Selection of Lentil Cultivars Tolerant to High Temperatures During Germination and Emergence Stages Based on Tolerance Indices and Rank Analysis

Ali Öztürk; Aleyna Dumlu; Hasan Kartay

Makale detayları

Selection of Lentil Cultivars Tolerant to High Temperatures During Germination and Emergence Stages Based on Tolerance Indices and Rank Analysis

Yazarlar:

Ali Öztürk | Aleyna Dumlu | Hasan Kartay

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Tahıllar ve Yemeklik Tane Baklagiller

Dergi:

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001340820

pISSN:

1308-8750

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Since high temperatures at the early growth stages limit seedling establishment and grain yield of lentil, selection of heat-tolerant genotypes is essential for high and stable grain yields. The heat tolerance of 16 lentil cultivars were determined by seven stress indices stress susceptibility index SSI, stress tolerance index STI, relative heat index RHI, heat resistance index HRI, geometric mean productivity GMP, tolerance index TI, high temperature tolerance index HTTI and ranking method based on germination vigor index and emergence vigor index criteria. Under stress conditions, the highest germination vigor indices were obtained from cv. Çağıl, Gümrah, Fırat 87 and Meyveci 2001; the highest emergence vigor indices were obtained from cv. Gümrah, Emre 20, Meyveci 2001 and Bozok. The tolerance rankings of the varieties to heat stress varied according to the stress indices. STI and GMP were found to be positive significant association with the criterion values and identified as the most suitable stress indices for the selection of genotypes with heat tolerant. Based on combination of the stress indices ranking method, cv. Gümrah and Meyveci 2001 were selected as the most heat tolerant, while cv. Kayı 91, Tigris, Ankara Yeşili and Ceren as the most heat sensitive. Gümrah and Meyveci 2001 cultivars can be used as potential genetic resources to improve high temperature tolerance and for sustainable production.

 Since high temperatures at the early growth stages limit seedling establishment and grain yield of lentil, selection of heat-tolerant genotypes is essential for high and stable grain yields. The heat tolerance of 16 lentil cultivars were determined by seven stress indices stress susceptibility index SSI, stress tolerance index STI, relative heat index RHI, heat resistance index HRI, geometric mean productivity GMP, tolerance index TI, high temperature tolerance index HTTI and ranking method based on germination vigor index and emergence vigor index criteria. Under stress conditions, the highest germination vigor indices were obtained from cv. Çağıl, Gümrah, Fırat 87 and Meyveci 2001; the highest emergence vigor indices were obtained from cv. Gümrah, Emre 20, Meyveci 2001 and Bozok. The tolerance rankings of the varieties to heat stress varied according to the stress indices. STI and GMP were found to be positive significant association with the criterion values and identified as the most suitable stress indices for the selection of genotypes with heat tolerant. Based on combination of the stress indices ranking method, cv. Gümrah and Meyveci 2001 were selected as the most heat tolerant, while cv. Kayı 91, Tigris, Ankara Yeşili and Ceren as the most heat sensitive. Gümrah and Meyveci 2001 cultivars can be used as potential genetic resources to improve high temperature tolerance and for sustainable production.

 Since high temperatures at the early growth stages limit seedling establishment and grain yield of lentil, selection of heat-tolerant genotypes is essential for high and stable grain yields. The heat tolerance of 16 lentil cultivars were determined by seven stress indices stress susceptibility index SSI, stress tolerance index STI, relative heat index RHI, heat resistance index HRI, geometric mean productivity GMP, tolerance index TI, high temperature tolerance index HTTI and ranking method based on germination vigor index and emergence vigor index criteria. Under stress conditions, the highest germination vigor indices were obtained from cv. Çağıl, Gümrah, Fırat 87 and Meyveci 2001; the highest emergence vigor indices were obtained from cv. Gümrah, Emre 20, Meyveci 2001 and Bozok. The tolerance rankings of the varieties to heat stress varied according to the stress indices. STI and GMP were found to be positive significant association with the criterion values and identified as the most suitable stress indices for the selection of genotypes with heat tolerant. Based on combination of the stress indices ranking method, cv. Gümrah and Meyveci 2001 were selected as the most heat tolerant, while cv. Kayı 91, Tigris, Ankara Yeşili and Ceren as the most heat sensitive. Gümrah and Meyveci 2001 cultivars can be used as potential genetic resources to improve high temperature tolerance and for sustainable production.

 Erken gelişme dönemlerindeki yüksek sıcaklıklar mercimeğin fide tesisi ve tane verimini sınırladığından, yüksek ve istikrarlı verimler için sıcağa toleranslı genotiplerin seçimi esastır. Bu çalışmada, çimlenme güç indeksi ve çıkış güç indeksi ölçütleri esas alınarak, 16 mercimek çeşidi yedi farklı stres indeksi stres hassasiyet indeksi SHİ, stres tolerans indeksi STİ, nispi sıcaklık indeksi NSİ, sıcağa dayanıklılık indeksi SDİ, geometrik ortalama verimlilik GOV, tolerans indeksi Tİ, yüksek sıcaklık tolerans indeksi YSTİ ve rank analiz yöntemi ile yüksek sıcaklığa tolerans bakımından değerlendirilmiştir. Stres koşullarında en yüksek çimlenme güç indeksleri Çağıl, Gümrah, Fırat 87 ve Meyveci 2001; en yüksek çıkış güç indeksleri ise Gümrah, Emre 20, Meyveci 2001 ve Bozok çeşitlerinde belirlenmiştir. Çeşitlerin sıcaklık stresine tolerans sıraları stres indekslerine göre farklılık göstermiştir. Ölçüt değerleri ile olumlu ve önemli ilişkileri nedeniyle, sıcağa toleranslı genotiplerin seçimi için en uygun stres indekslerinin STİ ve GOV olduğu sonucuna varılmıştır. Stres indekslerinin kombinasyonu rank analizi, Gümrah ve Meyveci 2001 çeşitlerinin yüksek sıcaklıklara en toleranslı; Kayı 91, Tigris, Ankara Yeşili ve Ceren çeşitleri ise en duyarlı olduğunu göstermiştir. Gümrah ve Meyveci 2001 çeşitleri, yüksek sıcaklığa toleransı geliştirmek ve sürdürülebilir üretim için potansiyel genetik kaynaklar olarak tanımlanmıştır.

Makale detayları

Selection of Lentil Cultivars Tolerant to High Temperatures During Germination and Emergence Stages Based on Tolerance Indices and Rank Analysis

Yazarlar:

Ali Öztürk | Aleyna Dumlu | Hasan Kartay

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Tahıllar ve Yemeklik Tane Baklagiller

Dergi:

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001340820

pISSN:

1308-8750

Emergence vigor index

Germination vigor index

Lens culinaris Medik.

Stress tolerance indexÇıkış güç indeksi

Çimlenme güç indeksi

Lens culinaris Medik

Stres tolerans indeksi

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Ali Öztürk | Aleyna Dumlu | Hasan Kartay

Yayıncı: Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar: Tahıllar ve Yemeklik Tane Baklagiller

Dergi: Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001340820

pISSN: 1308-8750

Sayı

Yazarlar:

Ali Öztürk | Aleyna Dumlu | Hasan Kartay

Yayıncı:

Ondokuz Mayıs University

Ana Başlıklar:

Tahıllar ve Yemeklik Tane Baklagiller

Dergi:

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Vol.40 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001340820

pISSN:

1308-8750