliğini sürdürmesi sebebiyle makâm müziği veya makâmsal müzik gibi isimlerle de anılan ve genellikle geleneksel müziklere işaret eden bu terim, Dede Mehmed Zekâî Efendinin yaşadığı 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarında icrâ edilen müziği tanımlayan en belirgin yapıdır. Eserlerinde Klâsik Türk Müziğinin rafine üslûbunu yansıtan Mehmed Zekâî Efendi, yaşadığı dönemde az kullanıldığını fark ettiği makâmlardan yeni eserler üreterek bu makâmların unutulmaması hususunda gayret göstermiştir. Bu çalışmada, Hicâzaşîrân makâmının tarihsel değişim ve dönüşüm sürecine odaklanılarak Zekâî Dedenin Hicâzaşîrân eserleri üzerinden makâmın işleyişi hakkında izler aranmıştır.

 Türk Müziğini oluşturan temel ögelerin başında gösterilen makâm kavramı, tarihsel süreç içerisinde Anadolu topraklarında savaştan tedaviye, astronomiden edebiyata, eğitimden terapiye kadar hayatın içerisinde yer alan pek çok unsurla birlikte ele alınmıştır. Günümüzde dahi farklı coğrafyalarda etkinliğini sürdürmesi sebebiyle makâm müziği veya makâmsal müzik gibi isimlerle de anılan ve genellikle geleneksel müziklere işaret eden bu terim, Dede Mehmed Zekâî Efendinin yaşadığı 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı topraklarında icrâ edilen müziği tanımlayan en belirgin yapıdır. Eserlerinde Klâsik Türk Müziğinin rafine üslûbunu yansıtan Mehmed Zekâî Efendi, yaşadığı dönemde az kullanıldığını fark ettiği makâmlardan yeni eserler üreterek bu makâmların unutulmaması hususunda gayret göstermiştir. Bu çalışmada, Hicâzaşîrân makâmının tarihsel değişim ve dönüşüm sürecine odaklanılarak Zekâî Dedenin Hicâzaşîrân eserleri üzerinden makâmın işleyişi hakkında izler aranmıştır.

Makale detayları

TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE HİCÂZAŞÎRÂN MAKÂMI: DEDE MEHMED ZEKÂÎ EFENDİ ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Özlem Elitaş

Yayıncı:

Afyon Kocatepe University

Dergi:

Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi Vol.0 Issue 17, pp.30-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001284334

pISSN:

2667-6001

Hicâzaşîrân Makâmı

Zekâî Dede

Makâm.

Sayı

Makale detayları

TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE HİCÂZAŞÎRÂN MAKÂMI: DEDE MEHMED ZEKÂÎ EFENDİ ÖRNEĞİ

Yazarlar: Özlem Elitaş

Yayıncı: Afyon Kocatepe University

Dergi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi Vol.0 Issue 17, pp.30-52

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2023

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001284334

pISSN: 2667-6001

Hicâzaşîrân Makâmı

Zekâî Dede

Makâm.

Sayı

Yazarlar:

Özlem Elitaş

Yayıncı:

Afyon Kocatepe University

Dergi:

Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi Vol.0 Issue 17, pp.30-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2023

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001284334

pISSN:

2667-6001