Bir Adanın Hikâyesini Anlatmak: Yaşar Kemal’de Tarih, Bellek ve Doğa

Günil CEBE

Makale detayları

Bir Adanın Hikâyesini Anlatmak: Yaşar Kemal’de Tarih, Bellek ve Doğa

Yazarlar:

Günil CEBE

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2015 Issue 68, pp.5-22

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414192

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X

Özet:

 


Yaşar Kemal (1923-2015) in his Bir Ada Hikâyesi quartet narrates the
stories of individuals who witnessed several wars in the time period
from the Great War to the foundation of the Turkish Republic and
beyond, as well as of Anatolian geography. He interprets the persistent
effects of war with regards to his characters’ relationship with history, the nation-state, non-human beings and nature. Scrutinizing the
quartet which consists of novels written between 1997 and 2012 is
significant for comprehending the development and integrity of the
novelist’s authorship. This paper analyzes the connections characters
establish with the past, with each other and with non-human beings
by concentrating on their position vis-à-vis the nation-state. Theories
of nationalism, ecocriticism and approaches that interpret the relationship between history and identity through the perspective of memory
construct the methodological frame of the analysis. Besides proposing
a new perspective on the writer’s criticism of history, the paper aims to
demonstrate how Yaşar Kemal portrays the human-nature interaction.
Correspondingly, it questions the ways in which the author problematizes the novel genre by employing original narrative techniques as
well as the possible reasons behind this intervention. It is concluded
that the author creates an alternative narrative of history in a dialogic
relationship with the dominant discourse of the nation-state. Instead
of the official narrative of the state who writes history, the alternative
comprises the stories of the individuals who make history. In order to
construct it, it is observed that the author borrows oral culture techniques and transforms them in the novel genre. In this way, while criticizing the Western Europe-oriented nation-state which is a product
of rationalism, he also problematizes the novel genre as the literary
product of the same understanding. In accordance with it, he overrides the anthropocentric conception which positions human above
non-human beings, by depicting human as a part of a holistic eco-system in mutual interaction with more-than-human nature.

.

 

Yaşar Kemal (1923-2015), Bir Ada Hikâyesi başlıklı dörtlemesinde, Birinci Dünya Savaşı’ndan Cumhuriyet sonrasına uzanan bir zaman aralığında çeşitli savaşlara tanık olmuş insanları ve Anadolu coğrafyasını
anlatmıştır. İnsanın diğer insanlarla olduğu kadar tarihle, ulus-devletle, insan olmayan varlıklar ve doğa ile ilişkilerini kurgulamıştır. 1997-
2012 yılları arasında yazılmış olan Bir Ada Hikâyesi, yazarın edebî
yaşamındaki gelişmeyi ve bütünlüğü değerlendirmek açısından önem
taşımaktadır. Bu makalede, dörtlemedeki karakterlerin ve ada topluluğunun ulus-devlet karşısındaki konumu mercek altına alınarak roman
kişilerinin geçmişle, birbirleriyle ve diğer varlıklarla kurdukları ilişkiler
çözümlenmiştir. Eko-eleştiri, milliyetçilik kuramları ve tarih-kimlik
ilişkisini bellek açısından irdeleyen yaklaşımlardan yararlanılmıştır. Bu
yolla, yazarın insan-doğa etkileşimini nasıl yorumladığını göstermenin yanı sıra tarih algısına yeni bir bakış açısı getirmek amaçlanmıştır.
Ayrıca yazarın kendine özgü anlatı teknikleriyle, roman türüyle nasıl
ve neden hesaplaştığı sorgulanmıştır. Sonuçta, yazarın egemen ulusdevlet söylemiyle diyalojik ilişki içinde olan alternatif bir tarih anlatısı
yarattığı anlaşılmıştır. Tarihi yazan devletin yerine onu yapan bireylerin anlatılarının birleşmesiyle oluşan bu alternatif anlatıyı kurmak için,
sözlü kültürden ödünç alınan tekniklerin roman türünde dönüştürüldüğü görülmüştür. Böylece, Batı Avrupa merkezli ve akılcılığın ürünü
olan ulus-devleti eleştirirken, onun edebî üretimi olan roman türünü
de sorguladığı gösterilmiştir.

Makale detayları

Bir Adanın Hikâyesini Anlatmak: Yaşar Kemal’de Tarih, Bellek ve Doğa

Yazarlar: Günil CEBE

Yayıncı: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Erdem Dergisi 2015 Issue 68, pp.5-22

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000414192

eISSN: 2667-8713

pISSN: 1010-867X

Sayı

Yazarlar:

Günil CEBE

Yayıncı:

Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Erdem Dergisi 2015 Issue 68, pp.5-22

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000414192

eISSN:

2667-8713

pISSN:

1010-867X