EL-HATTABİ'NİN “ISLAH-U GALATİ'L-MUHADDİSÎN” ADLI KİTABINDA BAHSETTİĞİ HADİSLERDEKİ LÜGAVÎ YÖNLER

Ahmet KASAP; Ahmed ELCASİM

Makale detayları

EL-HATTABİ'NİN “ISLAH-U GALATİ'L-MUHADDİSÎN” ADLI KİTABINDA BAHSETTİĞİ HADİSLERDEKİ LÜGAVÎ YÖNLER

Yazarlar:

Ahmet KASAP | Ahmed ELCASİM

Yayıncı:

Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.80-93

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000771555

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-6418

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Araştırma, Hattabî'nin (ö.388) "ıslâh-ı Galâtı'l- muhaddisîn" adlı eserinde zikrettiği
hadislerle ilgili kelimeleri incelemektedir. Bu eserinde, hadislerde dilsel hataların
olduğuna dikkat çekmiştir. Zikredilen hadislerden bazıları sahih, bazıları zayıf, bazıları
da mevzu hadislerdir. Diğer bazıları ise Sahabe ve Tabi'îne dayandırılan hadislerdir.
Hattâbî'nin zikrettiği hatalar çok ve çeşitlidir. Bunlardan bazıları kelimelerdeki tashifler,
bazıları yazma nüsha farkları, diğer bazıları ise dilsel yönden birden fazla anlama
ihtimali olan kelimelerdir. Tüm bunlar diller vb. ile alakalı olanlardır. Söz konusu
hatalardan ve dilsel yönden birçok anlama gelen kelimelerden bazısına vakıf olamadık.
Bu yüzden, bu araştırmada şu aşağıdaki hususları ele almakla yetindik. Birinci husus:
Allah Rasulü (s.a.v.)'e kadar ulaştırılan sahih hadislerdir. İkinci husus: Hattâbî'nin hatalı
gördüğü kelimelerdir. Bunlar, dilller ve sahih lehçeler türünden olan hatalardır. Üçüncü
husus: Hadis kitaplarında birden fazla şekilde sabit olmuş olan kelimelerdir. Araştırma,
Hattabi'nin bu konudaki ifadesini aktarmayı hedeflemektedir. Bu yüzden, mutemet
hadis kitaplarında bulunan birden fazla tercihlerin çıkarımı, hadis alimlerinin beyanı ve
bu yöndeki tercihlerinin aktarımı, hadis metnin zabtına ve hadis ravilerinin rivayet
ettikleri hadisleri olduğu gibi aktarma konusundaki aşırı gayretlerine dikkat çekmekle
beraber ele alınmıştır. Keza bu yüzden, dilsel tercihlerin münakaşası dil ve belagat
alimlerinin görüşleri ışığında aktarılmıştır. Araştırma, alimlerin hadis nakletmedeki
dikkatinin, hadis metninin zaptında önemli bir etkiye sahip olduğu sonucuna varmıştır.
Bu, Hattabi'nin dikkat çektiği birçok hadis kelimesini hadis kitaplarında bulamadığımız
gerçeğini ve onun tercih ettiği kelimelerin çoğusunun hadis kitaplarında benimsenen
kelimeler olduğunu açıklamaktadır. Ayrıca onun işaret ettiği bütün hatalardan daha önce
söz edilmiş ve alimler bunlarla uğraşmışlardır. Öyle ki, birçok durumda, (Allah ona
rahmet etsin) Hattabi'nin seçimlerinin tercih edilmeyen seçimler olduğunu görüyoruz.
Bu sebeple -Allah ona rahmet etsin- eleştirileri çoğunlukla dilde önemli yönler
barındırmaktadır ki dili de bunlara ihtimal vermektedir. Bu yüzden kendisinin sık sık
bir yönü tercih etmediğini, sadece iki yönden bahsettiğini görüyoruz. Sonuç olarak,
kelimenin dilsel yönlerinin birden fazla şekilde olmasının nedeninin, çoğunlukla
ravilerin bir lafzı birden fazla yönüyle rivayet etmesi olduğu görülmektedir. Ancak kesin
olan şey, bu yönlerin hem dilsel, hem de şer'i olarak doğru olduğu ve kullanılan hiç bir
kelimenin rivayetin genel amacı ile çelişmediğidir.

Makale detayları

EL-HATTABİ'NİN “ISLAH-U GALATİ'L-MUHADDİSÎN” ADLI KİTABINDA BAHSETTİĞİ HADİSLERDEKİ LÜGAVÎ YÖNLER

Yazarlar:

Ahmet KASAP | Ahmed ELCASİM

Yayıncı:

Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.80-93

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000771555

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-6418

Arapça

Dilsel hatalar

Nebevi Hadis

Lehçeler

Islah-u Galati'lmuhaddisîn

Sayı

Makale detayları

EL-HATTABİ'NİN “ISLAH-U GALATİ'L-MUHADDİSÎN” ADLI KİTABINDA BAHSETTİĞİ HADİSLERDEKİ LÜGAVÎ YÖNLER

Yazarlar: Ahmet KASAP | Ahmed ELCASİM

Yayıncı: Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Ana Başlıklar: Teknoloji

Dergi: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.80-93

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000771555

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2757-6418

Arapça

Dilsel hatalar

Nebevi Hadis

Lehçeler

Islah-u Galati'lmuhaddisîn

Sayı

Yazarlar:

Ahmet KASAP | Ahmed ELCASİM

Yayıncı:

Burdur Mehmet Akif Ersoy University

Ana Başlıklar:

Teknoloji

Dergi:

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2021 Vol.2 Issue 2, pp.80-93

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000771555

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2757-6418