14.-16. YÜZYIL DOĞU TÜRKÇESİNDE “ÖZ” İLE KURULAN SÖZCÜK ÖBEKLERİ ÜZERİNE

Emine TEMEL

Makale detayları

14.-16. YÜZYIL DOĞU TÜRKÇESİNDE “ÖZ” İLE KURULAN SÖZCÜK ÖBEKLERİ ÜZERİNE

Yazarlar:

Emine TEMEL

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkology 2019 Vol.29 Issue 1, pp.147-162

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000695719

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188

Özet:

 


Pronouns
are brought about in a sentence where animate or inanimate objects along with
events, phenomena and states are referred indirectly via certain representative
nouns. Pronouns are the sort of nouns that contribute to vocabulary
practicality in a language by preventing monotonous tellings in such a way that
they refer towards or group of words and integrate their entire class of
inflectional suffixes to themselves.


Having
been evaluated under the title of pronouns in most research despite of
differing in their functions, a reflexive pronoun functions by repetition as a
reinforcement either of a subject who acts or of whom is acted upon in a course
of event and features the concept of subject. Unlike other pronouns, reflexive
pronouns do not refer to every kind of animate or inanimate objects; they
rather put an emphasis on the referential concept along with only personal
nouns and reinforce the semantic content of the reference.In this context, we
come up with the reflexive pronouns such as “öz (self), kendi (own)”.


In this
article, we will be dealing with the lexical bundles containing “öz (self)” in
Pre-Classical and Classical Period Eastern Turkish poetic and prosaic sources
by classifying them with regard to their structure and functionality. We will
rely on the doctoral thesis laid out by us in 2018, Lexical Bundles and Sentence in the Eastern Turkish (14th-16th
centuries).


.

 


Bir
cümlede canlı ve cansız varlıklar ve
nesneler ile olay, olgu ve durumların doğrudan ifade edilmeyip temsilleri ile işaret
edildiği durumlarda zamirler ortaya çıkmaktadır. Zamirler, isim türündeki
sözcük veya sözcük öbeklerinin yerine kullanılarak onları karşılayan ve o
sözcüklerin aldığı tüm isim çekim eklerini bünyesine dâhil ederek
genişleyebilen, cümlede oluşabilecek tekrarlı anlatımlara engel olarak dildeki
sözcük kullanışlılığına katkı sağlayan sözcük türlerindendir.


Çoğu
çalışmada zamir başlığı altında değerlendirilen ama diğer zamirlerden farklı
bir fonksiyona sahip olan dönüşlülük zamirleri ise işi yapan veya işten
etkilenen şahsı, pekiştirmek vasfıyla tekrarlayan ve şahıs kavramını ön plâna
çıkaran bir zamir çeşididir. Dönüşlülük zamirleri, diğer zamirler gibi canlı
veya cansız her türdeki ismin yerini tutmaz, bu isimlerden sadece şahıs
isimleri ile birlikte kullanılarak o ismin karşıladığı kavrama altını çizmek
suretiyle vurgu yapar ve o kavramın karşıladığı manaya güç katar. Bu zamir
çeşidini temsil etmek üzere karşımıza “öz, kendi” sözcükleri çıkmaktadır. 


Bu makalede Klasik öncesi ve Klasik dönem Doğu Türkçesi
manzum ve mensur eserlerde tespit edilen ve “öz” ile kurulan sözcük öbekleri,
yapılarına ve görevlerine göre tasnif edilmek suretiyle incelenecektir. Bu çalışmada
kaynak olarak 2018 yılında tarafımızca yapılan Doğu Türkçesi (14.-16. yüzyıl) Cümle ve Sözcük Öbekleri adlı doktora
tezi esas alınacaktır.    


.

Makale detayları

14.-16. YÜZYIL DOĞU TÜRKÇESİNDE “ÖZ” İLE KURULAN SÖZCÜK ÖBEKLERİ ÜZERİNE

Yazarlar: Emine TEMEL

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkology 2019 Vol.29 Issue 1, pp.147-162

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000695719

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-3188

Sayı

Yazarlar:

Emine TEMEL

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkology 2019 Vol.29 Issue 1, pp.147-162

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000695719

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188